Η ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτονομίας των δημόσιων πανεπιστημίων, μαζί με αλλαγές στο σύστημα εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, αποτέλεσαν βασικά θέματα της πρώτης Προσυνόδου των Πρυτάνεων, ενόψει της 113ης Συνόδου που έχει προγραμματιστεί για τον ερχόμενο Φεβρουάριο.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το αυτοδιοίκητο των ΑΕΙ και η σύνδεσή του με τη συνταγματική αναθεώρηση. Στο κείμενο των προτάσεών τους, οι πρυτάνεις υποστηρίζουν ότι η πλήρης αυτοδιοίκηση των πανεπιστημίων προβλέπεται συνταγματικά, αλλά δεν έχει εφαρμοστεί ουσιαστικά στην πράξη.
Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η εκτεταμένη νομοθετική παρέμβαση περιορίζει σημαντικές λειτουργίες των δημόσιων ιδρυμάτων, από την επιλογή των εισακτέων και τη στελέχωση έως την οικονομική διαχείριση και την ακαδημαϊκή ανάπτυξη. Κατά τις ίδιες θέσεις, αντίστοιχοι περιορισμοί δεν προβλέπονται για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, δηλαδή τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Περισσότερες αρμοδιότητες στα πανεπιστημιακά όργανα
Οι προτάσεις της Συνόδου περιλαμβάνουν τη μεταφορά περισσότερων αρμοδιοτήτων στα όργανα διοίκησης των πανεπιστημίων, με μεγαλύτερη ευθύνη για τη λειτουργία και την ανάπτυξή τους.
Μεταξύ άλλων, ζητείται τα ίδια τα ΑΕΙ να αποφασίζουν για τον αριθμό των εισακτέων τους, να μπορούν να ιδρύουν νέα Τμήματα με αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων τους και να έχουν τη δυνατότητα να προβλέπουν τη λειτουργία Πρυτανικού Συμβουλίου μέσω των εσωτερικών κανονισμών τους.
Στο πλαίσιο των αλλαγών που προτείνονται, περιλαμβάνονται ακόμη τροποποιήσεις στη νομοθεσία για την εκλογή μελών Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού (ΔΕΠ). Επιπλέον, προτείνεται να εξαιρεθούν από τους κανόνες του Δημόσιου Λογιστικού τα ερευνητικά προγράμματα των Ειδικών Λογαριασμών Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ), εφόσον δεν χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς ή εθνικούς πόρους.
Αλλαγές στην εισαγωγή και δεύτερη ευκαιρία για κενές θέσεις
Στο πεδίο της εισαγωγής στην Ανώτατη Εκπαίδευση, οι πρυτάνεις προτείνουν τα πανεπιστήμια να καθορίζουν τόσο τον αριθμό των εισακτέων όσο και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) για κάθε Σχολή ή Τμήμα. Ζητούν, παράλληλα, να διευρυνθεί το επιτρεπόμενο εύρος διακύμανσης της ΕΒΕ.
Μία ακόμη πρόταση αφορά τη δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας για την εισαγωγή υποψηφίων, προκειμένου να καλύπτονται θέσεις που παραμένουν κενές σε πανεπιστημιακές Σχολές και Τμήματα.
Οι πρυτάνεις ζητούν επίσης να εφαρμόζονται αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής στα μη κρατικά πανεπιστήμια με εκείνα που ισχύουν στα δημόσια ΑΕΙ, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής της ίδιας Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής.
Τέλος, η Σύνοδος Πρυτάνεων εξέφρασε την έντονη αντίθεσή της στην ποινικοποίηση ακαδημαϊκών διαδικασιών που αφορούν την πιστοποίηση προγραμμάτων σπουδών από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
