Οι αστρονόμοι εντόπισαν έναν εξαιρετικά φωτεινό γαλαξία ο οποίος υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη
Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb έστρεψε για ακόμη μία φορά το πανίσχυρο «βλέμμα» του στα άκρα του Σύμπαντος, αποκαλύπτοντας κοσμικά σώματα και δομές που υπήρχαν στη βρεφική ηλικία του Κόσμου. Αυτή τη φορά, οι αστρονόμοι εντόπισαν έναν εξαιρετικά φωτεινό γαλαξία, τον MoM-z14, ο οποίος υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, το μυστηριώδες γεγονός από το οποίο προέκυψε το Σύμπαν.
Ο γαλαξίας MoM-z14 προσφέρει πολύτιμες ενδείξεις για το χρονολόγιο της κοσμικής ιστορίας και αποκαλύπτει ότι το πρώιμο Σύμπαν ήταν σημαντικά διαφορετικό από ό,τι προέβλεπαν οι έως τώρα θεωρίες. Την ύπαρξή του επιβεβαίωσε επιστημονική ομάδα με επικεφαλής το Ινστιτούτο Αστροφυσικής και Διαστημικής Έρευνας Kavli του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης (MIT).
Χρησιμοποιώντας το όργανο NIRSpec (Φασματογράφος Εγγύς Υπέρυθρου) του James Webb, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το φως του MoM-z14 έχει ταξιδέψει για περίπου 13,5 δισεκατομμύρια χρόνια μέσα στον διαστελλόμενο χώρο, «μετατοπιζόμενο» προς τα ερυθρότερα μήκη κύματος, σε ένα Σύμπαν ηλικίας περίπου 13,8 δισ. ετών.
Ο MoM-z14 ανήκει σε μια συνεχώς αυξανόμενη κατηγορία απροσδόκητα φωτεινών γαλαξιών του πρώιμου Σύμπαντος, οι οποίοι είναι έως και 100 φορές περισσότεροι από όσους προέβλεπαν οι θεωρητικές μελέτες πριν από την εκτόξευση του Webb. Ένα πιθανό «κλειδί» για την ερμηνεία αυτού του φαινομένου βρίσκεται στον αρχαιότερο πληθυσμό αστεριών του Γαλαξία μας, τα οποία οι επιστήμονες χαρακτηρίζουν ως «απολιθώματα του πρώιμου Σύμπαντος».
Όπως εξηγεί ο κύριος συγγραφέας της μελέτης, Ρόχαν Ναϊντού από το Ινστιτούτο Kavli, ένα μικρό ποσοστό αυτών των αρχαίων αστεριών εμφανίζει υψηλές συγκεντρώσεις αζώτου – χαρακτηριστικό που παρατηρείται επίσης σε ορισμένους από τους πρώιμους γαλαξίες που έχει καταγράψει το James Webb, συμπεριλαμβανομένου του MoM-z14.
Δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος γαλαξίας υπήρχε μόλις 280 εκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη, δεν υπήρχε αρκετός χρόνος για να σχηματιστούν πολλές γενιές αστεριών ικανές να παράγουν τόσο μεγάλες ποσότητες αζώτου. Μία από τις θεωρίες που εξετάζονται είναι ότι το εξαιρετικά πυκνό περιβάλλον του πρώιμου Σύμπαντος ευνόησε τη δημιουργία υπερμεγεθών αστεριών, τα οποία παρήγαγαν πολύ περισσότερο άζωτο από οποιοδήποτε αστέρι παρατηρείται σήμερα.
Παράλληλα, ο MoM-z14 παρουσιάζει ενδείξεις ότι «καθαρίζει» την πυκνή, αρχέγονη ομίχλη υδρογόνου που κυριαρχούσε στο πρώιμο Σύμπαν γύρω του. Ένας από τους βασικούς στόχους του James Webb είναι ακριβώς η χαρτογράφηση της περιόδου του επαναϊονισμού – της εποχής κατά την οποία οι πρώτοι αστέρες παρήγαγαν ακτινοβολία αρκετά ισχυρή ώστε να διαπεράσει το ουδέτερο υδρογόνο και να αρχίσει να ταξιδεύει ελεύθερα στο Διάστημα.
Ο γαλαξίας MoM-z14 αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο κομμάτι στο παζλ αυτής της κοσμικής μετάβασης, βοηθώντας τους επιστήμονες να κατανοήσουν πότε και πώς το Σύμπαν πέρασε από το «σκοτάδι» στο φως.
