Σάββατο 10.01.2026
More

    Ιράν: Οικονομικές παραχωρήσεις υπό πίεση εν μέσω εκτεταμένων διαδηλώσεων και διεθνών αντιδράσεων

    Η ιρανική κυβέρνηση προχωρά σε ριψοκίνδυνες οικονομικές παρεμβάσεις, επιχειρώντας να κατευνάσει τις αυξανόμενες κοινωνικές αντιδράσεις που εκδηλώνονται σε ολόκληρη τη χώρα. Οι διαδηλωτές ζητούν βαθιές πολιτικές αλλαγές, μέτρα κατά της διαφθοράς και ουσιαστική ανακούφιση από το αυξημένο κόστος ζωής, την ώρα που η οικονομική κρίση επιδεινώνεται.

    Οι κινητοποιήσεις έχουν εξαπλωθεί σε 27 από τις 31 επαρχίες του Ιράν. Σύμφωνα με στοιχεία της αμερικανικής οργάνωσης Human Rights Activists News Agency, ο αριθμός των νεκρών ξεπερνά τους 35, ενώ περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί. Όπως αναφέρει η οργάνωση, μεταξύ των θυμάτων περιλαμβάνονται 29 διαδηλωτές, τέσσερα παιδιά και δύο μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.

    Στο επίκεντρο των εξελίξεων βρίσκεται η απόφαση της κυβέρνησης να αλλάξει το καθεστώς επιδοτήσεων του συναλλάγματος. Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, ανακοίνωσε την κατάργηση του συστήματος προνομιακών ισοτιμιών που ίσχυε για τους εισαγωγείς εδώ και περίπου μία δεκαετία. Το σύστημα αυτό, αν και στόχευε στη συγκράτηση των τιμών, θεωρείται ευάλωτο στη διαφθορά και στις καταχρήσεις. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η αλλαγή ενδέχεται να προκαλέσει βραχυπρόθεσμη αύξηση στις τιμές των τροφίμων, η οποία θα αντισταθμιστεί μέσω άμεσων επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.

    Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός ανήλθε στο 52,6% τον Δεκέμβριο, ενώ η υποτίμηση του ριάλ έχει επιβαρύνει περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Οι πρώτες διαδηλώσεις ξεκίνησαν στο παζάρι της Τεχεράνης και επεκτάθηκαν σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις. Παράλληλα, αναφέρθηκαν συλλήψεις φοιτητών στο Πανεπιστήμιο του Μπιρτζάντ, στα νοτιοανατολικά της χώρας, κατά τη διάρκεια αστυνομικής επέμβασης.

    Οι κυβερνητικές εξαγγελίες για οικονομικές μεταρρυθμίσεις συνοδεύτηκαν από αυστηρότερη ρητορική εκ μέρους της δικαστικής εξουσίας. Ο επικεφαλής της ιρανικής δικαιοσύνης, Γκολαμχοσεΐν Μοχσενί Ετζεΐ, δήλωσε ότι η περίοδος των «παραχωρήσεων» έχει ολοκληρωθεί, κατηγορώντας τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποκινούν την αναταραχή. Τόνισε ότι δεν θα υπάρξει περαιτέρω ανοχή απέναντι σε όσους συμμετέχουν στις διαδηλώσεις.

    Στο διεθνές επίπεδο, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε εκ νέου ότι οι ΗΠΑ θα υπερασπιστούν τους διαδηλωτές σε περίπτωση βίαιης καταστολής, προκαλώντας την αντίδραση της Τεχεράνης, η οποία έκανε λόγο για «ψυχολογικό πόλεμο». Την ίδια στιγμή, η ηγεσία του Μετώπου Μεταρρυθμίσεων, που συνδέεται πολιτικά με τον Πεζεσκιαν, ζήτησε τη διερεύνηση καταγγελιών για χρήση πυρών από δυνάμεις ασφαλείας εναντίον διαδηλωτών ακόμη και εντός νοσοκομείου στην επαρχία Ιλάμ.

    Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απηύθυνε έκκληση στις ιρανικές αρχές να σεβαστούν το δικαίωμα στην ειρηνική διαμαρτυρία και να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες ανθρώπινων ζωών. Παρόμοιες τοποθετήσεις έγιναν και από τον πρωθυπουργό του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος χαρακτήρισε τις εξελίξεις «καθοριστική στιγμή» για τον ιρανικό λαό.

    Στο πλαίσιο των μέτρων που εξετάζονται, η κυβέρνηση έχει προτείνει αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού, οι οποίες περιλαμβάνουν αυξήσεις μισθών έως και 43%, μείωση του ΦΠΑ στο 10% από 12%, καθώς και διάθεση 8,8 δισ. δολαρίων σε επιδοτούμενο συνάλλαγμα για τη συγκράτηση των τιμών βασικών αγαθών. Προβλέπονται επίσης κονδύλια για εγγυημένες αγορές σιταριού και για την αναπροσαρμογή των συντάξεων, σε μια προσπάθεια περιορισμού των κοινωνικών πιέσεων που συνεχίζουν να εντείνονται.

    ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

    ΔΗΜΟΦΙΛΗ