Σε περίπου 39 ευρώ τον μήνα ανά νοικοκυριό μπορεί να ανέλθει η μέση εξοικονόμηση από την Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών, σύμφωνα με την εκτίμηση της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η εκτίμηση βασίζεται στις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που έχουν ενταχθεί στην Πρωτοβουλία. Η Αρχή, με αφορμή δημόσιες συζητήσεις σχετικά με το κατά πόσο οι μειώσεις αποτυπώνονται στις τιμές των προϊόντων, υποστηρίζει ότι η αξιολόγηση πρέπει να γίνεται με βάση πραγματικά και συγκρίσιμα στοιχεία και όχι αποσπασματικές συγκρίσεις.
Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών τέθηκε σε εφαρμογή στις 31 Αυγούστου και περιλαμβάνει 1.740 κωδικούς προϊόντων.
Όπως αναφέρει η Αρχή, δεν επιβεβαιώνεται ο ισχυρισμός ότι επιχειρήσεις αύξησαν τις τιμές λίγο πριν από την έναρξη της Πρωτοβουλίας, ώστε στη συνέχεια να παρουσιάσουν τις ίδιες τιμές ως μειωμένες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της, κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο δεν καταγράφηκε καμία δήλωση ανατίμησης από εταιρεία επώνυμων προϊόντων που συμμετέχει στην Πρωτοβουλία. Η μοναδική σχετική δήλωση που υποβλήθηκε το συγκεκριμένο διάστημα αφορούσε εταιρεία που δεν συμμετέχει στο μέτρο.
Η Αρχή απορρίπτει τις «τεχνητές» συγκρίσεις
Παράλληλα, η Αρχή ασκεί κριτική στον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζονται ορισμένες συγκρίσεις τιμών. Όπως επισημαίνει, σε κάποιες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ένας περιορισμένος αριθμός προϊόντων και δημιουργείται ένα «τεχνητό καλάθι», χωρίς να υπάρχει κοινή βάση σύγκρισης.
Σύμφωνα με την ίδια, δεν συγκρίνεται πάντοτε η ίδια αλυσίδα, η ίδια χρονική περίοδος ή η ίδια αρχική τιμή. Αντίθετα, σε ορισμένες αναλύσεις αναζητείται εκ των υστέρων η χαμηλότερη τιμή που εμφανίστηκε σε διαφορετικές αλυσίδες και διαφορετικές ημέρες, ακόμη και όταν επρόκειτο για ολιγοήμερες προσφορές.
Η Αρχή υπογραμμίζει ότι διαφορετική είναι η βασική τιμή ραφιού που συναντά ο καταναλωτής σε ένα κατάστημα και διαφορετική μια προσωρινή προσφορά που μπορεί να εντοπιστεί εκ των υστέρων. Κατά την ίδια, η πρώτη αποτυπώνει καλύτερα την πραγματική εικόνα της αγοράς, ενώ η δεύτερη μπορεί να δημιουργήσει ένα πλασματικό «καλάθι».
Σταθερή μείωση και όχι προσφορά λίγων ημερών
Ένα ακόμη στοιχείο που επισημαίνει η Αρχή είναι ότι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία δεν αφορά προσωρινές προσφορές.
Προβλέπει σταθερή και δεσμευτική μείωση της βασικής τιμής ραφιού για τουλάχιστον δύο μήνες ανά κωδικό, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι μειωμένες τιμές θα ισχύσουν έως και το τέλος Δεκεμβρίου 2026.
Οι σύντομες προσφορές των καταστημάτων θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται και θα μπορούν να λειτουργούν επιπλέον της ήδη μειωμένης βασικής τιμής, οδηγώντας σε ακόμη χαμηλότερες τελικές τιμές για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα.
Οι κατηγορίες με σημαντικές μειώσεις
Η Αρχή επισημαίνει επίσης ότι σε ορισμένες δημόσιες συγκρίσεις δεν συμπεριλαμβάνονται ολόκληρες κατηγορίες προϊόντων που συμμετέχουν στην Πρωτοβουλία και παρουσιάζουν σημαντικές μειώσεις.
Ενδεικτικά αναφέρει:
- Νωπά κρέατα: 100 κωδικοί, με μέση μείωση 7,5% και έως 28%.
- Προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας: 360 κωδικοί, με μέση μείωση 8% και έως 33%.
- Σχολικά είδη: 405 προϊόντα, με μέση μείωση 12% και έως 36%.
Σύμφωνα με την Αρχή, πρόκειται για κατηγορίες που δεν συμμετέχουν συνήθως σε σύντομες προσφορές στον ίδιο βαθμό με άλλα προϊόντα και, ως εκ τούτου, δεν αποτυπώνονται σε ορισμένες από τις συγκρίσεις που έχουν δημοσιοποιηθεί.
Η αρμόδια Αρχή αναφέρει ότι παρακολουθεί καθημερινά την εφαρμογή της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών και θα συνεχίσει τους ελέγχους καθ’ όλη τη διάρκειά της.
Με βάση, τέλος, τις μηνιαίες πωλήσεις των προϊόντων που συμμετέχουν, εκτιμά ότι η συνολική εξοικονόμηση για το συγκεκριμένο «καλάθι» μπορεί να φτάσει κατά μέσο όρο τα 39 ευρώ τον μήνα για κάθε νοικοκυριό.
