Την έναρξη της διαδικασίας για τη συνταγματική αναθεώρηση ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης με πρωινό διάγγελμα, ανοίγοντας επίσημα τον δημόσιο και κοινοβουλευτικό διάλογο, ενώ ακολούθησαν οι πρώτες αντιδράσεις από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Ο πρωθυπουργός έκανε λόγο για την ανάγκη μιας «γενναίας και τολμηρής» αναθεώρησης του Συντάγματος, ώστε να ανταποκρίνεται στις σύγχρονες προκλήσεις. Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην αλλαγή του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, στη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε σχετικές διαδικασίες, στη λειτουργία και αξιολόγηση της δημόσιας διοίκησης και στη συζήτηση για τη μονιμότητα στο Δημόσιο. Επανέλαβε επίσης τη θέση του υπέρ της ίδρυσης μη κρατικών πανεπιστημίων, της ενίσχυσης της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης και της καθιέρωσης μίας εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση θα αποστείλει αρχικά τις προτάσεις της στους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, ενώ η ολοκληρωμένη εισήγηση του κόμματος για τη συνταγματική αναθεώρηση αναμένεται να παρουσιαστεί εντός Μαρτίου. Παράλληλα, τόνισε ότι η αναθεώρηση θα πρέπει να περιλαμβάνει ρυθμίσεις που να διασφαλίζουν τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη συνεπή κυβερνητική λειτουργία, εκφράζοντας την ευχή η διαδικασία να συμβάλει στη μείωση της πολιτικής πόλωσης.
Λίγο αργότερα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης απηύθυνε κάλεσμα προς τα κόμματα της αντιπολίτευσης για συναίνεση, υπογραμμίζοντας ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια κρίσιμη θεσμική διαδικασία που απαιτεί ευρύτερες πλειοψηφίες και ουσιαστική συμβολή από το σύνολο της Εθνικής Αντιπροσωπείας.
Αρνητική στάση από το ΠΑΣΟΚ
Από την πλευρά του ΠΑΣΟΚ, ο βουλευτής Επικρατείας Παναγιώτης Δουδωνής δήλωσε ότι το κόμμα του θα συμμετάσχει στη συζήτηση με τη δική του αφετηρία, επισημαίνοντας ότι οι σχετικές διαδικασίες και πλειοψηφίες καθορίζονται ρητά από το άρθρο 110 του Συντάγματος.
Νέα Αριστερά: Να φράξουμε τον δρόμο σε μια τρίτη θητεία της ΝΔ
Σε ανακοίνωσή της η Νέα Αριστερά αναφέρει:
«Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας. Η συντηρητική αναδίπλωση στην οποία προχωρά έρχεται σε ευθεία αντίθεση με τα συμφέροντα, αλλά και τις αξίες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.
Εμβληματική για την κυβέρνηση είναι η αναθεώρηση του Άρθρου 16 για την ανώτατη παιδεία, προκειμένου να νομιμοποιηθούν τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» – κοτέτσια που έχουν λάβει άδεια λειτουργίας χωρίς καν να είναι σε θέση να παρουσιάσουν εγκαταστάσεις, προγράμματα σπουδών κ.λπ. Πρόκειται για το «Σκόιλ Ελικίκου» περιβεβλημένο με συνταγματικό μανδύα.
Με την αλλαγή του Άρθρου 86, ο κ. Μητσοτάκης θα επιχειρήσει να διατηρήσει η κυβερνητική πλειοψηφία τον έλεγχο της διαδικασίας δίωξης υπουργών, ώστε να συνεχίσει να καλύπτει και να απαλλάσσει παρανομούντα κυβερνητικά στελέχη.
Η αλλαγή του Άρθρου 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, για την οποία η κυβέρνηση θα προσπαθήσει να ενεργοποιήσει τον κοινωνικό αυτοματισμό, δεν αποσκοπεί φυσικά στους επίορκους ΔΥ, αλλά στο να είναι ευκολότερο για τους κυβερνώντες να ξεφορτώνονται «ενοχλητικούς» υπαλλήλους που φυτρώνουν εκεί που δεν τους έσπειραν, όπως η κα Τυχεροπούλου, που ξεσκέπασε το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Με την αναθεώρηση του Άρθρου 24, του μόνου άρθρου που προστατεύει το περιβάλλον και έχει αποτελέσει μόνιμο στόχο της οικογένειας Μητσοτάκη από τη δεκαετία του 1990, η κυβέρνηση αποσκοπεί να άρει κάθε περιβαλλοντική προστασία σε παραλίες, δάση και βουνά, ώστε να «αξιοποιηθούν» από ημετέρους.
Η προωθούμενη από τη ΝΔ αναθεώρηση – αντιμεταρρύθμιση αποτελεί έναν ακόμη λόγο να φράξουμε τον δρόμο σε μια τρίτη θητεία της ΝΔ, μέσω της οποίας θα ολοκληρωθεί η θεσμική καταστροφή».
Τι προβλέπει το Σύνταγμα
Σύμφωνα με το Σύνταγμα, η παρούσα Βουλή λειτουργεί ως προτείνουσα, ενώ η επόμενη θα είναι η αναθεωρητική. Εάν τα προς αναθεώρηση άρθρα εγκριθούν στην τρέχουσα Βουλή με πλειοψηφία 180 βουλευτών, τότε στην επόμενη θα απαιτείται απλή πλειοψηφία 151 ψήφων. Σε αντίθετη περίπτωση, θα χρειαστούν 180 ψήφοι στην αναθεωρητική Βουλή για την οριστική τροποποίησή τους.
Τι λέει το άρθρο 110 για την Αναθεώρηση του Συντάγματος
- Oι διατάξεις του Συντάγματος υπόκεινται σε αναθεώρηση, εκτός από εκείνες που καθορίζουν τη βάση και τη μορφή του πολιτεύματος, ως Προεδρευόμενης Kοινοβουλευτικής Δημοκρατίας, καθώς και από τις διατάξεις των άρθρων 2 παράγραφος 1, 4 παράγραφοι 1, 4 και 7, 5 παράγραφοι 1 και 3, 13 παράγραφος 1 και 26.
- H ανάγκη της αναθεώρησης του Συντάγματος διαπιστώνεται με απόφαση της Bουλής που λαμβάνεται, ύστερα από πρόταση πενήντα τουλάχιστον βουλευτών, με πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της σε δύο ψηφοφορίες που απέχουν μεταξύ τους έναν τουλάχιστον μήνα. Mε την απόφαση αυτή καθορίζονται ειδικά οι διατάξεις που πρέπει να αναθεωρηθούν.
- Aφού η αναθεώρηση αποφασιστεί από τη Bουλή, η επόμενη Bουλή, κατά την πρώτη σύνοδό της, αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των μελών της σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις.
- Aν η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος έλαβε την πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι όμως και την πλειοψηφία των τριών πέμπτων, σύμφωνα με την παράγραφο 2, η επόμενη Bουλή κατά την πρώτη σύνοδό της μπορεί να αποφασίσει σχετικά με τις αναθεωρητέες διατάξεις με την πλειοψηφία των τριών πέμπτων του όλου αριθμού των μελών της.
- Kάθε ψηφιζόμενη αναθεώρηση διατάξεων του Συντάγματος δημοσιεύεται στην Eφημερίδα της Kυβερνήσεως μέσα σε δέκα ημέρες αφότου επιψηφιστεί από τη Bουλή και τίθεται σε ισχύ με ειδικό ψήφισμά της.
- Δεν επιτρέπεται αναθεώρηση του Συντάγματος πριν περάσει πενταετία από την περάτωση της προηγούμενης.
