Οι δυνατότητες της σύγχρονης ιατρικής φαίνεται να διευρύνονται εντυπωσιακά, καθώς επιστήμονες κατάφεραν να υποκαταστήσουν πλήρως έστω και προσωρινά τη λειτουργία των πνευμόνων. Χειρουργική ομάδα του Northwestern University στις ΗΠΑ ανέπτυξε ένα πρωτοποριακό σύστημα τεχνητών πνευμόνων, το οποίο διατήρησε στη ζωή έναν ασθενή επί 48 ώρες, επιτρέποντας να πραγματοποιηθεί με επιτυχία διπλή μεταμόσχευση. Ο ασθενής επιβίωσε και, δύο χρόνια μετά, τα νέα του όργανα λειτουργούν κανονικά.
Οι ερευνητές χαρακτηρίζουν τη μέθοδο ως μια «γέφυρα ζωής» για βαριά ασθενείς που δεν έχουν άλλη θεραπευτική επιλογή, επισημαίνοντας ότι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στη μεταμόσχευση πνευμόνων. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Med.
Ο ασθενής, ένας άνδρας 33 ετών, είχε προσβληθεί από σοβαρή γρίπη, η οποία εξελίχθηκε σε οξεία αναπνευστική δυσχέρεια (ARDS). Η κατάστασή του επιδεινώθηκε περαιτέρω λόγω βακτηριακής πνευμονίας, με αποτέλεσμα να αρχίσουν να καταρρέουν όχι μόνο οι πνεύμονες, αλλά και η καρδιά και τα νεφρά του. Η μόνη πιθανότητα επιβίωσης ήταν η διπλή μεταμόσχευση πνευμόνων, ωστόσο το σώμα του ήταν εξαιρετικά αδύναμο για να αντέξει άμεσα μια τόσο βαριά επέμβαση.
Οι γιατροί πήραν τότε μια ριζοσπαστική απόφαση: αφαίρεσαν πλήρως τους κατεστραμμένους πνεύμονες και συνέδεσαν τον ασθενή με το σύστημα TAL (Total Artificial Lung). Σε αντίθεση με υπάρχουσες τεχνολογίες, όπως η ECMO, το TAL έχει σχεδιαστεί ώστε να αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τη λειτουργία των πνευμόνων και να στηρίζει τη σταθερή λειτουργία της καρδιάς, ακόμη και σε συνθήκες βαριάς λοίμωξης.
Το σύστημα λειτουργεί διοχετεύοντας το αίμα από τη δεξιά πλευρά της καρδιάς σε εξωτερική αντλία και οξυγονωτή, όπου αφαιρείται το διοξείδιο του άνθρακα και προστίθεται οξυγόνο. Στη συνέχεια, το οξυγονωμένο αίμα επιστρέφει απευθείας στον αριστερό κόλπο της καρδιάς, επιτρέποντας τη φυσιολογική αιμάτωση του οργανισμού.
Μέσα σε λίγες ώρες από την τοποθέτηση του TAL, η κατάσταση του ασθενούς άρχισε να σταθεροποιείται. Δύο ημέρες αργότερα, οι γιατροί προχώρησαν σε επιτυχημένη διπλή μεταμόσχευση πνευμόνων. Ο ασθενής αποσωληνώθηκε μία εβδομάδα μετά το χειρουργείο και έλαβε εξιτήριο περίπου δύο μήνες αργότερα. Οι εξετάσεις επιβεβαίωσαν ότι οι αρχικοί του πνεύμονες ήταν τόσο σοβαρά κατεστραμμένοι και μολυσμένοι, που χωρίς μεταμόσχευση δεν θα είχε επιβιώσει.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι προς το παρόν πρόκειται για απόδειξη της δυνατότητας εφαρμογής της τεχνολογίας και όχι για ευρεία κλινική πρακτική. Μόνο λίγα εξειδικευμένα κέντρα διαθέτουν σήμερα την απαιτούμενη τεχνογνωσία. Ωστόσο, οι ερευνητές αισιοδοξούν ότι στο μέλλον το σύστημα θα τυποποιηθεί και θα προσφέρει πολύτιμο χρόνο ζωής σε ασθενείς που σήμερα θεωρούνται μη χειρουργήσιμοι.
Όπως επισημαίνουν, τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες, βελτιστοποίηση των πρωτοκόλλων και σαφή κριτήρια επιλογής των ασθενών που μπορούν να ωφεληθούν περισσότερο από αυτή τη ριζοσπαστική τεχνολογία.
