Ένα τεράστιο υποθαλάσσιο ηφαίστειο, γνωστό ως Axial Seamount, που βρίσκεται περίπου 480 χιλιόμετρα από την ακτή του Όρεγκον στις ΗΠΑ, αναμένεται να εκραγεί μέσα στο 2026. Οι επιστήμονες είχαν προηγουμένως προβλέψει ότι μια έκρηξη θα μπορούσε να συμβεί στα τέλη του 2025, κάτι που τελικά δεν συνέβη.
Το ηφαίστειο βρίσκεται πάνω σε όριο αποκλινουσών τεκτονικών πλακών της οροσειράς Juan de Fuca και είναι ιδιαίτερα ενεργό, έχοντας εκραγεί το 1998, το 2011 και το 2015, ενώ ενδέχεται να υπήρξαν και άλλες μη καταγεγραμμένες εκρήξεις. Πρόσφατες παρατηρήσεις δείχνουν έντονη σεισμική δραστηριότητα και σταδιακή διόγκωση του εδάφους, αποτέλεσμα της ανόδου μάγματος κάτω από τον πυθμένα, γεγονός που υποδηλώνει επικείμενη έκρηξη.
Η βασική ανησυχία του κοινού αφορά κατά πόσο μια υποθαλάσσια έκρηξη θα μπορούσε να απειλήσει ανθρώπινες ζωές. Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι κύριες συνέπειες είναι υποβρύχιες και αφορούν κυρίως την καταστροφή θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Όταν το ηφαίστειο εκρήγνυται, η λάβα φτάνει στον πυθμένα της θάλασσας και ψύχεται γρήγορα, σχηματίζοντας χαρακτηριστικές μαξιλαροειδείς ροές. Αυτό μπορεί να προκαλέσει θανάτους υποβρύχιων οργανισμών, ενώ ταυτόχρονα ενισχύει τη δραστηριότητα στους υδροθερμικούς αγωγούς, δημιουργώντας θερμά, μεταλλικά πλούσια νερά και μαύρους καπνοδόχους.
Κάθε έκρηξη προκαλεί την ανύψωση του πυθμένα καθώς το μάγμα συγκεντρώνεται στον ρηχό θάλαμο κάτω από το ηφαίστειο. Όταν η λάβα χύνεται και ο θάλαμος αδειάζει, η καλντέρα χάνει στήριξη και υποχωρεί. Στο παρελθόν, η πτώση αυτή ήταν μετρήσιμη: 3 μέτρα το 1998, 2,4 μέτρα το 2011 και 2,1 μέτρα το 2015. Αν η κατάρρευση ήταν πλήρης, θα υπήρχε θεωρητικά κίνδυνος για τσουνάμι λόγω πτώσης των πλαγιών, αλλά κάτι τέτοιο θεωρείται εξαιρετικά απίθανο.
Συμπερασματικά, το Axial Seamount δεν θεωρείται άμεση απειλή για την ανθρώπινη ζωή. Μόνο σε περίπτωση μεγάλης αστάθειας και κατάρρευσης πλαγιάς θα υπήρχε ενδεχόμενο σοβαρού κινδύνου.
