Σε έναν σύγχρονο χώρο πολιτισμού και δημιουργίας πρόκειται να μετατραπεί το ιστορικό Χάνι Μανέκα, στην περιοχή του Γυαλί Καφενέ, στην οδό Ανεξαρτησίας των Ιωαννίνων. Η αποκατάσταση και η επανάχρηση του διατηρητέου κτιρίου θα πραγματοποιηθούν μέσω προγραμματικής σύμβασης της Περιφέρειας Ηπείρου με το Υπουργείο Πολιτισμού και το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Ηπείρου, ενώ η χρηματοδότηση θα προέλθει από το πρόγραμμα Interreg Ελλάδα – Ιταλία 2021-2027.
Τη σύναψη της προγραμματικής σύμβασης ενέκρινε η Περιφερειακή Επιτροπή κατά τη συνεδρίαση της Δευτέρας, ανοίγοντας τον δρόμο για την υλοποίηση ενός έργου συνολικού προϋπολογισμού 1.998.932,30 ευρώ.
Το Χάνι Μανέκα αποτελεί ένα από τα σημαντικά διατηρητέα κτίρια του ιστορικού κέντρου των Ιωαννίνων και έχει χαρακτηριστεί μνημείο με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 462/Β/24-5-1995. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα τοπικής λαϊκής αρχιτεκτονικής, με νεοκλασικές επιρροές, το οποίο συνδέεται άμεσα με την ιστορική και πολεοδομική εξέλιξη της πόλης.
Η διατήρησή του θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του οικοδομικού τετραγώνου που διαμορφώνει τον εμπορικό πυρήνα του ιστορικού κέντρου. Παράλληλα, συγκαταλέγεται στα ελάχιστα παλαιά κτίρια της περιοχής που εξακολουθούν να διατηρούν τη δυνατότητα αξιοποίησης με νέες χρήσεις, διατηρώντας τη σύνδεση με την εμπορική και κοινωνική ζωή μιας άλλης εποχής.
Από το 1878 έως τη νέα εποχή
Το Χάνι Μανέκα κατασκευάστηκε το 1878 και παρέμεινε σε λειτουργία μέχρι το 1975. Τα χάνια αποτελούσαν βασικό μέρος της εμπορικής δραστηριότητας των Ιωαννίνων, καθώς ήταν άρρηκτα συνδεδεμένα με τη λειτουργία της αγοράς και την εξυπηρέτηση των εμπόρων και των ταξιδιωτών. Η παρουσία τους στον αστικό ιστό διατηρήθηκε μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1960, όταν άρχισε σταδιακά η παρακμή τους.
Το συγκεκριμένο κτίριο είναι διώροφο, με επιφάνεια περίπου 250 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε όροφο, ενώ διαθέτει και υπόγειους χώρους με καμάρες και ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά. Στον επάνω όροφο βρίσκονταν τα δωμάτια διαμονής και ανάπαυσης, ενώ στο ισόγειο λειτουργούσαν εστιατόριο για την εξυπηρέτηση του πανδοχείου και εμπορικά καταστήματα.
Πολιτιστικός κόμβος με επίκεντρο τη συνεργασία Ελλάδας – Ιταλίας
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών αποκατάστασης, το Χάνι Μανέκα θα αποκτήσει νέα χρήση ως πολυλειτουργικός πολιτιστικός και δημιουργικός χώρος, με βασικό προσανατολισμό την ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, στις εγκαταστάσεις του θα αναπτύσσονται πρωτοβουλίες για την υποστήριξη της δημιουργικής βιομηχανίας, εργαστήρια, μόνιμες και περιοδικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, σεμινάρια και άλλες καινοτόμες πολιτιστικές δραστηριότητες.
Παράλληλα, το ιστορικό κτίριο θα ενταχθεί στο Πολιτιστικό και Δημιουργικό Δίκτυο που προβλέπεται να αναπτυχθεί στο πλαίσιο της στρατηγικής πράξης CHORA του προγράμματος Interreg Ελλάδα – Ιταλία.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός σταθερού σημείου πολιτιστικής συνάντησης και ανταλλαγής μεταξύ των δύο χωρών, δίνοντας ταυτόχρονα νέα λειτουργική ζωή σε ένα ιστορικό ακίνητο που αποτελεί μέρος της αρχιτεκτονικής και εμπορικής κληρονομιάς των Ιωαννίνων.
