Παρασκευή 07.08.2020
More

    Έφυγε από τη ζωή η ποιήτρια Κική Δημουλά

    Η Ελληνίδα ποιήτρια Κική Δημουλά πέθανε σήμερα σε ηλικία 89 ετών.  

    Η Κική Δημουλά κατέληξε ύστερα από σύντομη νοσηλεία. Το βράδυ του περασμένου Σαββάτου είχε μεταφερθεί εσπευσμένα σε ιδιωτικό θεραπευτήριο των βορείων προαστίων και εισήχθη στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Η 89χρονη παρέμενε σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής μετά από σοβαρή λοίμωξη του αναπνευστικού που είχε υποστεί.

    Γεννήθηκε το 1931, στην Αθήνα. Το 1972 τιμήθηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή «Το λίγο του κόσμου», το 1989 με το Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για τη συλλογή «Χαίρε ποτέ» και το 1995 με το Βραβείο Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για τη συλλογή Η εφηβεία της λήθης.

    Η Association Capitale Européenne des Littératures τη βράβευσε, τον Μάρτιο του 2010, με το Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας στο πλαίσιο της πέμπτης Ευρωπαϊκής Συνάντησης Λογοτεχνίας. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ισπανικά, τα ιταλικά, τα πολωνικά, τα βουλγαρικά, τα γερμανικά και τα σουηδικά

    Το 2002 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Παντρεύτηκε τον μαθηματικό και ποιητή Άθω Δημουλά, με τον οποίο απέκτησε δύο παιδιά και είχε εργαστεί ως υπάλληλος στην Τράπεζα της Ελλάδος, επί 25 χρόνια.

    Συνολικά εξέδωσε 14 ποιητικές συλλογές: «Έρεβος», 1956, «Ερήμην», 1958, «Επί τα ίχνη», 1963, «Το λίγο του κόσμου», 1971, «Το τελευταίο σώμα μου», 1981, «Χαίρε ποτέ», 1988, «Η εφηβεία της λήθης», 1994, «Ενός λεπτού μαζί», 1998, «Ήχος απομακρύνσεων», 2001, «Χλόη θερμοκηπίου», 2005, «Μεταφερθήκαμε παραπλεύρως», 2007, «Συνάντηση», 2007, «Πέρασα», 2010, «Τα εύρετρα», 2010.

    Δεν υπήρξε ποτέ συνηθισμένη. Ούτε ως άνθρωπος ούτως ως ποιήτρια. Απλή, ναι. Συνηθισμένη όμως όχι. Γιατί η Κική Δημουλά κατάφερνε να συνδυάζει αριστοτεχνικά τα χαρακτηριστικά μιας καθημερινής γυναίκας, μητέρας κι αργότερα γιαγιάς με την πνευματικότητα ενός σοφού λογοτέχνη. Την λατρεία και τον θαυμασμό της συζύγου προς τον άντρα της με την επιθυμία να μην ζει στη σκιά του. Τη λογική της τραπεζικής υπαλλήλου με την αχαλίνωτη ποιητική φαντασία…Και οι λέξεις που επέλεγε να πει τις μεγάλες αλήθειες της ήταν βαλμένες στη σειρά μαγικά, έτσι ώστε να συνθέτουν, κάθε φορά, ένα μικρό έργο τέχνης απ’ αυτά που μιλούν κατευθείαν στην καρδιά.

    Ακόμη και την ιστορία της ζωής της φρόντισε να την διηγηθεί με τα δικά της λόγια, τον δικό της άμεσο τρόπο, χωρίς υπερβολές και μεγαλοστομίες, έννοιες που ουδέποτε συμπάθησε.

    Η Κική Δημουλά διαβάζει το ποίημά της «Πέρασα»

    «Ένα βιογραφικό σημείωμα πρέπει, αφού γραφτεί, να μείνει επ’ αρκετόν καιρό κρεμασμένο στον αέρα από ένα τσιγκέλι αυστηρότητας, ώστε να στραγγίξουν καλά τα στερεότυπα, οι ωραιοποιήσεις, η ρόδινη παραγωγικότης και ο πρόσθετος ναρκισσισμός, πέραν εκείνου που ενυπάρχει στη φύση μιας αυτοπαρουσίασης. Μόνον έτσι βγαίνει το καθαρό βάρος: το ήθος που επέβαλες να τηρεί η προσπάθειά σου.

    Τα πόσα βιβλία έγραψε κανείς, πότε τα εξέδωσε, ποιες μεταφράσεις τα μεταναστεύουν σε μακρινές ξένες γλώσσες και ποιες διακρίσεις τα χειροκροτούν είναι τόσο τρέχοντα, όσο το να πεις ότι μέσα σ’ έναν βαρύτατο χειμώνα υπήρξαν και κάποιες μέρες με λαμπρή λιακάδα.

    5035025

    Ωστόσο, επειδή αυτό είναι το υλικό της πεπατημένης, που δεν μπορεί να συνεχίσει τη χάραξή της με συνεσταλμένες καινοτόμες επιφυλάξεις, γεννήθηκα στην Αθήνα το 1931. Η παιδική ηλικία πέρασε χωρίς να αναδείξει το “παιδί θαύμα”. Το 1949, τελειώνοντας το Γυμνάσιο, υπέκυψα εύκολα στο “πρέπει να εργαστείς”, και εργάστηκα στην Τράπεζα της Ελλάδος είκοσι πέντε χρόνια.

    Ανώτερες σπουδές: η μακρά ζωή μου κοντά στον ποιητή Άθω Δημουλά. Χωρίς εκείνον, είμαι σίγουρη ότι θα είχα αρκεστεί σε μια ρεμβαστική, αμαθή τεμπελιά, προς την οποίαν, ίσως και σοφά, ακόμα ρέπω. Του οφείλω το λίγο έστω που της ξέφυγα, την ατελή έστω μύησή μου στο τι είναι απλώς φωνήεν στην ποίηση και τι είναι σύμφωνον με την ποίηση, του οφείλω ακόμα την πικρότατη δυνατότητα να μπορώ σήμερα, δημόσια, να τον μνημονεύω εις επήκοον της πολυπληθούς λήθης.

    Αυταπαρνητική, παραχωρήθηκα στο ρόλο της μητέρας και με τρυφερή γενναιότητα άκουσα να προσφωνούμαι “γιαγιά”. Κυλώ τώρα με ψυχραιμία και χωρίς βλέψεις διαιωνίσεως μέσα σ΄ αυτές τις νέες παρακαμπτήριες του αίματός μου. Κυλώ και, όσο πλησιάζω στις εκβολές, όλο και ονειρεύομαι ότι θα μου πετάξει η ποίηση ένα σωσίβιο ποίημα.

    Δεν νιώθω δημιουργός. Πιστεύω ότι είμαι ένας έμπιστος στενογράφος μια πολύ βιαστικής πάντα ανησυχίας, που κατά καιρούς με καλεί και μου υπαγορεύει κρυμμένη στο ημίφως ενός παραληρήματος, ψιθυριστά, ασύντακτα και συγκεκομμένα, τις ακολασίες της με έναν άγνωστο τρόπο ζωής.

    Όταν μετά αρχίζω να καθαρογράφω, τότε μόνον, παρεμβαίνω κατ’ ανάγκην: όπου λείπουν λέξεις, φράσεις ολόκληρες συχνά και το νόημα του οργίου, προσθέτω εκεί δικές μου λέξεις, δικές μου φράσεις, το δικό μου όργιο στο νόημα, ότι τέλος πάντων έχει περισσέψει από δικές μου ακολασίες με έναν άλλον, άγνωστο τρόπο ζωής.

    Τόσο μεταχειρισμένη και υπηρεσιακή είναι η ανάμειξή μου στη δημιουργία. Φύσει ολιγογράφος, εξέδωσα οκτώ ποιητικές συλλογές μέσα σε σαράντα πέντε χρόνια. Η σημασία τους είναι ακόμα συμβατική. Είναι γραμμένη στη λίστα αναμονής των μεγάλων επερχόμενων κυμάτων του μετα-κριτή χρόνου»

    5035017

    Λόγια και σκέψεις της που έχουν εκφραστεί δημόσια

    Τί είναι ποίημα: «Είναι από τα πιο επηρμένα μυστήρια, τα πιο αχανή, και μόνο ικανοποίηση στις παρομοιώσεις δίνεις αν πεις ότι η ποίηση είναι ένα μείγμα εύγευστων δηλητηρίων σε χρυσά δελεαστικά ποτήρια, ή ότι είναι ο πειρασμός, ο δαίμονας που μπαίνει ξαφνικά στο σώμα του κανονικού, προκαλώντας ένα σεληνιασμό γόνιμο, ή ακόμα ότι είναι ένα είδος ευθανασίας των πραγμάτων που υποφέρουν μέσα μας, είτε ως ανικανοποίητα είτε ως προδομένα…»

    Πώς ορίζεται η έννοια ποιητή: «Ο ποιητής είναι ο συναγερμός που έχει τοποθετήσει η ποίηση στα τρωτά της σημεία για να μην την διαρρήξουν. Είναι το κόκκινο ματάκι που αρχίζει να βαράει δαιμονισμένα, μόλις περάσει μπροστά από την ακτίνα του ύποπτος, γάτα, κουνούπι ή και κάποια σωματώδης αδιαφορία. Ο ποιητής εξαπολύει αμέσως όλες τις αστυνομικές του δυνάμεις που τρέχουν να συλλάβουν το ερέθισμα»

    Πώς γράφεται ένα ποίημα: Με τόσους τρόπους όσοι και οι ποιητές στον κόσμο. Τώρα, πώς γράφεται ένα καλό ποίημα, ε! αυτό πια πραγματικά μόνον ένας θεός το ξέρει. Πάντως με σκληρή δουλειά και εσωτερικές αιμορραγίες. Με άγρυπνη τη δυσπιστία του ποιητή απέναντι σ’ αυτό που γράφει. Με γενναιότητα αυτοκριτικής. Σκίζοντας.
    Τα καλά ποιήματα που γράφτηκαν ανεμπόδιστα απ’ την αρχή ως το τέλος μονορούφι, πιστεύω ότι είναι τόσο σπάνια όσο και η ευτυχία. Ο μύθος της έμπνευσης, που στα φέρνει όλα μασημένα, που την μυρίζεις ως κρίνο και γεννάται θείον ποίημα, έχει καταρριφθεί. Η έμπνευση είναι μόνο η κατάλληλη χρονική στιγμή, ένα ανήσυχο ξυπνητήρι, που εγείρει τη διάθεσή σου από τη μακάρια αφασία της.Από κει και πέρα γίνεται ένας χειρώναξ που κουβαλάει τόνους άμορφο υλικό, από τη μια λύση στην άλλη, από τη μια αστοχία στην άλλη, χτίζει γκρεμίζει, κινείται κάθε φορά σαν αρχάριος, βάζει στη θέση της πόρτας το παράθυρο. Το ανεξήγητο και το θαυμαστό μυστήριο της τέχνης είναι ότι, συχνά αυτή
    η λάθος κίνησή σου, να βάλεις δηλαδή στη θέση της πόρτας το παράθυρο,αυτή αποβαίνει να είναι η ευτυχισμένη τελείωση του ποιήματος…»

    Για τον έρωτα:« Ο έρωτας είναι η επιμονή μας. Αυτό θα πει ανάγκη για έρωτα. Γιατί ενώ έχουμε την πείρα και του ανεκπλήρωτου, και της μικρής του διάρκειας, και της ταλαιπωρίας που μας γεννά αυτή η αγωνία αν είναι έρωτας ή δεν είναι, όμως επανερχόμαστε σ’ αυτό το θέμα».

    Για το θάνατο: «Τον θάνατο τον τρέμω. Πραγματικά τον τρέμω. Γιατί ξέρω ότι τότε δεν θα συμβαίνει τίποτα απ’ αυτά που συμβαίνουν τώρα. Αυτός είναι ο παντοδύναμος τελικά και όχι άλλος τις. Σκέψου ότι από τη στιγμή που γεννιέσαι, είσαι ετοιμοθάνατος. Διότι περί αυτού πρόκειται. Αυτό εγώ δεν το συνήθισα και δεν το συγχώρησα. Και είμαι ακόμα πεινασμένη για ζωή. Ισως και η κίνηση να γράφω ακόμα ποιήματα στα ογδόντα πέντε μου να είναι η έκφραση αυτής της απροθυμίας μου να πεθάνω, της αδυναμίας μου να φανταστώ τι μπορεί να υπάρξει όταν ένα σώμα νεκρωθεί. Διότι, κακά τα ψέματα, ποια ψυχή χωρίς σώμα; Χωρίς σώμα ποια ψυχή; Το σώμα είναι το επιχείρημα της ψυχής για να υπάρχει».

    ΜΗ ΧΑΣΕΤΕ

    Αλ. Καχριμάνης: Να αρχίσει ξανά η ενημέρωση από την Πολιτική Προστασία για τα τοπικά κρούσματα

    «Ως Περιφέρεια Ηπείρου και ως Πολιτική Προστασία δεν έχουμε την ενημέρωση που θα έπρεπε για τα κρούσματα κορωνοϊού που εντοπίζονται», ανέφερε σε σημερινές δηλώσεις ο Περιφερειάρχης Αλέξανδρος Καχριμάνης, με αφορμή τα τρία τελευταία που ανακοινώθηκαν χθες το απόγευμα από τον Ε.Ο.Δ.Υ..

    Ταυτοποίηθηκαν τα άγνωστα κρούσματα των Ιωαννίνων

    Σε άτομα νεαρής ηλικίας ανήκουν τα δύο θετικά κρούσματα που ανακοινώθηκαν στα Γιάννενα από τον ΕΟΔΥ. 

    Αύξηση της ανακύκλωσης, ελάχιστη ταφή απορριμμάτων

    Το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων για τη δεκαετία 2020-2030, που φιλοδοξεί να επιτύχει την προσέγγιση της Ελλάδας με την Ευρώπη τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως τις 21 Αυγούστου.

    Τα πρωτοσέλιδα των γιαννιώτικων εφημερίδων

    Διαβάστε στα πρωτοσέλιδα των γιαννιώτικων εφημερίδων του σήμερα Παρασκευή 7 Αυγούστου

    Τριετής φυλάκιση σε 53χρονο που προσέβαλε ανήλικες αθλήτριες από τα Γιάννενα

    Το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Θεσσαλονίκης επέβαλλε στον άνδρα την ποινή της τριετούς φυλάκισης με τριετή αναστολή

    ΔΗΜΟΦΙΛΗ

    Covid 19- Τελικά τι κάνουμε; Ένα κείμενο γροθιά στο στομάχι από τον διευθυντή ΤΕΠ του ΠΓΝΙ

    Ανάρτηση του Διευθυντή Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών ΤΕΠ του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων, Αθ. Κιτσάκου, στο προσωπικό του προφίλ στο facebook σχετικά με τον κορωνοϊό.

    Σενάρια για απαγόρευση της κυκλοφορίας από Τετάρτη

    Στην καθολική απαγόρευση της κυκλοφορίας των πολιτών προσανατολίζεται η κυβέρνηση, ακολουθώντας το πρότυπο της Ισπανίας.

    «Έφυγε» από τη ζωή ο Θεόδωρος Νιτσιάκος

    Οδύνη έχει προκαλέσει στην τοπική κοινωνία η είδηση του θανάτου του επιχειρηματία Θεόδωρου Νιτσιάκου, ο οποίος ανασύρθηκε νεκρός από οικείους του και μεταφέρθηκε με όχημα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κόνιτσας.

    Ύποπτο κρούσμα κορωνοϊού μεταφέρεται στα Ιωάννινα

    Στα Γιάννενα φτάνει ύποπτο κρούσμα του κορωνοϊού. Έχει σημάνει συναγερμός στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων και είναι σε ετοιμότητα η μονάδα Λοιμωδών.

    Ανακοίνωση του ΠΓΝΙ για τον κορωνοϊό

    Ανακοίνωση του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων για τον κορωνοϊό.