Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα διαμορφώθηκε το 2025 η θερμότητα που απορρόφησαν οι ωκεανοί του πλανήτη
Σε ιστορικά υψηλά επίπεδα διαμορφώθηκε το 2025 η θερμότητα που απορρόφησαν οι ωκεανοί του πλανήτη, καταγράφοντας ακόμη ένα ρεκόρ και ενισχύοντας την ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα.
Περισσότερο από το 90% της θερμότητας που εγκλωβίζεται στην ατμόσφαιρα λόγω των ανθρωπογενών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα καταλήγει στους ωκεανούς. Για τον λόγο αυτό, η θερμική τους κατάσταση θεωρείται από τους επιστήμονες ένας από τους πιο αξιόπιστους δείκτες της εξέλιξης της κλιματικής κρίσης, η οποία εκτιμάται ότι θα ανακοπεί μόνο με τον μηδενισμό των εκπομπών.
Από τις αρχές της χιλιετίας, σχεδόν κάθε έτος συνοδεύεται από νέο ρεκόρ θερμότητας των ωκεανών, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σταθερή και επιταχυνόμενη τάση θέρμανσης.
Επιπτώσεις στο κλίμα και στα θαλάσσια οικοσυστήματα
Η αυξημένη θερμότητα των ωκεανών ενισχύει την ένταση των τροπικών κυκλώνων που πλήττουν παράκτιες περιοχές, προκαλεί ισχυρότερες βροχοπτώσεις και εκτεταμένες πλημμύρες, ενώ συμβάλλει στη συχνότερη εμφάνιση και μεγαλύτερη διάρκεια θαλάσσιων καυσώνων. Τα φαινόμενα αυτά έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη θαλάσσια βιοποικιλότητα, οδηγώντας σε εκτεταμένες απώλειες ζωής στα οικοσυστήματα.
Παράλληλα, η αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών επιταχύνει την άνοδο της στάθμης της θάλασσας μέσω της θερμικής διαστολής του νερού, γεγονός που απειλεί παράκτιες περιοχές και δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως.
Ιστορική σύγκριση και επιστημονικά δεδομένα
Οι συστηματικές μετρήσεις της θερμοκρασίας των ωκεανών ξεκίνησαν στα μέσα του 20ού αιώνα. Ωστόσο, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι πιθανό οι ωκεανοί να βρίσκονται σήμερα στη θερμότερη κατάστασή τους εδώ και τουλάχιστον 1.000 χρόνια και να θερμαίνονται με ρυθμό πρωτοφανή για τα τελευταία 2.000 χρόνια.
Σε αντίθεση με τους ωκεανούς, η ατμόσφαιρα αποθηκεύει μικρότερη ποσότητα θερμότητας και επηρεάζεται περισσότερο από φυσικές κλιματικές διακυμάνσεις, όπως ο κύκλος El Niño–La Niña. Η μέση θερμοκρασία του αέρα στην επιφάνεια της Γης το 2025 εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα επίπεδα του 2023, κατατάσσοντάς το ως το δεύτερο θερμότερο έτος από το 1850, με το 2024 να διατηρεί το σχετικό ρεκόρ.
Όπως δήλωσε ο καθηγητής Τζον Άμπραχαμ από το Πανεπιστήμιο St. Thomas στη Μινεσότα, μέλος της ερευνητικής ομάδας, «η υπερθέρμανση του πλανήτη αποτυπώνεται πρωτίστως στην υπερθέρμανση των ωκεανών». Όπως σημείωσε, η μελέτη των ωκεανών προσφέρει την πιο σαφή εικόνα για το πόσο έχει ήδη θερμανθεί η Γη και για το πώς αναμένεται να εξελιχθεί η τάση αυτή στο μέλλον.
Η μελέτη και τα ευρήματά της
Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Advances in Atmospheric Sciences, βασίστηκε σε δεδομένα θερμοκρασίας από πλήθος μετρητικών οργάνων σε όλους τους ωκεανούς, τα οποία συγκεντρώθηκαν και επεξεργάστηκαν από τρεις ανεξάρτητες ερευνητικές ομάδες.
Οι επιστήμονες υπολόγισαν τη θερμική περιεκτικότητα των ανώτερων 2.000 μέτρων των ωκεανών, όπου απορροφάται το μεγαλύτερο μέρος της πλεονάζουσας θερμότητας. Η συνολική ποσότητα ενέργειας που έχει αποθηκευτεί εκτιμάται ότι ισοδυναμεί με περισσότερες από 200 φορές την ετήσια παγκόσμια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Περιφερειακές διαφοροποιήσεις
Η θέρμανση των ωκεανών δεν εξελίσσεται ομοιόμορφα. Το 2025, οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφηκαν στους τροπικούς και νότιους Ατλαντικούς, στον βόρειο Ειρηνικό και στον Νότιο Ωκεανό. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στον Νότιο Ωκεανό, που περιβάλλει την Ανταρκτική, όπου παρατηρείται τα τελευταία χρόνια σημαντική μείωση του χειμερινού θαλάσσιου πάγου.
Παράλληλα, ο Βόρειος Ατλαντικός και η Μεσόγειος Θάλασσα εμφανίζουν αυξημένη θερμοκρασία, αλατότητα και οξύτητα, καθώς και μειωμένα επίπεδα οξυγόνου. Οι αλλαγές αυτές καθιστούν τα θαλάσσια οικοσυστήματα πιο ευάλωτα και επιβαρύνουν τη ζωή που εξαρτάται από αυτά.
Προοπτικές
Σύμφωνα με τους ερευνητές, όσο συνεχίζεται η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας, η θερμότητα των ωκεανών θα συνεχίσει να αυξάνεται και τα ρεκόρ θα καταρρίπτονται. Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Άμπραχαμ, ο βασικός παράγοντας αβεβαιότητας για το μέλλον του κλίματος παραμένει η ανθρώπινη δραστηριότητα και οι αποφάσεις που θα ληφθούν σχετικά με τη μείωση των εκπομπών.
