Ένα εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο θα σημειωθεί σήμερα, 12 Αυγούστου, καθώς η ολική έκλειψη Ηλίου θα διασχίσει τμήματα της Ευρώπης, προσφέροντας για λίγα λεπτά ένα μοναδικό θέαμα.
Η Σελήνη θα περάσει ακριβώς ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο, καλύπτοντας πλήρως τον ηλιακό δίσκο σε μια στενή ζώνη που εκτείνεται από τον βόρειο Ατλαντικό έως τη Μεσόγειο. Η ολικότητα θα διαρκέσει έως και 2 λεπτά και 18 δευτερόλεπτα, με τη μεγαλύτερη διάρκεια να καταγράφεται στα ανοικτά της δυτικής ακτής της Ισλανδίας.
Στη διαδρομή της ολικής έκλειψης θα βρεθούν η Ισλανδία, η Γροιλανδία, ένα μικρό τμήμα της Πορτογαλίας και, για πρώτη φορά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα, η ηπειρωτική Ισπανία.
Η σκιά της Σελήνης θα διανύσει περίπου 8.260 χιλιόμετρα σε διάστημα περίπου μιάμισης ώρας, κινούμενη από την περιοχή του Βόρειου Πόλου προς τα νότια. Το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής της θα βρίσκεται πάνω από τον Ατλαντικό Ωκεανό.
Στην Ισπανία, όπου αναμένεται να συγκεντρωθούν χιλιάδες παρατηρητές, η διάρκεια της ολικότητας θα είναι μικρότερη και θα περιοριστεί περίπου στο ένα λεπτό.
Πού θα είναι ορατή η μερική έκλειψη
Η μερική φάση του φαινομένου θα είναι ορατή σε πολύ μεγαλύτερη έκταση, από την Αλάσκα και τη Σιβηρία έως τον Καναδά, τις βόρειες Ηνωμένες Πολιτείες, μεγάλο μέρος της Ευρώπης και περιοχές της δυτικής Αφρικής.
Ενδεικτικά, στο Δουβλίνο θα καλυφθεί περίπου το 94% του ηλιακού δίσκου, στο Όσλο το 83%, στο Μόντρεαλ το 18%, στη Νέα Υόρκη το 9% και στο Νόρφολκ της Βιρτζίνια μόλις το 2%.
Τι θα συμβεί στην Ελλάδα
Η Ελλάδα δεν βρίσκεται στη ζώνη ολικότητας και το φαινόμενο θα είναι ορατό μόνο ως πολύ μικρή μερική έκλειψη σε περιορισμένες περιοχές της χώρας.
Η δυτική και βορειοδυτική Ελλάδα θα έχουν τις καλύτερες πιθανότητες παρατήρησης. Στην Κέρκυρα, η έκλειψη αναμένεται να ξεκινήσει περίπου στις 20:33, με το μέγιστο γύρω στις 20:37 και κάλυψη μόλις 2,35% του ηλιακού δίσκου.
Στην Ηγουμενίτσα θα είναι ορατή περίπου από τις 20:33 έως τις 20:36, ενώ στα Ιωάννινα θα σημειωθεί επίσης πολύ μικρή μερική κάλυψη, περίπου από τις 20:33 έως τις 20:35.
Στην Αθήνα, αντίθετα, το φαινόμενο δεν θα είναι ορατό.
Οι ώρες της έκλειψης
Σε παγκόσμια κλίμακα, η μερική έκλειψη θα ξεκινήσει στις 18:34:11 ώρα Ελλάδας. Η ολικότητα θα αρχίσει στις 19:58:05, ενώ το μέγιστο του φαινομένου θα σημειωθεί στις 20:45:53.
Η ολική φάση θα ολοκληρωθεί στις 21:34:05 και η μερική έκλειψη θα结束 στις 22:57:56.
Περσείδες και έξι πλανήτες στον ουρανό
Η έκλειψη δεν θα είναι το μοναδικό εντυπωσιακό αστρονομικό γεγονός της ημέρας.
Πριν από την ανατολή του Ήλιου, έξι πλανήτες θα είναι ορατοί στον πρωινό ουρανό, ενώ το βράδυ αναμένεται η κορύφωση των Περσείδων, μιας από τις πιο γνωστές βροχές διαττόντων του καλοκαιριού.
Οι συνθήκες για την παρατήρηση των μετεώρων αναμένεται να είναι ευνοϊκές, καθώς η Σελήνη βρίσκεται στη φάση της νέας Σελήνης. Έτσι, ο σκοτεινός ουρανός θα επιτρέπει την καλύτερη παρατήρηση των Περσείδων, ενώ δεν αποκλείεται ιδιαίτερα φωτεινά μετέωρα να εμφανιστούν ακόμη και κατά τη διάρκεια της ολικότητας.
Ορισμένοι παρατηρητές ελπίζουν, μάλιστα, να καταφέρουν να δουν ακόμη και το βόρειο σέλας κατά τη διάρκεια της έκλειψης, εφόσον οι συνθήκες το επιτρέψουν.
Ένα σημαντικό επιστημονικό πείραμα
Η έκλειψη αποτελεί παράλληλα σημαντική ευκαιρία για επιστημονικές παρατηρήσεις.
Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος θα μεταδώσει ζωντανά το φαινόμενο από την Ισπανία, ενώ δύο διαστημικά τηλεσκόπια θα παρακολουθήσουν τον Ήλιο και το εξωτερικό του στέμμα.
Παράλληλα, περισσότερα από 60 μετεωρολογικά μπαλόνια μεγάλου ύψους αναμένεται να εκτοξευθούν από την Ισπανία και την Ισλανδία, με στόχο την καταγραφή των ατμοσφαιρικών μεταβολών που προκαλεί η απότομη πτώση της θερμοκρασίας όταν η περιοχή περνά στη σκιά της Σελήνης.
Ειδικά εξοπλισμένο αεροσκάφος θα ακολουθήσει επίσης τη διαδρομή της έκλειψης με ταχύτητα περίπου 740 χιλιομέτρων την ώρα, παρατείνοντας σημαντικά τον χρόνο παρατήρησης της ολικότητας.
Το μεγάλο ραντεβού του 2027
Η φετινή έκλειψη αποτελεί ουσιαστικά τον προάγγελο ενός ακόμη μεγαλύτερου αστρονομικού γεγονότος.
Στις 2 Αυγούστου 2027, η νότια Ισπανία θα βρεθεί ξανά στο επίκεντρο μιας ολικής έκλειψης Ηλίου, με τη διάρκεια της ολικότητας να φτάνει έως και τα 6 λεπτά και 23 δευτερόλεπτα.
Η σκιά της Σελήνης θα περάσει στη συνέχεια από το Μαρόκο, την Αλγερία, τη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Σαουδική Αραβία, την Υεμένη και τη Σομαλία.
Το αστρονομικό σερί θα συνεχιστεί στις 26 Ιανουαρίου 2028, όταν μία δακτυλιοειδής έκλειψη Ηλίου θα συμπληρώσει μια σπάνια τριλογία για την Ισπανία.
Η τελευταία ολική έκλειψη που ήταν ορατή από την ηπειρωτική Ισπανία σημειώθηκε το 1912. Έτσι, η περίοδος 2026-2028 εξελίσσεται σε μία ιδιαίτερα σημαντική τριετία για τους λάτρεις της αστρονομίας.
