Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποχωρούν επισήμως σήμερα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), παρά τις προειδοποιήσεις ειδικών ότι η απόφαση αυτή θα πλήξει τόσο τη δημόσια υγεία στις ΗΠΑ όσο και την παγκόσμια διαχείριση υγειονομικών κρίσεων.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε αντίθεση με την αμερικανική νομοθεσία, που προβλέπει ότι η Ουάσινγκτον οφείλει να καταβάλει στον Οργανισμό τα 260 εκατομμύρια δολάρια που εκκρεμούν ως συνεισφορές. Παρά ταύτα, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει παγώσει κάθε μεταφορά κρατικών πόρων προς τον ΠΟΥ, υποστηρίζοντας ότι ο οργανισμός απέτυχε να περιορίσει και να διαχειριστεί κρίσεις, στοιχίζοντας στις ΗΠΑ τρισεκατομμύρια δολάρια.
Ο Τραμπ είχε ανακοινώσει την αποχώρηση τον Ιανουάριο του 2025, την πρώτη ημέρα της δεύτερης προεδρικής του θητείας, μέσω εκτελεστικού διατάγματος. Σύμφωνα με το νόμο, η αποχώρηση θα έπρεπε να έχει γνωστοποιηθεί έναν χρόνο νωρίτερα και να έχει προηγηθεί η τακτοποίηση των οφειλών.
Οι ειδικοί σε θέματα παγκόσμιας υγείας είχαν επανειλημμένα ζητήσει από τις ΗΠΑ να αναθεωρήσουν την απόφαση, ενώ και ο γενικός γραμματέας του ΠΟΥ, Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, απηύθυνε πρόσφατα δημόσια έκκληση για επανεξέταση. «Η απόσυρση των ΗΠΑ αποτελεί απώλεια για τη χώρα και για τον υπόλοιπο κόσμο», τόνισε ο Τέντρος.
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη εξοφλήσει τα τέλη για τα έτη 2024 και 2025. Το ζήτημα θα συζητηθεί τον Φεβρουάριο από τα κράτη-μέλη του Οργανισμού, προκειμένου να αποφασιστεί πώς θα διαχειριστούν τη νέα πραγματικότητα.
Στο μεταξύ, η αποχώρηση έχει προκαλέσει σοβαρή οικονομική κρίση στον ΠΟΥ, αναγκάζοντάς τον να μειώσει στο μισό τη διοικητική του ομάδα και να περιορίσει σημαντικά το έργο του. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για απολύσεις περίπου ενός τετάρτου του προσωπικού μέχρι τα μέσα του έτους. Οι ΗΠΑ ήταν ο μεγαλύτερος δωρητής του οργανισμού, καλύπτοντας περίπου το 18% της συνολικής χρηματοδότησης.
Σε δηλώσεις του από το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο Μπιλ Γκέιτς, επικεφαλής του ιδρύματος Γκέιτς, εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επανεξετάσουν σύντομα την απόφασή τους, παρότι τόνισε ότι ο κόσμος εξακολουθεί να χρειάζεται τον ΠΟΥ.
Η διακοπή της συνεργασίας μεταξύ ΗΠΑ και ΠΟΥ δημιουργεί αβεβαιότητα για το μέλλον της κοινής ανταλλαγής πληροφοριών και συνεργασιών που είναι κρίσιμες για την έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση υγειονομικών απειλών. Ειδικοί επισημαίνουν ότι η απόσυρση μπορεί να αποδυναμώσει τα συστήματα που στηρίζουν τον παγκόσμιο έλεγχο και την πρόληψη επιδημιών, με επιπτώσεις που θα επεκταθούν πέρα από τα αμερικανικά σύνορα.
