Αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων κοντά στα Στενά του Ορμούζ
Νέα ένταση καταγράφεται στη Μέση Ανατολή, καθώς αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν στρατιωτικά πλήγματα κατά ιρανικών στόχων κοντά στα Στενά του Ορμούζ, τη στιγμή που Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν εμφανίζονταν να βρίσκονται κοντά σε συμφωνία για παράταση της προσωρινής εκεχειρίας.
Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες στη θαλάσσια περιοχή νότια του νησιού Λαράκ, με το Πεντάγωνο να κάνει λόγο για «αμυντικά πλήγματα» με στόχο την αποτροπή άμεσων απειλών κατά αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή.
Σύμφωνα με την CENTCOM, οι στόχοι περιλάμβαναν πυραυλικές εγκαταστάσεις αλλά και ιρανικά σκάφη που, κατά τους αμερικανικούς ισχυρισμούς, επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες κοντά στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια δίοδο. Η Ουάσιγκτον υποστήριξε ότι οι επιχειρήσεις ήταν περιορισμένης κλίμακας και σχεδιάστηκαν ώστε να μην οδηγήσουν σε πλήρη κατάρρευση των συνομιλιών που διεξάγονται στο Κατάρ.
Από την πλευρά της Τεχεράνης δεν υπήρξε άμεση επίσημη απάντηση, ωστόσο ιρανικά μέσα ενημέρωσης χαρακτήρισαν τα πλήγματα παραβίαση της εκεχειρίας που ισχύει από τον Απρίλιο, κάνοντας λόγο και για απώλειες μεταξύ ιρανικού προσωπικού.
Συνομιλίες υπό την απειλή νέας κλιμάκωσης
Η νέα στρατιωτική ένταση σημειώνεται ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για παράταση της εκεχειρίας και ευρύτερη συμφωνία αποκλιμάκωσης.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι συνομιλίες εξελίσσονται θετικά και επιβεβαίωσε ότι εξετάζεται παράταση της κατάπαυσης του πυρός για ακόμη 60 ημέρες, με στόχο την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το καθεστώς ασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, η βασική διαφωνία παραμένει το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Ο Τραμπ, μέσω ανάρτησής του στο Truth Social, υποστήριξε ότι το πυρηνικό υλικό θα πρέπει είτε να παραδοθεί στις ΗΠΑ για καταστροφή είτε να τεθεί υπό διεθνή έλεγχο και επιτόπια καταστροφή.
Η θέση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολο να γίνει αποδεκτή από την ιρανική πλευρά, η οποία επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.
Τα Στενά του Ορμούζ στο επίκεντρο της κρίσης
Κεντρικό ρόλο στις συνομιλίες εξακολουθούν να έχουν τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου.
Η ένταση που ξεκίνησε μετά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Φεβρουαρίου έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας και περιορισμό της ναυσιπλοΐας στην περιοχή. Η Τεχεράνη εμφανίζεται πλέον πιο διαλλακτική σε σχέση με προηγούμενες θέσεις περί ελέγχου της διέλευσης, εγκαταλείποντας τη ρητορική περί επιβολής διοδίων.
Από την Ινδία, όπου πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα για τις ΗΠΑ.
Παράλληλα, εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για την πορεία των συνομιλιών, σημειώνοντας ότι οι διαφωνίες αφορούν πλέον κυρίως τη διατύπωση του τελικού κειμένου της συμφωνίας.
Πολιτικές πιέσεις και περιφερειακές ισορροπίες
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος και με εσωτερικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς Ρεπουμπλικανοί γερουσιαστές με σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν εκφράζουν επιφυλάξεις για πιθανές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη.
Η αμερικανική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της πίεσης προς το Ιράν και στην ανάγκη επίτευξης μιας διπλωματικής συμφωνίας, την ώρα που η παρατεταμένη κρίση επηρεάζει ήδη την αμερικανική οικονομία μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας.
Καθοριστικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις επιχειρεί να διαδραματίσει το Κατάρ, το οποίο φιλοξενεί τις συνομιλίες, ενώ το Πακιστάν συνεχίζει να λειτουργεί ως διαμεσολαβητής. Παράλληλα, αραβικές χώρες του Κόλπου προσπαθούν να αποτρέψουν γενικευμένη αποσταθεροποίηση στην περιοχή.
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό σκηνικό παραμένει ανοιχτό και το μέτωπο του Λιβάνου, με το Ισραήλ να ανακοινώνει εντατικοποίηση των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ μετά από νέες επιθέσεις με drones και ρουκέτες.
Το τοπίο στη Μέση Ανατολή παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστο, με τη διπλωματία και τη στρατιωτική πίεση να εξελίσσονται παράλληλα και κάθε νέα κίνηση να μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά τις ισορροπίες στην περιοχή.
