Τα δικαιολογητικά αντικαθίστανται από μια απλή υπεύθυνη δήλωση
Η μεταρρύθμιση για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες (ν. 5293/2026), που θεσπίστηκε επιφέρει, από τους πρώτους μήνες της εφαρμογής της, ένα νέο αποφασιστικό χτύπημα στη γραφειοκρατία.
Η αντικατάσταση, με μια απλή υπεύθυνη δήλωση, των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών που ζητούσε το Δημόσιο, έχει ως αποτέλεσμα τη ριζική απλοποίηση περισσοτέρων από 1.000 διαδικασιών του Δημοσίου και την ετήσια εξοικονόμηση 42,5 εκατομμυρίων δικαιολογητικών για πολίτες και επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή προκύπτει από την επεξεργασία των διαδικασιών της ηλεκτρονικής πλατφόρμας ΜΙΤΟΣ, καθώς ο Κωστής Χατζηδάκης έχει αναλάβει τον συντονισμό της διυπουργικής πρωτοβουλίας για την απλοποίηση των διαδικασιών του ΜΙΤΟΣ.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία από το ΜΙΤΟΣ, η αντικατάσταση, με υπεύθυνη δήλωση, των 25 πιο συνηθισμένων δικαιολογητικών, που ζητεί το Δημόσιο από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, οδηγεί στην απλοποίηση 1.007 διοικητικών διαδικασιών από τις 2.500 συνολικά που απαιτούν δικαιολογητικά. Απλοποιούνται, ειδικότερα, 622 διαδικασίες που αφορούν πολίτες και 385 που αφορούν επιχειρήσεις. Δηλαδή απλοποιείται το 40% των διαδικασιών του Μητρώου και εξοικονομούνται σε ετήσια βάση 42,5 εκατ. δικαιολογητικά. Η μεταρρύθμιση αυτή έχει οριζόντιο χαρακτήρα, καθώς αφορά σε 32 φορείς του Δημοσίου.
Έτσι, πλέον οι πολίτες και οι επιχειρήσεις δεν χρειάζεται να προσκομίζουν δικαιολογητικά, που το Δημόσιο ήδη διαθέτει στις βάσεις δεδομένων του. Για παράδειγμα, αντί για πιστοποιητικά, όπως το αντίγραφο ποινικού μητρώου, ο τίτλος σπουδών, η φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, η βεβαίωση μόνιμης κατοικίας και μια σειρά ακόμη εγγράφων, θα αρκεί πλέον μία υπεύθυνη δήλωση, ενώ η αναζήτηση και η διασταύρωση των στοιχείων θα πραγματοποιείται από τις ίδιες τις δημόσιες υπηρεσίες.
Τα 25 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά
Πρόκειται για τα δικαιολογητικά, που οι πολίτες καλούνται συχνότερα να αναζητήσουν και να προσκομίσουν στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο:
1 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γέννησης
2 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης γάμου
3 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης
4 Αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης θανάτου
5 Πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών
6 Πιστοποιητικό εντοπιότητας
7 Πιστοποιητικό ιθαγένειας
8 Πιστοποιητικό εγγραφής στα μητρώα αρρένων
9 Βεβαίωση μόνιμης κατοικίας
10 Πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης
11 Αντίγραφο ποινικού μητρώου
12 Αντίγραφο τίτλου σπουδών
13 Πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ)
14 Βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο / Βεβαίωση σπουδών
15 Αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας
16 Βεβαίωση φορολογικού μητρώου
17 Αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας
18 Βεβαίωση προϋπηρεσίας (e-ΕΦΚΑ)
19 Βεβαίωση χρόνου ανεργίας
20 Αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ
21 Ενιαίο πιστοποιητικό δικαστικής φερεγγυότητας
22 Πιστοποιητικό περί δημοσίευσης ή μη διαθήκης
23 Πιστοποιητικό περί αποποίησης ή μη κληρονομιάς
24 Πιστοποιητικό περί αμφισβήτησης- προσβολής ή μη κληρονομικού δικαιώματος
25 Βεβαίωση περί μη οφειλής ΤΑΠ
Τα δικαιολογητικά που χρησιμοποιούνται περισσότερο
Το αντίγραφο ποινικού μητρώου απαιτείται σε 293 διαφορετικές διαδικασίες, το αντίγραφο τίτλου σπουδών σε 275 διαδικασίες, το αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας σε 158 διαδικασίες, το αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας σε 113 διαδικασίες και η βεβαίωση φορολογικού μητρώου σε 100 διαδικασίες.
Η μεταρρύθμιση έχει οριζόντιο χαρακτήρα και επηρεάζει συνολικά 32 δημόσιους φορείς. Η μεγαλύτερη επίδραση εντοπίζεται: στο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, όπου απλοποιούνται 230 περιπτώσεις προσκόμισης δικαιολογητικών, στο Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με 226, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας με 135, στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας με 61 και στο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με 59.
Τι σημαίνει στην πράξη
Αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου, πριν από τον νόμο Χατζηδάκη, μέχρι σήμερα, ένας πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για σύνταξη λόγω θανάτου ασφαλισμένου του Δημοσίου έπρεπε να αναζητήσει και να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, ληξιαρχική πράξη γάμου ή συμφώνου συμβίωσης, ληξιαρχική πράξη θανάτου και πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών. Μετά τον νόμο Χατζηδάκη, πλέον, τα 3 αυτά δικαιολογητικά, από τα 13 συνολικά που απαιτούνται, αντικαθίστανται από υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος δηλαδή στη συγκεκριμένη διαδικασία είναι 23%
Για διόρθωση στοιχείων μητρώου της ΔΥΠΑ, πριν από τον νόμο Χατζηδάκη, ο πολίτης που υπέβαλλε αίτηση για διόρθωση στοιχείων στο μητρώο της ΔΥΠΑ έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αποδεικτικό έκδοσης ΑΜΚΑ, βεβαίωση μόνιμης κατοικίας, βεβαίωση φορολογικού μητρώου και πιστοποιητικό στρατολογικής κατάστασης. Μετά τον νόμο Χατζηδάκη, τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 10 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 40%.
Για οριστική τοποθέτηση μόνιμου εκπαιδευτικού Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης μετά από μεταθέσεις και μετατάξεις, πριν από τον νόμο Χατζηδάκη, ο εκπαιδευτικός που ολοκλήρωνε τη διαδικασία οριστικής τοποθέτησης μετά από μετάθεση ή μετάταξη έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ή απόσπασμα ληξιαρχικής πράξης συμφώνου συμβίωσης, βεβαίωση φοίτησης σε σχολείο ή βεβαίωση σπουδών, βεβαίωση χρόνου ανεργίας και πιστοποιητικό εντοπιότητας. Μετά τον νόμο Χατζηδάκη, τα τέσσερα αυτά δικαιολογητικά, από τα 15 συνολικά που απαιτούνται, θα αντικαθίστανται από μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 27%.
Η άδεια ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ), πριν από τον νόμο Χατζηδάκη, για την έκδοση άδειας ίδρυσης και λειτουργίας Μονάδων Παιδικής Προστασίας και Φροντίδας (ΜοΠΠ), ο ενδιαφερόμενος έπρεπε να προσκομίσει, μεταξύ άλλων, αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας. Μετά τον νόμο Χατζηδάκη, τα τρία αυτά δικαιολογητικά, από τα 16 συνολικά που απαιτούνται, θα καλύπτονται πλέον με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 19%.
Για γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής, πριν από τον νόμο Χατζηδάκη, για τη γνωστοποίηση Ίδρυσης και Λειτουργίας Γυμναστηρίου ή Αθλητικής Σχολής, ο πολίτης έπρεπε να προσκομίσει αντίγραφο τίτλου σπουδών και, σε περίπτωση φοίτησης στο εξωτερικό, πράξη ακαδημαϊκής αναγνώρισης τίτλων σπουδών αλλοδαπής (ΔΟΑΤΑΠ), αντίγραφο ποινικού μητρώου, αποδεικτικό ασφαλιστικής ενημερότητας και αποδεικτικό φορολογικής ενημερότητας, μετά τον νόμο Χατζηδάκη, τα 5 αυτά πιστοποιητικά, από τα 24 που συνολικά απαιτούνται, θα καλύπτονται με μία μόνο υπεύθυνη δήλωση. Το όφελος για τον πολίτη είναι 21%.
