Σε επεισόδια με την αστυνομία εξελίχθηκε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου η φοιτητική διαδήλωση στα Τίρανα, όπου νέοι διαμαρτυρήθηκαν για τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, το κόστος των σπουδών, την οικονομική στήριξη και τις επαγγελματικές προοπτικές τους. Η κινητοποίηση απέκτησε παράλληλα αντικυβερνητικό χαρακτήρα, με συνθήματα κατά του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και αιτήματα για την παραίτησή του.
Σύμφωνα με την αστυνομία, 23 διαδηλωτές οδηγήθηκαν στις αρχές, ενώ έξι αστυνομικοί τραυματίστηκαν. Την ίδια ώρα, η Ένωση Δημοσιογράφων της Αλβανίας κατήγγειλε τραυματισμό δημοσιογράφου από αστυνομικούς, καθώς και παρεμπόδιση τηλεοπτικού συνεργείου που κάλυπτε τα γεγονότα.
Οι διοργανωτές ανακοίνωσαν νέα συγκέντρωση για σήμερα, Τετάρτη 14 Οκτωβρίου, έξω από το υπουργείο Παιδείας, σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ευρύτερες αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις.
Από τα προβλήματα των φοιτητών στα επεισόδια
Η διαμαρτυρία ξεκίνησε έξω από το υπουργείο Παιδείας, με τους φοιτητές να θέτουν στο επίκεντρο τις πανεπιστημιακές υποδομές, το κόστος φοίτησης, την οικονομική ενίσχυση και τις δυσκολίες επαγγελματικής αποκατάστασης μετά την αποφοίτηση.
«Ερχόμαστε στα Τίρανα για να σπουδάσουμε και αναγκαζόμαστε, αντί να σπουδάζουμε, να δουλεύουμε», ανέφερε ένας από τους συμμετέχοντες, περιγράφοντας την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν οι νέοι. Άλλοι διαδηλωτές εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για τις κοινωνικές ανισότητες και την κυβερνητική πολιτική.
Τα επεισόδια ξέσπασαν όταν ορισμένοι συμμετέχοντες πέταξαν πέτρες, αυγά και άλλα αντικείμενα στο κτίριο του υπουργείου, προκαλώντας ζημιές σε παράθυρα και στην περίφραξη. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και οχημάτων εκτόξευσης νερού. Σύμφωνα με τους Tirana Times, οι συγκρούσεις μεταφέρθηκαν στους γύρω δρόμους και συνεχίστηκαν μέχρι το βράδυ.
Οι αστυνομικές αρχές υποστήριξαν, από την πλευρά τους, ότι δέχθηκαν επιθέσεις και με βόμβες μολότοφ.
Καταγγελίες για τη στάση της αστυνομίας
Η διαχείριση της κινητοποίησης προκάλεσε αντιδράσεις από δημοσιογραφικές και ανθρωπιστικές οργανώσεις. Η Ένωση Δημοσιογράφων της Αλβανίας ζήτησε να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά δημοσιογράφων και κάλεσε τον αρμόδιο φορέα εποπτείας της αστυνομίας και τις εισαγγελικές αρχές να εξετάσουν τις καταγγελίες.
Παράλληλα, η Αλβανική Επιτροπή του Ελσίνκι ζήτησε ανεξάρτητη διερεύνηση των καταγγελιών για υπέρμετρη χρήση βίας. Καταδίκασε τη βία από οποιαδήποτε πλευρά, επισημαίνοντας ότι οι ενέργειες μεμονωμένων διαδηλωτών δεν δικαιολογούν την αντιμετώπιση του συνόλου των συμμετεχόντων ως βίαιου.
Η αντιπρόεδρος της αλβανικής κυβέρνησης, Αλμπάνα Κότσιου, καταδίκασε τις επιθέσεις σε δημόσια κτίρια και αστυνομικούς. Σε ανάρτησή της στο Facebook υποστήριξε ότι η βία και οι καταστροφές δημόσιας περιουσίας δεν αποτελούν τρόπο έκφρασης των νέων.
Από την πλευρά της αντιπολίτευσης, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του Δημοκρατικού Κόμματος, Γκαζμέντ Μπάρντι, ζήτησε την απελευθέρωση των διαδηλωτών που κρατούνταν και κάλεσε σε συνέχιση των κινητοποιήσεων.
Η σύνδεση με την «Επανάσταση των Φλαμίνγκο»
Η φοιτητική διαδήλωση εντάσσεται στο ευρύτερο κύμα αντικυβερνητικών κινητοποιήσεων που είναι γνωστό ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο». Το κίνημα ξεκίνησε με αντιδράσεις σε σχεδιαζόμενες τουριστικές επενδύσεις σε προστατευόμενες παράκτιες περιοχές και στη συνέχεια διεύρυνε την ατζέντα του, θέτοντας ζητήματα διαφθοράς και διαφάνειας και ζητώντας την παραίτηση του Έντι Ράμα.
Οι διαδηλώσεις στα Τίρανα ξεκίνησαν στις 31 Μαΐου, μία ημέρα μετά την επίθεση ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας σε πολίτη που συμμετείχε σε κινητοποίηση στο Ζβέρνετς. Η διαμαρτυρία αφορούσε τον σχεδιασμό πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος σε προστατευόμενη περιοχή, έργο που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η εμφάνιση των φοιτητικών αιτημάτων μέσα σε αυτό το περιβάλλον διευρύνει το πεδίο της κοινωνικής δυσαρέσκειας, καθώς στα προβλήματα του κόστους σπουδών και της απασχόλησης προστίθενται οι αντιδράσεις για τη διαχείριση των επενδύσεων και την προστασία του περιβάλλοντος. Ωστόσο, δεν προκύπτει ότι οι διαφορετικές ομάδες διαμαρτυρομένων διαθέτουν κοινή ηγεσία ή ενιαία πολιτική στρατηγική.
Η νέα συγκέντρωση που έχει προγραμματιστεί έξω από το υπουργείο Παιδείας αναμένεται να δείξει τη συνέχεια της φοιτητικής κινητοποίησης. Παράλληλα, παραμένουν ανοιχτά τόσο τα αιτήματα των διαδηλωτών όσο και οι καταγγελίες για τη στάση των αστυνομικών δυνάμεων κατά τη διάρκεια των επεισοδίων.
