Ενόψει της συνεδρίασης του πειθαρχικού οργάνου στις 18 Μαρτίου, τα στοιχεία που είδαν το φως της δημοσιότητας και περιλαμβάνονται στα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, δεν αφήνουν περιθώρια για ελαφρές θεσμικές αναγνώσεις.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, σε σύνολο 1.857 συμβάσεων έργων, μελετών, προμηθειών και υπηρεσιών που εξετάστηκαν για τους πρώτους μόνο μήνες του 2024:
- Μόλις 141 συμβάσεις έγιναν με ανοικτή διαδικασία.
- 1.306 συμβάσεις πραγματοποιήθηκαν με απευθείας ανάθεση.
- 280 με κλειστή διαδικασία.
- 130 με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση.
Το συνολικό ύψος των συμβάσεων ανήλθε σε 137,8 εκατομμύρια ευρώ. Από αυτά, περίπου 67,68 εκατ. ευρώ φέρονται να αφορούν απευθείας αναθέσεις, ποσό σχεδόν ισοδύναμο με εκείνο που διατέθηκε μέσω ανοικτών διαδικασιών (70,12 εκατ. ευρώ).
Τα ευρήματα που περιγράφονται εμφανίζουν επαναλαμβανόμενο μοτίβο: συμβάσεις ύψους 24.800 ευρώ, με «έκπτωση» 1%, τελική αξία 24.552 ευρώ και διαδικασίες που, δεν τεκμηρίωναν επαρκώς την επιλογή αναδόχου. Σε συγκεκριμένες κατηγορίες – όπως εργασίες κοπής/κλαδέματος και συντηρήσεις οδών – τα ποσά που καταγράφονται στα πορίσματα αγγίζουν τα 2,33 εκατ. ευρώ και τα 4,87 εκατ. ευρώ αντίστοιχα (χωρίς ΦΠΑ), για τις οποίες γίνεται αναφορά σε κατάτμηση συμβάσεων.
Αξίζει να υπογραμμιστεί ότι τα συμβατικά αντικείμενα, οι απευθείας αναθέσεις και τα εκατομμύρια ευρώ που καταγράφονται αφορούν ένα συγκεκριμένο και περιορισμένο χρονικό διάστημα ελέγχου. Δεν πρόκειται για αποτύπωση ολόκληρης της διοικητικής περιόδου, αλλά για δειγματοληπτική εξέταση συγκεκριμένων μηνών. Το εύλογο ερώτημα, συνεπώς, είναι τι θα προέκυπτε από έναν πλήρη και συστηματικό έλεγχο σε όλο το χρονικό εύρος της πολυετούς διοίκησης Καχριμάνη. Οι ελεγκτικές αρχές, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, οφείλουν να εξετάσουν συνολικά τη διαχειριστική πρακτική της περιόδου αυτής, ώστε να διαπιστωθεί εάν τα καταγεγραμμένα ευρήματα συνιστούν μεμονωμένη εικόνα ή παγιωμένο διοικητικό πρότυπο. Μόνον ένας καθολικός και όχι αποσπασματικός έλεγχος μπορεί να δώσει οριστικές και θεσμικά αδιαμφισβήτητες απαντήσεις. Πρόκειται για αριθμούς που δεν αποτελούν πολιτική κριτική, αλλά ποσοτικά δεδομένα ελεγκτικού πορίσματος. Και ακριβώς γι’ αυτό το βάρος της επικείμενης πειθαρχικής κρίσης είναι τεράστιο. Το κρίσιμο ερώτημα όμως δεν είναι μόνο τι συνέβη στο παρελθόν. Είναι τι συμβαίνει σήμερα. Διότι, παρά τη δημοσιοποίηση των πορισμάτων και την εισήγηση για αναζήτηση πειθαρχικών και ενδεχομένως ποινικών ευθυνών, η εικόνα στη λειτουργία της Περιφέρειας, σύμφωνα με τα δημόσια διαθέσιμα στοιχεία, δεν φαίνεται να έχει διαφοροποιηθεί ουσιωδώς. Αν το μοτίβο των αναθέσεων παραμένει παρόμοιο, τότε το πειθαρχικό όργανο δεν καλείται απλώς να αξιολογήσει παρελθούσες πράξεις. Καλείται να αποστείλει σαφές μήνυμα για το παρόν και το μέλλον της διοίκησης.
Η ευθύνη του πειθαρχικού συμβουλίου είναι, επομένως, θεσμικά βαρύνουσα. Δεν αφορά μόνο ένα πρόσωπο. Αφορά το εάν τα πορίσματα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας θα μείνουν ως ένα ακόμη έγγραφο σε συρτάρι ή θα οδηγήσουν σε ουσιαστική θεσμική αποτίμηση. Σε μια Περιφέρεια που συχνά χαρακτηρίζεται ως η φτωχότερη της Ευρώπης, η διαχείριση δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ με διαδικασίες που τίθενται υπό αμφισβήτηση δεν είναι τεχνικό ζήτημα. Είναι ζήτημα δημόσιας εμπιστοσύνης.
Το πειθαρχικό όργανο οφείλει να κινηθεί με αυστηρή προσήλωση στο νόμο και στις εγγυήσεις της δίκαιης κρίσης. Ούτε προεξόφληση, ούτε συμψηφισμοί. Όμως η βαρύτητα των αριθμών καθιστά σαφές ότι η απόφαση της 18ης Μαρτίου δεν θα είναι μια τυπική διαδικασία αλλά μια θεσμική τομή.
Και σε τέτοιες στιγμές, η Ιστορία δεν μετρά δηλώσεις. Μετρά αποφάσεις.
