Το 2025 συγκαταλέγεται στα τρία θερμότερα έτη παγκοσμίως που έχουν καταγραφεί, σύμφωνα με νέα ανάλυση επιστημόνων, με την υπερθέρμανση του πλανήτη να εντείνεται κυρίως λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας και της καύσης ορυκτών καυσίμων.
Ερευνητές του World Weather Attribution επισημαίνουν ότι για πρώτη φορά ο μέσος όρος της παγκόσμιας θερμοκρασίας σε βάθος τριετίας ξεπέρασε το όριο του 1,5°C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα, το όριο που είχε τεθεί με τη Συμφωνία του Παρισιού για την αποφυγή των χειρότερων συνεπειών της κλιματικής αλλαγής. Παρά την παρουσία του φαινομένου La Niña, που παραδοσιακά ψύχει τον πλανήτη, οι θερμοκρασίες παρέμειναν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, κυρίως λόγω της συνεχιζόμενης καύσης πετρελαίου, φυσικού αερίου και άνθρακα.
Η συνιδρύτρια του World Weather Attribution, Friederike Otto, προειδοποιεί: «Αν δεν σταματήσουμε πολύ γρήγορα την καύση ορυκτών καυσίμων, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο να συγκρατήσουμε την υπερθέρμανση σε ασφαλή επίπεδα».
Χρονιά ακραίων φαινομένων
Οι επιστήμονες καταγράφουν 157 ακραία καιρικά φαινόμενα το 2025, τα οποία προκάλεσαν εκατοντάδες θανάτους, μεγάλες οικονομικές ζημιές και κήρυξη καταστάσεων έκτακτης ανάγκης σε πολλές χώρες. Σημαντικά φαινόμενα περιλαμβάνουν:
- Κύματα καύσωνα: Τα πιο φονικά φαινόμενα της χρονιάς, έως και δέκα φορές πιο πιθανά σε σχέση με πριν από μια δεκαετία λόγω κλιματικής αλλαγής.
- Ξηρασίες και πυρκαγιές: Στην Ελλάδα, την Τουρκία και άλλες περιοχές.
- Καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες: Στο Μεξικό με δεκάδες νεκρούς και αγνοούμενους.
- Μουσώνες και τυφώνες στην Ασία: Εκατομμύρια αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.
Όρια προσαρμογής και πολιτικά εμπόδια
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η ένταση και η συχνότητα των ακραίων φαινομένων αρχίζουν να ξεπερνούν τις δυνατότητες προσαρμογής πολλών κοινωνιών, ιδιαίτερα σε φτωχότερες και πιο ευάλωτες χώρες. Παράλληλα, οι διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα κινούνται αργά, χωρίς σαφή δέσμευση για άμεση απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.
Παρότι ο πλανήτης πιθανότατα θα ξεπεράσει προσωρινά το όριο του 1,5°C, η μείωση των εκπομπών μπορεί ακόμη να περιορίσει τις πιο καταστροφικές συνέπειες. Οι επιστήμονες καταλήγουν: «Η πρόοδος υπάρχει, αλλά δεν αρκεί. Το 2025 αποτελεί ένα ακόμα ηχηρό προειδοποιητικό σήμα για την κλιματική κρίση».
