Τη δεύτερη θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πίσω από την Ιταλία, αναμένεται να καταλάβει από το 2026 η Ελλάδα ως προς το ύψος του δημόσιου χρέους, εγκαταλείποντας την πρώτη θέση που κατείχε μέχρι σήμερα. Παράλληλα, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφουν επιβράδυνση της ανάπτυξης, αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις και σταδιακή μείωση των δημοσιονομικών πλεονασμάτων.
Η άνοδος των τιμών της ενέργειας περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και επηρεάζει αρνητικά την πορεία της κατανάλωσης. Για το 2026, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1%, ενώ η ανάπτυξη προβλέπεται να φτάσει στο 1,8%. Για τα δύο επόμενα χρόνια, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί στο 1,5% ετησίως, προσεγγίζοντας τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Οι επενδύσεις αναμένεται να παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, με τη στήριξη της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών πόρων. Ωστόσο, η αυστηρότερη χρηματοδότηση και η σταδιακή ολοκλήρωση του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF) εκτιμάται ότι θα περιορίσουν τη δυναμική τους.
Πληθωρισμός 4,1% το 2026 λόγω ενέργειας
Οι ενεργειακές ανατιμήσεις αναμένεται να διατηρήσουν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα, με την Κομισιόν να αναθεωρεί προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της σε σχέση με την άνοιξη. Ειδικότερα, προβλέπει ότι θα υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028.
Η αύξηση του ενεργειακού κόστους εκτιμάται ότι θα περιορίσει την ιδιωτική κατανάλωση, παρά την ανακούφιση που αναμένεται να προσφέρουν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης και οι φορολογικές ελαφρύνσεις που εφαρμόστηκαν το 2026 και προβλέπεται να συνεχιστούν την επόμενη χρονιά.
Επιπλέον, η ισχυρή ζήτηση και η περιορισμένη προσφορά εργαζομένων εκτιμάται ότι θα διευκολύνουν τη μεταφορά των αυξήσεων του ενεργειακού κόστους στις τιμές άλλων αγαθών και υπηρεσιών, συντηρώντας τις πληθωριστικές πιέσεις και το 2027.
Για το 2028, η αποκλιμάκωση των ενεργειακών επιπτώσεων και η εξασθένηση της εγχώριας ζήτησης αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω υποχώρηση του πληθωρισμού.
Η Επιτροπή επισημαίνει ακόμη ότι, παρά την υψηλή εξάρτηση της χώρας από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό ισοζύγιο ενισχύεται από τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαιοειδών. Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η διεύρυνση της διαφοράς μεταξύ των τιμών των διυλισμένων προϊόντων και του αργού πετρελαίου, δηλαδή του περιθωρίου διύλισης (crack spread). Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει τους όρους εμπορίου και ενισχύει τον αποπληθωριστή του ΑΕΠ για το 2026.
Στο 126,6% του ΑΕΠ το δημόσιο χρέος το 2028
Η πτωτική πορεία του δημόσιου χρέους αναμένεται να συνεχιστεί σε όλη την περίοδο των προβλέψεων. Από το 135,7% του ΑΕΠ το 2026, εκτιμάται ότι θα περιοριστεί στο 130,7% το 2027 και στο 126,6% το 2028.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στη μείωση συμβάλλουν η αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων που είχε λάβει η χώρα κατά την περίοδο των μνημονίων.
Περιορίζονται τα δημοσιονομικά πλεονάσματα λόγω των μέτρων
Το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να υποχωρήσει από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% το 2026. Αντίστοιχα, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα μειωθεί από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ.
Η εξέλιξη αποδίδεται κυρίως στο κόστος των επεκτατικών δημοσιονομικών παρεμβάσεων, το οποίο αντισταθμίζεται εν μέρει από τη συνεχιζόμενη αύξηση των κρατικών εσόδων.
Το πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος των μέτρων για το 2026, χωρίς να υπολογίζονται οι παρεμβάσεις ενεργειακής στήριξης, εκτιμάται σε περίπου 0,8% του ΑΕΠ. Στα μέτρα αυτά περιλαμβάνονται:
- Οι μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων.
- Οι μισθολογικές αυξήσεις στον δημόσιο τομέα.
- Η ενίσχυση των συνταξιούχων και των ατόμων με αναπηρία.
Επιπλέον, οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας αντιστοιχούν σε 0,3% του ΑΕΠ για το 2026. Η Επιτροπή εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτών θα σταματήσει να εφαρμόζεται το 2027.
Για την επόμενη χρονιά, το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί στο 0,7% του ΑΕΠ και το πρωτογενές στο 3,7%. Το πρόσθετο καθαρό κόστος των δημοσιονομικών μέτρων εκτιμάται σε περίπου 0,6% του ΑΕΠ.
Στις παρεμβάσεις που συνυπολογίζονται περιλαμβάνονται νέες αυξήσεις αποδοχών στο Δημόσιο, η χορήγηση χριστουγεννιάτικου επιδόματος 500 ευρώ στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Πρόσθετες δαπάνες προβλέπονται επίσης από τις φορολογικές ελαφρύνσεις για πολύτεκνες οικογένειες, αγρότες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς και από τη μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
Στις προβλέψεις περιλαμβάνεται ακόμη επιδότηση 95 εκατ. ευρώ προς τη μεταποίηση, για την κάλυψη μέρους της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας το 2026. Μέρος των δημοσιονομικών επιβαρύνσεων αναμένεται να αντισταθμιστεί από την αύξηση των εσόδων, μεταξύ άλλων λόγω της επέκτασης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε νέους κλάδους.
Το 2028, το πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί περαιτέρω στο 0,2% του ΑΕΠ και το πρωτογενές στο 3,4%. Το καθαρό πρόσθετο κόστος των δημοσιονομικών μέτρων εκτιμάται σε 0,1% του ΑΕΠ, ενώ οι δαπάνες για τόκους αναμένεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.
Υποχώρηση της ανεργίας στο 7,7% έως το 2028
Θετική εικόνα παρουσιάζει η αγορά εργασίας, με την ανεργία να υποχωρεί στο 8,3% κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε στο 4,3%, παραμένοντας ωστόσο το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Την ίδια στιγμή, οι κενές θέσεις εργασίας εξακολουθούν να καταγράφονται σε υψηλά επίπεδα, ένδειξη ότι η αναζήτηση προσωπικού παραμένει δύσκολη για αρκετούς κλάδους, ιδιαίτερα για τον τουρισμό.
Η Κομισιόν προβλέπει ότι η απασχόληση θα συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά με περιορισμένο ρυθμό. Μεταξύ των παραγόντων που δυσχεραίνουν την ταχύτερη ενίσχυσή της συγκαταλέγονται η αναντιστοιχία δεξιοτήτων, η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων, καθώς και η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας.
Το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 8,4% το 2026, θα μειωθεί στο 8% το 2027 και θα φτάσει στο 7,7% το 2028. Παράλληλα, ο ρυθμός αύξησης των μισθών αναμένεται να επιβραδυνθεί σταδιακά, καθώς θα υποχωρούν οι πληθωριστικές πιέσεις.







