«Αδιανόητο» χαρακτήρισε το ενδεχόμενο μιας στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ.
Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» και τον Αλέξη Παπαχελά, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας τόνισε ότι μια τέτοια εξέλιξη δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα ούτε της Ελλάδας και της Τουρκίας ούτε των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Δεν θα ήταν καλό για κανέναν», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν πιστεύει πως ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα συμβεί.
Οι ΗΠΑ και το καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου
Ο Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε και στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ προτίθενται να αξιοποιήσουν τις διπλωματικές επαφές τους με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές, προκειμένου να περιοριστούν πιθανές εντάσεις.
Όπως εξήγησε, η Ουάσιγκτον θεωρεί ιδιαίτερα σημαντική τη διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών και των αλυσίδων εφοδιασμού, ειδικά μετά τις εξελίξεις στον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, στον Περσικό Κόλπο και στην Ερυθρά Θάλασσα.
Ο ίδιος αναγνώρισε ότι υπάρχουν δυσκολίες στην προώθηση του έργου, σημειώνοντας πως οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν τις διπλωματικές προσπάθειες για να αναδείξουν τη σημασία του προς όλες τις πλευρές.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι τέτοιου είδους ευαίσθητα ζητήματα δεν αντιμετωπίζονται πάντοτε μέσω δημόσιων τοποθετήσεων, αλλά συχνά μέσα από απευθείας και διακριτικές συνομιλίες.
Σε ερώτηση για πιθανή αμερικανική διαμεσολάβηση σε περίπτωση έντασης Ελλάδας – Τουρκίας, απέφυγε να αναφερθεί σε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Επισήμανε, πάντως, ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί σταθερή επικοινωνία με την Άγκυρα και ότι η μακροχρόνια σχέση των δύο χωρών μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση περιφερειακών ζητημάτων.
Τα F-35 και το ζήτημα των S-400
Σχετικά με τα τουρκικά F-35, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επιθυμεί, εφόσον το επιτρέψει το νομικό πλαίσιο, να προχωρήσει η παράδοση των αεροσκαφών που έχει ήδη πληρώσει η Τουρκία.
Ωστόσο, όπως εξήγησε, η αμερικανική νομοθεσία προβλέπει αυστηρούς περιορισμούς εξαιτίας της απόκτησης των ρωσικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία. Ως εκ τούτου, μέχρι να αντιμετωπιστεί το συγκεκριμένο ζήτημα, η μεταβίβαση των F-35 δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό, η τουρκική πλευρά γνωρίζει τους περιορισμούς και εξετάζει τρόπους επίλυσής τους, ενώ υπάρχουν διαφορετικές επιλογές που θα μπορούσαν να τεθούν στο τραπέζι. Μέχρι στιγμής, ωστόσο, δεν έχει βρεθεί λύση.
Η συνεργασία Ελλάδας – Ισραήλ
Θετικά αξιολόγησε ο Ρούμπιο και τη στενή αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ.
Όπως σημείωσε, η πρόκληση τόσο για την Αθήνα όσο και για την Ουάσιγκτον είναι να διατηρούν ισχυρούς δεσμούς με το Ισραήλ, χωρίς παράλληλα να διαταράσσονται οι σχέσεις τους με τις υπόλοιπες χώρες της Μέσης Ανατολής.
Ο Αμερικανός υπουργός χαρακτήρισε βαθιά και ιστορική τη σχέση ΗΠΑ – Ισραήλ, ιδιαίτερα μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, την οποία χαρακτήρισε μία από τις πιο φρικτές τρομοκρατικές επιθέσεις.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις των εξελίξεων γύρω από το Ισραήλ σε χώρες όπως η Συρία και ο Λίβανος, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα επιχειρεί να διατηρεί σχέσεις τόσο με το Ισραήλ όσο και με άλλες χώρες της περιοχής.
Υπό εξέταση το ελληνικό αίτημα για τα F-35
Σε ό,τι αφορά το ελληνικό αίτημα για την προμήθεια προηγμένων οπλικών συστημάτων για τα F-35, ο Ρούμπιο ανέφερε ότι δεν έχει δοθεί ακόμη επίσημη απάντηση από την αμερικανική πλευρά.
Τόνισε, ωστόσο, ότι το αίτημα εξετάζεται σοβαρά, καθώς η Ελλάδα αποτελεί σημαντικό αμυντικό σύμμαχο των ΗΠΑ και οι δύο χώρες έχουν ήδη υψηλό επίπεδο διαλειτουργικότητας στον αμυντικό τομέα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη στάση της Ελλάδας σε περιόδους κατά τις οποίες η αμερικανική παρουσία στην περιοχή αντιμετώπιζε απειλές. Όπως είπε, θα αξιολογηθούν οι εισηγήσεις των αρμόδιων αμερικανικών υπηρεσιών, ενώ την τελική απόφαση θα λάβει ο πρόεδρος Τραμπ.
Ρούμπιο για το Ιράν: «Δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο»
Στο μέτωπο του Ιράν, ο Μάρκο Ρούμπιο υποστήριξε ότι κεντρικός στόχος των ΗΠΑ παραμένει να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το Ιράν είχε αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες σε πυραύλους και drones, δημιουργώντας παράλληλα στρατιωτική ισχύ που θα μπορούσε να υποστηρίξει τη συνέχιση του πυρηνικού του προγράμματος.
Ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ήταν διατεθειμένος να επιτρέψει αυτή την εξέλιξη και για τον λόγο αυτό οι ΗΠΑ έπληξαν τις πυραυλικές και μη επανδρωμένες δυνατότητες του Ιράν, καθώς και την πολεμική του αεροπορία.
Παράλληλα, ανέφερε ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ανοιχτά και ότι το Ιράν δεν τα ελέγχει, ενώ η μεταφορά πετρελαίου έχει επανέλθει περίπου στο 80% των επιπέδων που υπήρχαν πριν από τη σύγκρουση.
Εκτίμησε ακόμη ότι η ιρανική οικονομία θα αντιμετωπίσει μεγαλύτερη πίεση τις επόμενες εβδομάδες, καθώς τα ήδη εξαχθέντα αποθέματα πετρελαίου αναμένεται να πωληθούν και στη συνέχεια η χώρα δεν θα διαθέτει αντίστοιχη πηγή εσόδων.
Κατά τον ίδιο, η ιρανική ηγεσία θα κληθεί να επιλέξει εάν θέλει να λειτουργεί ως κράτος ή να συνεχίσει ως επαναστατικό καθεστώς. Διευκρίνισε, πάντως, ότι ο στόχος της αμερικανικής επιχείρησης δεν ήταν η αλλαγή καθεστώτος, αλλά η αλλαγή της συμπεριφοράς της Τεχεράνης και ο περιορισμός της χρηματοδότησης ένοπλων οργανώσεων.
Ο Ρούμπιο κατηγόρησε επίσης την ιρανική ηγεσία ότι χρησιμοποίησε έσοδα από το πετρέλαιο για τη χρηματοδότηση σιιτικών πολιτοφυλακών στο Ιράκ, της Χεζμπολάχ και της Χαμάς, καθώς και για την ανάπτυξη πυραύλων και drones.
Επανέλαβε τέλος ότι, όσο ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει πρόεδρος των ΗΠΑ, το Ιράν δεν πρόκειται να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.
Ανησυχία για περαιτέρω κλιμάκωση στην Ουκρανία
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έκανε λόγο για στρατηγικό αδιέξοδο, καθώς η σύγκρουση εισέρχεται πλέον στο πέμπτο έτος.
Όπως ανέφερε, τέτοιου είδους αδιέξοδα μπορούν να οδηγήσουν είτε σε διαπραγμάτευση είτε σε κλιμάκωση πέρα από τα αρχικά όρια της σύγκρουσης. Εκτίμησε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις για διαπραγματευτική λύση, καθώς η Ρωσία ζητά τον πλήρη έλεγχο του Ντονέτσκ, ενώ η Ουκρανία απορρίπτει την προϋπόθεση αυτή.
Ο Ρούμπιο υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ παραμένουν διαθέσιμες να συμβάλουν στην εξεύρεση διπλωματικής λύσης, εκφράζοντας ταυτόχρονα ανησυχία για το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης.
Αναφέρθηκε στις επιθέσεις με drones εναντίον πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα, αλλά και στον κίνδυνο μιας επιχείρησης δολιοφθοράς σε γειτονική χώρα.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι υπάρχουν ενδείξεις πως η Ρωσία μπορεί να επιχειρήσει τον ερχόμενο χειμώνα να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από το ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας. Την ίδια στιγμή, όπως είπε, το Κίεβο έχει ενισχύσει τη δυνατότητά του να πραγματοποιεί πλήγματα μεγάλου βεληνεκούς βαθιά στο ρωσικό έδαφος.
Κατά τον Ρούμπιο, ο βασικός κίνδυνος είναι η σύγκρουση να επεκταθεί σε άλλες χώρες και να εξελιχθεί σε ευρύτερη πολεμική αναμέτρηση. Για αυτό, οι ΗΠΑ συνεχίζουν να αναζητούν περιθώρια για διπλωματική διευθέτηση, την οποία χαρακτήρισε προς το συμφέρον τόσο της Ρωσίας όσο και της Ουκρανίας.
Τι είπε για το ενδεχόμενο υποψηφιότητάς του
Ο Μάρκο Ρούμπιο ρωτήθηκε και για το ενδεχόμενο να διεκδικήσει την προεδρία των ΗΠΑ, με αφορμή την παρουσία του στην Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε «γενέτειρα της δημοκρατίας».
Ο Αμερικανός υπουργός δεν έδωσε συγκεκριμένη ένδειξη για τις πολιτικές του προθέσεις και επέλεξε να αναφερθεί στη σημασία των ιστορικών και πολιτιστικών δεσμών ΗΠΑ και Ευρώπης, με ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα.
Σημείωσε ότι στοιχεία της αμερικανικής αρχιτεκτονικής και του πολιτεύματος έχουν τις ρίζες τους σε αυτή την κοινή κληρονομιά και τόνισε τη σημασία της διατήρησής της.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ θα πρέπει να αισθάνονται υπερήφανες για τον δυτικό πολιτισμό και την κοινή τους κληρονομιά, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν συνεπάγεται απόρριψη ή εχθρότητα απέναντι σε άλλους πολιτισμούς.
Κατά τον ίδιο, η επίσκεψή του στην Ελλάδα αποτελεί ευκαιρία ανάδειξης αυτής της κοινής κληρονομιάς, την οποία συνέδεσε με τις βάσεις του αμερικανικού πολιτεύματος, της Ιστορίας και της σχέσης των ΗΠΑ με την Ευρώπη.
