Την ανάγκη να αποκτήσει η Αυτοδιοίκηση ολοκληρωμένη στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, με εξασφαλισμένους πόρους, σύγχρονες υποδομές και σαφές θεσμικό πλαίσιο, ανέδειξε ο γενικός γραμματέας της ΚΕΔΕ, Δημήτρης Καφαντάρης, κατά την ημερίδα της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης με θέμα «Ψηφιακά Αυτόνομοι Δήμοι – Ασφαλείς Υπηρεσίες – Έξυπνες Τοπικές Κοινωνίες».
Όπως επισήμανε, η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών αποτελεί βασικό εργαλείο για τη λειτουργία Δήμων με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια, αλλά και με καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ διεκδικεί την αναγκαία χρηματοδότηση και τις κατάλληλες υποδομές, ώστε όλοι οι Δήμοι, ανεξάρτητα από το μέγεθος και τις δυνατότητές τους, να μπορούν να ακολουθήσουν την ψηφιακή μετάβαση.
Εθνικό Σύμφωνο Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης για την περίοδο 2027–2030
Την κεντρική εισήγηση στην ημερίδα παρουσίασε ο πρόεδρος της Επιτροπής Ψηφιακής Διακυβέρνησης της ΚΕΔΕ και δήμαρχος Λαρισαίων, Αθανάσιος Μαμάκος, θέτοντας τις προτεραιότητες και τις θεσμικές διεκδικήσεις της Αυτοδιοίκησης ενόψει του ετήσιου τακτικού συνεδρίου της ΚΕΔΕ, που θα πραγματοποιηθεί στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου 2026.
Κεντρική πρόταση αποτελεί η διαμόρφωση ενός Εθνικού Συμφώνου Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης 2027–2030, το οποίο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένους χρηματοδοτικούς πόρους, χρονοδιάγραμμα εφαρμογής και μετρήσιμους δείκτες αποτελεσματικότητας.
Η ΚΕΔΕ ζητά ο ψηφιακός μετασχηματισμός να αναγνωριστεί ως βασική αρμοδιότητα της Αυτοδιοίκησης και να υποστηρίζεται από μόνιμο εθνικό μηχανισμό χρηματοδότησης, χωρίς η υλοποίηση των αναγκαίων έργων να εξαρτάται αποκλειστικά από έκτακτες ευρωπαϊκές προσκλήσεις.
Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η ψηφιακή αυτοτέλεια των Δήμων, η κυβερνοασφάλεια, η αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης, η διασύνδεση των υπηρεσιών και η ισότιμη πρόσβαση των πολιτών στις ψηφιακές εφαρμογές. Ο κ. Μαμάκος τόνισε, επίσης, ότι κάθε νέα ψηφιακή αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από τους απαραίτητους πόρους, χωρίς να περιορίζεται η διοικητική και περιουσιακή αυτοτέλεια των Δήμων ή να δημιουργούνται πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.
Μόνιμη χρηματοδότηση, κυβερνοασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη
Στο πλαίσιο των διεκδικήσεών της, η ΚΕΔΕ προτείνει τη δημιουργία σταθερής χρηματοδοτικής γραμμής για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, καθώς και την καθιέρωση ετήσιου ψηφιακού προϋπολογισμού για κάθε Δήμο. Παράλληλα, ζητά απλούστερες διαδικασίες πρόσβασης σε χρηματοδοτικά προγράμματα και τη σύσταση Εθνικού Παρατηρητηρίου Ψηφιακής Αυτοδιοίκησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των δημοτικών συστημάτων από κυβερνοεπιθέσεις. Οι προτάσεις περιλαμβάνουν εθνική υποδομή για την παρακολούθηση και αντιμετώπιση ψηφιακών απειλών, ενίσχυση της προστασίας των δεδομένων, εκπαίδευση των εργαζομένων και τακτικές ασκήσεις ετοιμότητας.
Παράλληλα, προωθείται η χρήση εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης για την εξυπηρέτηση των πολιτών, τη διαχείριση αιτημάτων, την πολιτική προστασία, την ενεργειακή διαχείριση, την καθαριότητα και την κυκλοφορία. Η αξιοποίησή τους, σύμφωνα με τις προτάσεις της ΚΕΔΕ, θα πρέπει να διέπεται από σαφείς κανόνες διαφάνειας και λογοδοσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι έξυπνες δημοτικές υποδομές, οι ενιαίες ψηφιακές υπηρεσίες, η ηλεκτρονική συμμετοχή των πολιτών και η δημιουργία δημοτικών κέντρων ψηφιακής υποστήριξης. Στόχος είναι, επίσης, να περιοριστεί το ψηφιακό χάσμα, με ιδιαίτερη μέριμνα για ηλικιωμένους, ευάλωτες ομάδες και μικρούς Δήμους που αντιμετωπίζουν ελλείψεις προσωπικού.
Παρεμβάσεις για την προστασία της δημοτικής περιουσίας
Σημαντικό μέρος των προτάσεων αφορά τη συνεργασία της ΚΕΔΕ με το Ελληνικό Κτηματολόγιο, με στόχο την αποτελεσματικότερη προστασία των δημοτικών ακινήτων.
Μεταξύ άλλων, προτείνονται η συγκρότηση μόνιμης ομάδας εργασίας, η καταγραφή των προβλημάτων των Δήμων μέσω των Περιφερειακών Ενώσεων Δήμων, η ασφαλής ηλεκτρονική πρόσβαση στα απαραίτητα κτηματολογικά στοιχεία και η διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων.
Η ΚΕΔΕ θέτει, επίσης, το ζήτημα της παράτασης των προθεσμιών για τη δήλωση και τη διόρθωση στοιχείων που αφορούν δημοτικά ακίνητα, καθώς και της παροχής τεχνικής και οικονομικής υποστήριξης στους Δήμους.
Παράλληλα, διεκδικεί ειδική χρηματοδότηση για την ψηφιακή καταγραφή των υπόγειων δικτύων κοινής ωφέλειας και την ανάπτυξη ενιαίων γεωχωρικών χαρτών. Οι υποδομές αυτές αναμένεται να συμβάλουν στον καλύτερο σχεδιασμό έργων και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των δημοτικών δικτύων.
Τα προγράμματα ψηφιακού μετασχηματισμού και το govHUB
Η στρατηγική της ΚΕΔΕ βασίζεται και στα αποτελέσματα δράσεων της περιόδου 2023–2026. Στο πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, συνολικού προϋπολογισμού 228 εκατ. ευρώ, η ΚΕΔΕ συμμετείχε στη διαβούλευση και υποστήριξε τις προτάσεις των Δήμων.
Στο πρόγραμμα Smart Cities, προϋπολογισμού 235,3 εκατ. ευρώ, υποβλήθηκαν προτάσεις από 325 Δήμους, ενώ 165 Δήμοι επέλεξαν έργα ολοκληρωμένης προστασίας από κυβερνοεπιθέσεις.
Εργαλείο για την περαιτέρω ψηφιακή αναβάθμιση αποτελεί και το govHUB, το οποίο εξελίσσεται σε ολοκληρωμένη πλατφόρμα για την Αυτοδιοίκηση. Μέσω της αναβάθμισής του επιδιώκεται η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας, η αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών, η διευκόλυνση των ψηφιακών πληρωμών, η ασφάλεια των συναλλαγών και η αξιοποίηση δεδομένων για τη βελτίωση της διοικητικής λειτουργίας.
Τα στοιχεία καταγράφουν την πρόοδο των τελευταίων ετών, αλλά αναδεικνύουν παράλληλα την ανάγκη συνέχειας, καλύτερου συντονισμού και ισότιμης υποστήριξης όλων των Δήμων.
Στόχος οι ψηφιακές επενδύσεις να έχουν απτό αποτέλεσμα
Στη σημασία της διαλειτουργικότητας, της ασφάλειας των ψηφιακών υποδομών και της τεχνικής υποστήριξης των Δήμων αναφέρθηκε και ο Γαβρίλης Κουγιανός, προϊστάμενος της Διεύθυνσης Πληροφορικής και Ψηφιακού Μετασχηματισμού της ΚΕΔΕ.
Όπως σημείωσε, το επόμενο βήμα είναι οι ψηφιακές επενδύσεις να αποδίδουν συγκεκριμένα οφέλη τόσο στη λειτουργία των δημοτικών υπηρεσιών όσο και στην καθημερινότητα των πολιτών. Για να επιτευχθεί αυτό, απαιτείται ένα ενιαίο εθνικό σχέδιο, με σταθερή χρηματοδότηση και μετρήσιμους στόχους.
Το βασικό μήνυμα της ΚΕΔΕ είναι ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν περιορίζεται στην τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά συνδέεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια και την ανθεκτικότητα της Αυτοδιοίκησης. Επιδίωξη είναι οι Δήμοι να διαθέτουν τους απαραίτητους πόρους, τις υποδομές και την αυτονομία για να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
