Η κατάσταση υπογραμμίζει την υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζουν τα είδη που εξαρτώνται από τον πάγο
Ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος χαρακτηρίστηκε πλέον είδος υπό εξαφάνιση, καθώς η κλιματική αλλαγή φέρνει το σύμβολο της Ανταρκτικής ένα βήμα πιο κοντά στην αφανισμό, όπως ανακοίνωσε την Πέμπτη ο παγκόσμιος οργανισμός για την προστασία της απειλούμενης άγριας ζωής.
Η αλλαγή της κατηγορίας τους από «σχεδόν απειλούμενο» σε «απειλούμενο», που πραγματοποίησε η Διεθνής Ένωση για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN), υπογραμμίζει την υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζουν τα είδη που εξαρτώνται από τον πάγο, καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη αναδιαμορφώνει ριζικά την παγωμένη ήπειρο.
Οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι βασίζονται στον σταθερό θαλάσσιο πάγο —ουσιαστικά πλατφόρμες από παγωμένο νερό του ωκεανού— για να ζουν, να κυνηγούν και να αναπαράγονται.
Δραματική η μείωση των αυτοκρατορικών πιγκουίνων
Ο πληθυσμός τους έχει μειωθεί δραματικά, καθώς η υπερθέρμανση που προκαλείται από τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έχει οδηγήσει στη διάλυση του θαλάσσιου πάγου νωρίτερα μέσα στο έτος.
Η IUCN —ένα παγκόσμιο δίκτυο επιστημόνων, κυβερνήσεων και οργανώσεων προστασίας της φύσης— δήλωσε ότι οι αλλαγές στον θαλάσσιο πάγο αναμένεται να μειώσουν κατά το ήμισυ τον πληθυσμό των αυτοκρατορικών πιγκουίνων μέχρι τη δεκαετία του 2080.
«Κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή αποτελεί τη σημαντικότερη απειλή για τους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Φίλιπ Τράθαν, μέλος της ομάδας εμπειρογνωμόνων της IUCN που εργάστηκε για την αξιολόγηση της Κόκκινης Λίστας.
Η Κόκκινη Λίστα Απειλούμενων Ειδών τηρείται από την IUCN και αποτελεί την παγκόσμια αναφορά για την κατάσταση εξαφάνισης φυτών, ζώων και μυκήτων.
Υπάρχουν έξι κατηγορίες, από την κατηγορία «ελάχιστος κίνδυνος» έως την κατηγορία «εξαφανισμένο».
Οι αυτοκρατορικοί πιγκουίνοι κατατάσσονται πλέον δύο βαθμίδες κάτω από την κατηγορία «εξαφανισμένο στη φύση» — ένα είδος που επιβιώνει μόνο σε αιχμαλωσία και όχι στη φύση.
Η φώκια της Ανταρκτικής —που κάποτε κυνηγήθηκε μέχρι σχεδόν την εξαφάνιση για το δέρμα της— μετακινήθηκε επίσης στην κατηγορία «απειλούμενο», καθώς ο πληθυσμός της έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 50% από το 1999.
«Η συνεχιζόμενη μείωση οφείλεται στην κλιματική αλλαγή, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας των ωκεανών και η συρρίκνωση του θαλάσσιου πάγου ωθούν το κριλ σε μεγαλύτερα βάθη του ωκεανού αναζητώντας ψυχρότερα νερά, μειώνοντας τη διαθεσιμότητα τροφής για τις φώκιες», ανέφερε η IUCN.
Η κλιματική αλλαγή επιβαρύνει την πανίδα
Το μεγαλύτερο και βαρύτερο είδος πιγκουίνου, με χρυσοπορτοκαλί αποχρώσεις στο λαιμό, ο αυτοκρατορικός πιγκουίνος έχει γίνει σύμβολο του αγώνα για επιβίωση στα σκληρά κλίματα της Ανταρκτικής.
Αναπαράγονται στον θαλάσσιο πάγο στο αποκορύφωμα του χειμώνα, με τα αρσενικά να κρατούν τα αυγά τους ζεστά κάτω από τα πόδια τους.
Η παγωμένη επιφάνεια παρέχει επίσης ένα βιότοπο για τα νεογνά τους κατά τη διάρκεια της περιόδου της πτώσης των φτερών, πριν αυτά γίνουν αδιάβροχα.
Ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής υφίσταται τεράστιες εποχιακές μεταβολές, καθώς επεκτείνεται το χειμώνα και συρρικνώνεται το καλοκαίρι.
Ωστόσο, καθώς οι παγκόσμιες θερμοκρασίες έχουν φτάσει σε νέα υψηλά επίπεδα, ο θαλάσσιος πάγος υποχωρεί νωρίτερα την άνοιξη και έχει γίνει λιγότερο σταθερός.
Ο θαλάσσιος πάγος βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα από το 2016 και οι επιπτώσεις στους αυτοκρατορικούς πιγκουίνους έχουν τεκμηριωθεί επαρκώς.
Οι δορυφορικές εικόνες δείχνουν ότι περίπου 20.000 ενήλικοι πιγκουίνοι —περίπου το 10% του πληθυσμού— εξαφανίστηκαν μόνο μεταξύ 2009 και 2018, σύμφωνα με την IUCN.
«Αυτό το είδος συνδέεται στενά με τον θαλάσσιο πάγο και τις παγωμένες εκτάσεις», δήλωσε στην AFP ο Κριστόφ Μπαρμπρό, επιστήμονας στο γαλλικό ερευνητικό ινστιτούτο CNRS.
«Ωστόσο, από το 2016-2017, έχει σημειωθεί σημαντική μείωση της έκτασης του θαλάσσιου πάγου γύρω από την Ανταρκτική, και επομένως, χωρίς θαλάσσιο πάγο, θα έχει μεγάλη δυσκολία να επιβιώσει».
«Η τύχη αυτών των υπέροχων όντων βρίσκεται στα χέρια μας», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Ροντ Ντάουνι από την περιβαλλοντική οργάνωση WWF.
«Με τη συγκλονιστική μείωση του θαλάσσιου πάγου της Ανταρκτικής που παρατηρούμε σήμερα, αυτά τα εμβληματικά πλάσματα του πάγου ενδέχεται να οδεύουν προς την εξαφάνιση μέχρι το τέλος αυτού του αιώνα — εκτός αν δράσουμε τώρα».
