Το Σχέδιο Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών για σεισμούς, με την ονομασία «Εγκέλαδος 2», ενέκρινε το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Ιωαννιτών, στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ετοιμότητας και του συντονισμού της πολιτικής προστασίας.
Το σχέδιο αφορά τη διαχείριση των συνεπειών από την εκδήλωση σεισμικών φαινομένων και την άμεση απόκριση των υπηρεσιών, σε μια περιοχή με καταγεγραμμένη σεισμική δραστηριότητα.
Κατά τη συνεδρίαση, επισημάνθηκε η σημασία της οργανωμένης προετοιμασίας, του καθορισμού αρμοδιοτήτων και της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, προκειμένου να διασφαλιστεί η αποτελεσματική αντιμετώπιση ενδεχόμενων κρίσεων.
Ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας, Μάκης Χρυσοστόμου, αναφέρθηκε στην ανάγκη άμεσης κινητοποίησης των μηχανισμών, σημειώνοντας ότι η προστασία της ζωής, της υγείας και των υποδομών αποτελεί βασική ευθύνη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Όπως έγινε γνωστό, με αφορμή την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα ενεργοποιήθηκαν οι υπηρεσίες του Δήμου, πραγματοποιήθηκαν έλεγχοι σε σχολικές μονάδες και δημοτικά κτίρια, ενώ υπήρξε συνεργασία με αρμόδιους κρατικούς και επιστημονικούς φορείς για την αποτίμηση της κατάστασης.
Παράλληλα, η περιοχή έχει κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, κατόπιν σχετικού αιτήματος του Δήμου, προκειμένου να διευκολυνθεί η διαχείριση πιθανών επιπτώσεων και η αποκατάσταση ζημιών.
Τι προβλέπει το «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2»
Στη συνεδρίαση παρουσιάστηκε το περιεχόμενο και η επιχειρησιακή λογική του «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2» από τον καθηγητή Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιο Λέκκα, με την επιστημονική ομάδα του οποίου ο δήμος είχε ήδη αναπτύξει συνεργασία μέσω του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών με στόχο την επιστημονική αποτίμηση κινδύνων, την αποτύπωση της σεισμικής επικινδυνότητας και την ενίσχυση της συνολικής θωράκισης του Δήμου.
Ο κ. Λέκκας, τόνισε αρχικά ότι το Τοπικό Σχέδιο του Δήμου Ιωαννιτών έχει συνταχθεί ακολουθώντας τις οδηγίες σχεδίασης του Γενικού Σχεδίου Πολιτικής Προστασίας με την κωδική ονομασία «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2», ενισχύοντας τη συμβατότητα και τη διαλειτουργικότητα με το συνολικό πλαίσιο πολιτικής προστασίας, λαμβάνοντας όμως υπόψη τις ιδιαιτερότητες της περιοχής μας.
“Το σχέδιο αποτελεί ένα συγκροτημένο επιχειρησιακό “εγχειρίδιο” που οργανώνει την απόκριση του Δήμου και των εμπλεκόμενων φορέων στις κρίσιμες ώρες και ημέρες μετά από ένα σεισμικό συμβάν, με στόχο την άμεση αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη βραχεία διαχείριση συνεπειών”, τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Λέκκας.
Ο σκοπός του σχεδίου, όπως το παρουσίασε ο κ. καθηγητής είναι η άμεση και συντονισμένη απόκριση σε τοπικό επίπεδο, ώστε να διασφαλιστεί η προστασία της ζωής, της υγείας και της περιουσίας των πολιτών, καθώς και η προστασία περιβάλλοντος και υποδομών, με προϋπόθεση τη συνεργασία των εμπλεκομένων.
Μεταξύ των βασικών αντικειμενικών στόχων του σχεδίου περιλαμβάνονται:
– ο προσδιορισμός ρόλων και αρμοδιοτήτων όλων των εμπλεκομένων φορέων σε όλες τις φάσεις κινητοποίησης,
– η δρομολόγηση προπαρασκευαστικών μέτρων που ενισχύουν την ετοιμότητα ανθρώπινου δυναμικού και μέσων,
– η συντονισμένη δράση για την αντιμετώπιση εκτάκτων αναγκών και τη βραχεία διαχείριση συνεπειών.
Στο σκέλος της ανάλυσης κινδύνου και των παραδοχών, το σχέδιο επισημαίνει ότι ο Δήμος Ιωαννιτών εντάσσεται σε ζώνες Ι και ΙΙ σεισμικής επικινδυνότητας, ενώ λαμβάνει υπόψη ότι οι σεισμοί εκδηλώνονται συνήθως χωρίς σαφή προειδοποίηση, με δυνατότητα πρόκλησης σημαντικών επιπτώσεων (τραυματισμοί, καταρρεύσεις, ζημιές σε δίκτυα/υποδομές) αλλά και επαγόμενων φαινομένων (όπως κατολισθήσεις, διαρροές επικίνδυνων υλικών κ.ά.).
Το σχέδιο οργανώνει τον τρόπο με τον οποίο, μετά από σεισμό, κινητοποιούνται οι φορείς πολιτικής προστασίας και παρέχει συντονιστικές οδηγίες ώστε η δράση να είναι ενιαία και συγχρονισμένη.
Σημαντικό εργαλείο συνεργασίας αποτελεί το Τοπικό Επιχειρησιακό Συντονιστικό Όργανο Πολιτικής Προστασίας (ΤΕΣΟΠΠ), το οποίο προβλέπεται να συγκαλείται σε ετήσια βάση ή όποτε απαιτηθεί (ενδεικτικά, σε περίπτωση τροποποίησης του σχεδίου), ενισχύοντας τη θεσμική συνεργασία με φορείς και εθελοντικές οργανώσεις.
Το σχέδιο περιγράφει τα διαθέσιμα μέσα επικοινωνίας του Δήμου και ρυθμίζει τη ροή ενημέρωσης και κινητοποίησης. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, αξιοποίηση τηλεφωνικών γραμμών, καθώς και συνεργασία με την Ένωση Ραδιοερασιτεχνών Ιωαννίνων, που μπορεί – μετά από ενεργοποίηση – να συνδράμει στις επικοινωνίες.
Παράλληλα, προβλέπεται λειτουργία τηλεφωνικού κέντρου για καταγραφή προβλημάτων, αιτημάτων άμεσης προσωρινής διαμονής, αιτημάτων μετασεισμικών ελέγχων κατοικιών και παροχή πληροφοριών για διαδικασίες οικονομικής ενίσχυσης.
Πρώτες ενέργειες μετά τον σεισμό
Σύμφωνα με το σχέδιο, η αρχική εκτίμηση συνεπειών βασίζεται στις πρώτες πληροφορίες για τις επηρεαζόμενες περιοχές και συνδέεται με την επίσημη ανακοίνωση του σεισμού από το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο. Επισημαίνεται ότι η εκτίμηση είναι δυναμική και επικαιροποιείται με νέα δεδομένα, ενώ αποσαφηνίζονται οι ρόλοι των εμπλεκομένων υπηρεσιών και η επίσημη ενημέρωση του κοινού για ζητήματα όπως η βατότητα του οδικού δικτύου.
Για τις επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, προβλέπεται άμεση δρομολόγηση μόλις υπάρχουν πληροφορίες για εγκλωβισμούς ή καταρρεύσεις, με το Πυροσβεστικό Σώμα να έχει θεσμικά τον κεντρικό ρόλο στην έρευνα–διάσωση στο χερσαίο χώρο, ενώ όλοι οι φορείς που λαμβάνουν πρωτογενείς πληροφορίες οφείλουν να ενημερώνουν άμεσα τις αρμόδιες πυροσβεστικές υπηρεσίες.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τη διαχείριση χώρων καταφυγής.
Το σχέδιο εξειδικεύει τη διαχείριση της άμεσης προσωρινής διαμονής και προβλέπει κλιμάκωση συνεργασίας Δήμου–Περιφέρειας–κεντρικής διοίκησης όταν οι διαθέσιμοι χώροι δεν επαρκούν, καθώς και δυνατότητες υποστήριξης κατά τα πρώτα 24ωρα.
Στο επιχειρησιακό σκέλος περιλαμβάνεται επίσης κρίσιμη μέριμνα για χώρους προσωρινής εναπόθεσης μπαζών, ώστε να αποκαθίσταται η κυκλοφορία και να διευκολύνεται η πρόσβαση συνεργείων πρώτης απόκρισης.
Παράλληλα, προβλέπονται ενέργειες για τη διασφάλιση της ποιότητας του πόσιμου νερού και την προστασία κρίσιμων υποδομών, στο πλαίσιο της βραχείας διαχείρισης των συνεπειών.
Στο «ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ 2» περιλαμβάνεται ειδικό μέρος για την οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών, ως προληπτικό μέτρο πολιτικής προστασίας όταν τεκμηριωμένα μια περιοχή απειλείται από εξελισσόμενη ή επικείμενη καταστροφή και ο κίνδυνος παραμονής είναι σοβαρός.
Τέλος, το σχέδιο προβλέπει μηχανισμούς εκπαίδευσης, διενέργειας ασκήσεων και αναθεώρησης/επικαιροποίησης, ώστε να δοκιμάζεται στην πράξη η επιχειρησιακή ετοιμότητα και να ενσωματώνονται βελτιώσεις.
