Σε αυξημένη ετοιμότητα βρίσκεται ο ελεγκτικός μηχανισμός της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, μετά την αναπροσαρμογή από τις 15 Ιανουαρίου του ημερήσιου ορίου συναλλαγών μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS, το οποίο διπλασιάστηκε από τα 500 στα 1.000 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή έχει θέσει στο επίκεντρο επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το IRIS, όπως προβλέπει το ισχύον πλαίσιο.
Στόχος των φορολογικών αρχών είναι η καθολική καταγραφή των συναλλαγών και ο περιορισμός φαινομένων φοροδιαφυγής. Οι έλεγχοι αναμένεται να είναι εκτεταμένοι και να διεξάγονται σε συνεχή βάση, καθώς η ΑΑΔΕ διαπιστώνει ότι, παρά τη γενικευμένη εφαρμογή του μέτρου, εξακολουθούν να υπάρχουν επιχειρήσεις που δεν έχουν συμμορφωθεί, αξιοποιώντας τεχνικές παρακάμψεις των ψηφιακών συστημάτων με αποτέλεσμα τη μη δήλωση του πραγματικού κύκλου εργασιών.
Κατά τη διάρκεια των ελέγχων, οι αρμόδιες υπηρεσίες εξετάζουν εάν οι επιχειρήσεις διαθέτουν νόμιμο και δηλωμένο φορολογικό ηλεκτρονικό μηχανισμό, ο οποίος να πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η μη δήλωση ή η χρήση μη συμβατού εξοπλισμού αντιμετωπίζεται ως σοβαρή παράβαση. Παράλληλα, ελέγχεται η υποχρεωτική επικοινωνία των POS με τις ταμειακές μηχανές, ώστε κάθε συναλλαγή με κάρτα να αντιστοιχεί σε έκδοση απόδειξης, ενώ διασταυρώνεται η αυτόματη καταχώριση των στοιχείων τόσο στον ΦΗΜ όσο και στο σύστημα myDATA.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στον εντοπισμό πρακτικών παράκαμψης του συστήματος, όπως η χρήση «απομονωμένων» ή μη διασυνδεδεμένων POS. Τέτοιες περιπτώσεις θεωρούνται ιδιαίτερα σοβαρές φορολογικές παραβάσεις, καθώς διευκολύνουν την απόκρυψη εσόδων, και επισύρουν αυστηρές διοικητικές κυρώσεις.
Ενδεικτική της αυστηρής εφαρμογής του πλαισίου είναι υπόθεση επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 20.000 ευρώ, λόγω μη έγκαιρης διασύνδεσης των τερματικών POS με τον φορολογικό μηχανισμό και τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπως προβλέπεται από τη νομοθεσία. Η επιχείρηση προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη τεχνικά προβλήματα, ωστόσο η προσφυγή απορρίφθηκε, επιβεβαιώνοντας τη μηδενική ανοχή σε αποκλίσεις από τις υποχρεώσεις.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορούσε το φορολογικό έτος 2024, ενώ η επιβολή του προστίμου πραγματοποιήθηκε στις αρχές του 2026. Όπως επισημαίνουν οι αρμόδιες αρχές, η διασύνδεση POS, ταμειακών μηχανών και IRIS αποτελεί πλέον υποχρεωτική διαδικασία, η οποία ενισχύει τη διαφάνεια, περιορίζει τη χρήση μετρητών και συμβάλλει καθοριστικά στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS, αλλά δεν έχουν ολοκληρώσει τη σύνδεση με τα πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ, προβλέπονται υψηλά διοικητικά πρόστιμα. Συγκεκριμένα, τα πρόστιμα ανέρχονται σε 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία και σε 20.000 ευρώ για όσες τηρούν διπλογραφικά. Αντίστοιχες κυρώσεις προβλέπονται και για τις εταιρείες που παρέχουν ή υποστηρίζουν τα σχετικά λογισμικά, με δυνατότητα ακόμη και ανάκλησης της άδειας λειτουργίας. Για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων, τα πρόστιμα μειώνονται κατά 50%.
