Ηλεκτρονική ιχνηλάτηση σε γάλα και κρέας για τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων

Σε αυστηρότερο σύστημα ηλεκτρονικής ιχνηλάτησης του γάλακτος και του κρέατος, από την παραγωγή μέχρι τη μεταποίηση και την τελική διάθεση στην αγορά, προσανατολίζεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο την ενίσχυση των ελέγχων για τις ελληνοποιήσεις και την επισήμανση προϊόντων ως ελληνικών, όταν στην παραγωγή τους έχουν χρησιμοποιηθεί εισαγόμενες πρώτες ύλες.

Η σχετική συζήτηση έχει ήδη ανοίξει, με τα ευπαθή προϊόντα και, ειδικότερα, την τιμολόγηση της σκόνης γάλακτος να βρίσκονται αρχικά στο επίκεντρο. Σύμφωνα με την ΕΡΤ, όπως ανέφερε ο πρώην αναπληρωτής πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας (ΣΕΚ) και μέλος του Δ.Σ. της ΕΘΕΑΣ, Χρήστος Τσοπάνος, το ζήτημα τέθηκε σε πρόσφατη συνάντηση με στελέχη της ΑΑΔΕ.

Σύμφωνα με τον ίδιο, ζητούμενο είναι να ενισχυθεί ο έλεγχος σε όλα τα στάδια της παραγωγικής διαδικασίας και παράλληλα να περιοριστούν οι ελληνοποιήσεις.

Κεντρικά εργαλεία στον υπό συζήτηση σχεδιασμό αναμένεται να αποτελέσουν το ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής και το σύστημα «Άρτεμις 2». Ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ότι το συγκεκριμένο σύστημα δεν έχει ακόμη τεθεί σε πλήρη εφαρμογή. Η φιλοσοφία του νέου μηχανισμού προβλέπει τη δημιουργία μιας ενιαίας ηλεκτρονικής αλυσίδας καταγραφής, η οποία θα παρακολουθεί την πρώτη ύλη από τον στάβλο μέχρι τη μεταποιητική μονάδα και στη συνέχεια έως το τελικό προϊόν.

Με την έκδοση των απαιτούμενων παραστατικών θα είναι δυνατή η διασταύρωση των ποσοτήτων γάλακτος που παραλαμβάνει μια μονάδα μεταποίησης με τις ποσότητες των προϊόντων που παράγει και διαθέτει στην αγορά, όπως γάλα και γιαούρτι. Η αντιστοίχιση θα βασίζεται σε πρωτόκολλα που θα συνδέουν την ποσότητα της πρώτης ύλης με την τελική παραγωγή.

Όπως εξήγησε ο κ. Τσοπάνος, τα προϊόντα που θα διακινούνται από τον παραγωγό θα διαθέτουν ηλεκτρονικό barcode, το οποίο θα καταχωρίζεται στη σχετική βάση δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο θα μπορεί να γίνεται σύγκριση μεταξύ των κωδικών που παράγει μια μεταποιητική μονάδα και της ποσότητας ελληνικού γάλακτος που έχει παραλάβει. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι το ελληνικό γάλα να φέρει σχετική ένδειξη προέλευσης, ενώ για το εισαγόμενο να αναγράφεται η ένδειξη «ΕΕ».

Ανάλογη διαδικασία ελέγχου εξετάζεται και για την αγορά κρέατος. Στη σχετική συνάντηση τέθηκε και η ανάγκη ενίσχυσης της ιχνηλασιμότητας, με τον κ. Τσοπάνο να αναφέρει ότι, βάσει των στοιχείων που παρουσίασε, περίπου το 85% του κρέατος που καταναλώνεται στη χώρα είναι εισαγόμενο. Σε αυτό το πλαίσιο, ο έλεγχος της προέλευσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τα προϊόντα που φτάνουν στη λιανική και διατίθενται ως ελληνικά.

Ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ακόμη ότι η ΑΑΔΕ έχει θέσει χρονικό περιθώριο 40 ημερών για την οριστικοποίηση της φόρμας μέσω της οποίας θα δηλώνονται τα σχετικά στοιχεία, με στόχο αυτή να έχει ολοκληρωθεί έως τα Χριστούγεννα.

Την ίδια στιγμή, οι σχεδιαζόμενοι αυστηρότεροι έλεγχοι στην αγορά έρχονται σε μια περίοδο κατά την οποία η εγχώρια παραγωγή πρόβειου γάλακτος καταγράφει μείωση, ενώ η ζήτηση παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, κατά το επτάμηνο του τρέχοντος έτους η παραγωγή πρόβειου γάλακτος ανήλθε σε 540.000 τόνους, έναντι 580.000 τόνων το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους, την ώρα που, όπως σημείωσε, η ζήτηση αυξάνεται.

Η μειωμένη προσφορά έχει επηρεάσει και την τιμή παραγωγού. Σε συνάντηση με δημοσιογράφους, στο περιθώριο επίσκεψης στην ΕΑΣΘ Θεσσαλονίκης, ο κ. Τσοπάνος ανέφερε ότι η τιμή του πρόβειου γάλακτος έχει διαμορφωθεί περίπου στα 1,90 ευρώ το κιλό.

Η αύξηση της τιμής της πρώτης ύλης επηρεάζει αντίστοιχα και το κόστος παραγωγής της φέτας, καθώς το γάλα αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα στη διαμόρφωσή του. Με βάση τις εκτιμήσεις που μεταφέρθηκαν, εφόσον η τιμή παραγωγού παραμείνει στα σημερινά επίπεδα, η τιμή της φέτας ενδέχεται να φτάσει τα 15-16 ευρώ το κιλό ακόμη και στη χονδρική, από περίπου 12-13 ευρώ σήμερα.

Οι αυξημένες τιμές έχουν ήδη αντίκτυπο στις επιλογές των καταναλωτών, με μέρος της ζήτησης να στρέφεται προς οικονομικότερα λευκά τυριά.

Η ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας, πάντως, δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα. Η ανασύσταση των κοπαδιών απαιτεί χρόνο και μπορεί να γίνει είτε με τη διατήρηση μεγαλύτερου αριθμού αρνιών είτε μέσω εισαγωγής ζώων. Παράλληλα, όπως ανέφερε ο κ. Τσοπάνος, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι φυλές και τα χαρακτηριστικά τους σε σχέση με την παραγωγή γάλακτος που προορίζεται για την παρασκευή φέτας.

Σημαντικός παράγοντας παραμένει και η αντιμετώπιση των ζωονόσων. Ο κ. Τσοπάνος υποστήριξε ότι η επιλογή του εμβολιασμού θα δημιουργούσε ζήτημα για το καθεστώς της φέτας, γεγονός που, όπως σημείωσε, καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης, επιτήρησης και ελέγχου.

Τέλος, αναφερόμενος στις προοπτικές του κλάδου, εκτίμησε ότι μετά το 2029 η βιομηχανία τροφίμων θα εισέλθει σε περίοδο σημαντικών ανακατατάξεων, καθώς έως τότε αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί οι περισσότερες επενδύσεις που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη από επαγγελματίες του κλάδου.