Σε τροχιά αναθεώρησης εισέρχεται το πλαίσιο των υψηλών προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις
Σε τροχιά αναθεώρησης εισέρχεται το πλαίσιο των υψηλών προστίμων για εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις, μετά τις έντονες αντιδράσεις επαγγελματιών και επιχειρήσεων, οι οποίες κινητοποίησαν την Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής του Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκονται τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ, τα οποία επιβάλλονται ανάλογα με το αν τηρείται απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα και αφορούν εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων, ακόμη και όταν δεν προκύπτει ποσό προς πληρωμή.
Οι επαγγελματικοί φορείς κάνουν λόγο για κυρώσεις δυσανάλογες προς τη βαρύτητα της παράβασης, επισημαίνοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις το ύψος του προστίμου δεν συνδέεται με πραγματική δημοσιονομική απώλεια. Ιδίως για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις, όπου δεν υφίσταται φορολογική υποχρέωση, η επιβολή σημαντικών χρηματικών ποινών χαρακτηρίζεται υπερβολική.
Ενδεικτικά, υπόχρεος με απλογραφικά βιβλία που υποβάλλει εκπρόθεσμα μηδενική δήλωση ΦΠΑ επιβαρύνεται με πρόστιμο 250 ευρώ, ενώ επιχείρηση με διπλογραφικό σύστημα που καταθέτει εκπρόθεσμα δήλωση με επιστροφή φόρου αντιμετωπίζει πρόστιμο 500 ευρώ.
Η Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής υιοθετεί την κριτική της αγοράς, επισημαίνοντας ότι το ισχύον καθεστώς αποτελεί σαφή επιβάρυνση σε σχέση με το προηγούμενο, όπου προβλεπόταν πρόστιμο 100 ευρώ ή ακόμη και μη επιβολή κυρώσεων όταν δεν υπήρχε φορολογική οφειλή.
Με βάση το παλαιότερο πλαίσιο, το πρόστιμο των 100 ευρώ επιβαλλόταν για εκπρόθεσμη ή μη υποβολή δηλώσεων και για παραλείψεις ανταπόκρισης σε αιτήματα της Φορολογικής Διοίκησης, ωστόσο δεν εφαρμοζόταν όταν ο φόρος προς καταβολή ή η πρόσθετη διαφορά φόρου δεν ξεπερνούσε τα 100 ευρώ.
Σε υπόμνημα που κατέθεσε προς την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΘΟ και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, η Επιτροπή προτείνει νομοθετική παρέμβαση για την αποκατάσταση της αναλογικότητας των προστίμων. Παράλληλα επισημαίνει ότι η εφαρμογή αυξημένων κυρώσεων, ιδίως με αναδρομική ισχύ, δημιουργεί ζητήματα νομικής ασφάλειας και προβλεψιμότητας των φορολογικών υποχρεώσεων.
Μεταξύ των προτάσεων που διατυπώνονται περιλαμβάνονται:
- Η μη επιβολή προστίμου όταν η δήλωση είναι μηδενική ή πιστωτική και δεν προκύπτει φόρος προς καταβολή.
- Η θέσπιση ανώτατου συνολικού ορίου προστίμων σε περιπτώσεις πολλαπλών εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων, ώστε να αποφεύγονται υπέρογκες επιβαρύνσεις.
- Η επαναφορά του κανόνα μη επιβολής προστίμου όταν ο φόρος που προκύπτει προς πληρωμή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
Οι σχετικές παρεμβάσεις, εφόσον προχωρήσουν, αναμένεται να τροποποιήσουν ουσιαστικά το ισχύον πλαίσιο και να επαναφέρουν την αρχή της αναλογικότητας στις διοικητικές κυρώσεις.
