Η εποχή κατά την οποία ένα ευρωπαϊκό διαβατήριο ζώου και ένα μικροτσίπ θεωρούνταν αρκετά για την απρόσκοπτη μετακίνηση κατοικίδιων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης φαίνεται να αλλάζει, καθώς το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο θέτει αυστηρότερες απαιτήσεις για την ταυτοποίηση και την ιχνηλασιμότητα των ζώων συντροφιάς.
Με την εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/131, ενισχύονται οι έλεγχοι με στόχο τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου ζώων συντροφιάς και ειδικότερα των παράνομων διακινήσεων. Για τους ταξιδιώτες, αλλά και για τις αρμόδιες αρχές που πραγματοποιούν ελέγχους σε αεροδρόμια και λιμάνια, η νέα πραγματικότητα απαιτεί μεγαλύτερη ακρίβεια στα έγγραφα και καλύτερη διασύνδεση των σχετικών δεδομένων.
Στο επίκεντρο ο διαχωρισμός εμπορικής και μη εμπορικής μετακίνησης
Βασικό στοιχείο του νέου κανονιστικού πλαισίου είναι ο σαφής διαχωρισμός της εμπορικής από τη μη εμπορική μετακίνηση ζώων.
Μέχρι σήμερα, η δυνατότητα μετακίνησης έως και πέντε ζώων ανά άτομο μπορούσε, σύμφωνα με τις αρμόδιες αρχές, να χρησιμοποιηθεί ως κάλυψη για παράνομες εμπορικές δραστηριότητες, όπως η διακίνηση κουταβιών.
Πλέον προβλέπεται η υποχρεωτική γραπτή δήλωση ότι η μετακίνηση πραγματοποιείται για μη εμπορικούς λόγους, η οποία συνοδεύεται από ψηφιακή σφραγίδα.
Ο ιδιοκτήτης ή ο εξουσιοδοτημένος συνοδός θα πρέπει να μπορεί να αποδεικνύει ότι η μετακίνηση του ζώου συνδέεται άμεσα με τη δική του μετακίνηση εντός του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος.
Οι ελληνικές κτηνιατρικές υπηρεσίες στα σημεία εισόδου έχουν λάβει οδηγίες για αυξημένους ελέγχους, ενώ οι σχετικές δηλώσεις διασταυρώνονται με το σύστημα TRACES, το ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου και πιστοποίησης των εμπορικών συναλλαγών και μετακινήσεων ζώων.
Το μικροτσίπ δεν αποτελεί πλέον το μοναδικό στοιχείο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ιχνηλασιμότητα των ζώων. Το μικροτσίπ παραμένει βασικό στοιχείο ταυτοποίησης, όμως τα δεδομένα που το συνοδεύουν πρέπει να είναι καταχωρημένα και να μπορούν να διασταυρωθούν με τα επίσημα μητρώα.
Στην Ελλάδα, το Εθνικό Μητρώο Ζώων Συντροφιάς (pet.gov.gr) αποτελεί βασικό μέρος της διαδικασίας καταγραφής.
Με τη διασύνδεση των δεδομένων, οι ελεγκτικές αρχές μπορούν να επιβεβαιώνουν την ταυτότητα του ζώου και τα στοιχεία του ιδιοκτήτη ή κηδεμόνα κατά τη διάρκεια ενός ελέγχου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η προσπάθεια αντιμετώπισης της παράνομης χρήσης ή τοποθέτησης μικροτσίπ. Τσιπ που δεν αντιστοιχούν στα προβλεπόμενα στοιχεία ή δεν μπορούν να συνδεθούν με την επίσημη καταχώριση είναι δυνατόν να προκαλέσουν προβλήματα κατά τον έλεγχο.
Αυξημένοι έλεγχοι σε αεροδρόμια και λιμάνια
Στα σημαντικότερα σημεία εισόδου και εξόδου της χώρας, όπως το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» και τα λιμάνια του Πειραιά και της Ηγουμενίτσας, οι αρμόδιες ελεγκτικές υπηρεσίες καλούνται να ανταποκριθούν στις αυξημένες απαιτήσεις.
Η χρήση σύγχρονων σαρωτών επιτρέπει την ανάγνωση των στοιχείων ταυτοποίησης και την αντιπαραβολή τους με τα συνοδευτικά έγγραφα και τα ψηφιακά δεδομένα.
Σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβάσεις, όπως ανακριβής δήλωση ή αδυναμία επιβεβαίωσης της προβλεπόμενης ιχνηλασιμότητας, οι αρχές μπορούν να απαγορεύσουν τη μετακίνηση του ζώου ή να λάβουν πρόσθετα μέτρα, μεταξύ των οποίων και η επιβολή διοικητικών κυρώσεων.
Κρίσιμος ο ρόλος του κτηνιάτρου
Η προετοιμασία ενός ταξιδιού με κατοικίδιο απαιτεί πλέον ιδιαίτερη προσοχή και από την πλευρά του κτηνιάτρου.
Τα στοιχεία που αφορούν το ζώο, από τον εμβολιασμό κατά της λύσσας έως την κλινική εξέταση και τις απαραίτητες καταχωρίσεις στο διαβατήριο, θα πρέπει να είναι σωστά ενημερωμένα και να ανταποκρίνονται στα στοιχεία που υπάρχουν στα επίσημα μητρώα.
Η ελληνική κτηνιατρική κοινότητα βρίσκεται σε επικοινωνία με το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, με στόχο να αντιμετωπιστούν έγκαιρα πιθανά προβλήματα κατά τους ελέγχους και να αποφευχθούν καθυστερήσεις ή προβλήματα στις μετακινήσεις των ζώων.
Το νέο πλαίσιο αυξάνει τις απαιτήσεις για τους ιδιοκτήτες κατοικίδιων που ταξιδεύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση, θέτοντας στο επίκεντρο την ορθή καταχώριση των στοιχείων και την πλήρη ιχνηλασιμότητα κάθε ζώου.
Στόχος των νέων κανόνων είναι να περιοριστεί η παράνομη διακίνηση ζώων συντροφιάς και να ενισχυθεί ο έλεγχος των μετακινήσεων, ιδιαίτερα στα σημεία εισόδου και εξόδου από τη χώρα.
