Παραπολιτική συζήτηση έχει προκαλέσει τις τελευταίες ημέρες η δημόσια παρουσία και συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα με τον γενικό γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας Ιωάννη Σάββα, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη – και σε εκκρεμότητα – ο πειθαρχικός έλεγχος του περιφερειάρχη Ηπείρου Αλέξανδρου Καχριμάνη, κατόπιν πορισμάτων της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Η συγκεκριμένη συνάντηση, θεσμικά απολύτως επιτρεπτή , αποτέλεσε αντικείμενο σχολιασμού σε παραπολιτικές στήλες και πολιτικά πηγαδάκια. Τα σχόλια αυτά δεν συνιστούν αποδείξεις ούτε τεκμήρια παρέμβασης, καταγράφουν όμως το πολιτικό κλίμα και τις εντυπώσεις που δημιουργούνται όταν τέτοιες εικόνες συμπίπτουν χρονικά με σοβαρές θεσμικές εκκρεμότητες.
Τι σχολιάζεται – και τι όχι
Στον παραπολιτικό λόγο δεν διατυπώνεται ισχυρισμός ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας παρενέβη ή ότι υπήρξε συζήτηση για την υπόθεση της Ηπείρου. Άλλωστε, ο θεσμικός ρόλος του Προέδρου είναι απολύτως διακριτός και εγγυητικός της συνταγματικής τάξης. Αυτό που σχολιάζεται είναι η χρονική σύμπτωση και το γεγονός ότι ο συνομιλητής του είναι ο ίδιος θεσμικός παράγοντας που, βάσει νόμου, έχει κρίσιμο ρόλο στη διαδικασία πειθαρχικού ελέγχου αιρετού της Αυτοδιοίκησης.
Με άλλα λόγια, η παραπολιτική δεν μιλά για πράξεις, αλλά για εικόνες. Και στην πολιτική, οι εικόνες έχουν συχνά το δικό τους βάρος.
Ο ρόλος του Ι. Σάββα στο επίκεντρο
Ο Ιωάννης Σάββας, ως γενικός γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης, δεν είναι ένα τυπικό διοικητικό πρόσωπο στη συγκεκριμένη υπόθεση. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση έχει την αρμοδιότητα άσκησης πειθαρχικού ελέγχου επί των αιρετών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και καλείται να διασφαλίσει ότι τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας θα αξιολογηθούν εντός εύλογου χρόνου και χωρίς σκιές.
Το γεγονός ότι η διαδικασία αυτή παραμένει σε εκκρεμότητα είναι εκείνο που τροφοδοτεί τη δημόσια συζήτηση. Όχι επειδή υπάρχει κάποια αποδεδειγμένη θεσμική δυσλειτουργία, αλλά επειδή η καθυστέρηση αφήνει χώρο σε ερμηνείες και σχόλια.
Σημειωτέον, πάντως, ότι ο κ. Ιωάννης Σάββας, στο σκέλος που του αναλογεί, έχει προχωρήσει στην προώθηση της υπόθεσης στο αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο, εκπληρώνοντας τυπικά τις προβλεπόμενες θεσμικές του υποχρεώσεις. Ωστόσο, για λόγους που δεν έχουν έως σήμερα αποσαφηνιστεί δημοσίως, η πειθαρχική διαδικασία εξακολουθεί να καθυστερεί. Και αυτή ακριβώς η παρατεταμένη εκκρεμότητα —ανεξαρτήτως προθέσεων— είναι που γεννά εύλογες υποψίες και τροφοδοτεί τη δημόσια καχυποψία, ιδίως όταν πρόκειται για υποθέσεις αυξημένης θεσμικής και πολιτικής βαρύτητας.
Η ευθύνη της Αποκεντρωμένης: ουσία, όχι εντυπώσεις
Πέρα από το παραπολιτικό επίπεδο, η ουσία είναι συγκεκριμένη και μετρήσιμη. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση οφείλει:
- να διασφαλίσει την πλήρη ανεξαρτησία της κρίσης της,
- και να προστατεύσει την αξιοπιστία της από κάθε σκιά, πραγματική ή επικοινωνιακή.
Σε υποθέσεις τέτοιας βαρύτητας, η θεσμική ουδετερότητα δεν αρκεί να υφίσταται· πρέπει και να αποτυπώνεται με σαφήνεια στον χρόνο και στον τρόπο λήψης αποφάσεων.
Όταν οι καθυστερήσεις γεννούν πολιτικό θόρυβο
Η παραπολιτική συζήτηση γύρω από τη συνάντηση Τασούλα – Σάββα δεν θα είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις αν οι πειθαρχικές διαδικασίες είχαν ήδη ολοκληρωθεί. Η καθυστέρηση είναι αυτή που μετατρέπει μια κατά τα άλλα θεσμικά ουδέτερη συνάντηση σε αντικείμενο πολιτικού σχολιασμού.
Και αυτό είναι ίσως το βασικό μήνυμα της υπόθεσης: όσο οι θεσμικές εκκρεμότητες παρατείνονται, τόσο η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται από τα γεγονότα στις εντυπώσεις.
Συμπέρασμα
Χωρίς υιοθέτηση παραπολιτικών σχολίων ή υπαινιγμών, ένα στοιχείο αναδεικνύεται ξεκάθαρα. Η ταχεία και θεσμικά άψογη ολοκλήρωση του πειθαρχικού ελέγχου είναι η μόνη απάντηση που μπορεί να βάλει τέλος στη σεναριολογία και να επαναφέρει τη συζήτηση εκεί που ανήκει: στη λειτουργία των θεσμών και όχι στις εικόνες.
Γιατί, σε τελική ανάλυση, όταν οι θεσμοί καθυστερούν, η παραπολιτική βρίσκει πάντα χώρο να μιλήσει. Και αυτό δεν ωφελεί κανέναν.
