Στα 2 ευρώ το λίτρο είναι ο στόχος της κυβέρνησης για την τιμή του ντίζελ, μέσω της νέας επιδότησης που αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, από τα υπουργεία Ενέργειας και Οικονομικών.
Η παρέμβαση έρχεται σε ένα περιβάλλον συνεχιζόμενων πιέσεων στην αγορά ενέργειας, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Παράλληλα, εκτιμάται ότι οι τιμές σε καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Το ύψος της επιδότησης για το ντίζελ έχει ουσιαστικά οριστικοποιηθεί ενόψει των σημερινών ανακοινώσεων, μετά και τη χθεσινή σύνοδο των υπουργών στο Δουβλίνο, όπου η ενεργειακή κρίση βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων και εξετάστηκαν οι θέσεις της Κομισιόν.
Σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι, εφόσον οι σημερινές συνθήκες δεν μεταβληθούν σημαντικά, δεν αναμένεται να υπάρξουν ελλείψεις στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα.
Ωστόσο, η ενεργειακή κρίση αναμένεται να διατηρήσει υψηλό το κόστος σε όλες τις μορφές ενέργειας. Για τον λόγο αυτό προετοιμάζονται έκτακτες παρεμβάσεις, οι οποίες ενδέχεται να εφαρμοστούν τους επόμενους μήνες.
Σύμφωνα με το ίδιο πλαίσιο, το κόστος της κρίσης για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη ξεπεράσει τα 100 δισ. ευρώ, με το ποσό να συνεχίζει να αυξάνεται.
Τα στρατηγικά αποθέματα και η δεύτερη άντληση
Κατά τη σύνοδο, οι υπουργοί συζήτησαν με τον επίτροπο Ενέργειας Νταν Γιόργκενσεν και τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ.
Ο Νταν Γιόργκενσεν σημείωσε ότι η Ευρώπη προετοιμάζεται για έναν δύσκολο χειμώνα, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για ταχύτερη ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, μεγαλύτερο εξηλεκτρισμό και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας που μπορούν να εφαρμοστούν άμεσα.
Την ίδια ώρα, Κομισιόν και ΙΕΑ δεν προβλέπουν ελλείψεις σε καύσιμα ή αργό πετρέλαιο. Μέχρι σήμερα έχει αποδεσμευτεί περίπου το ένα τρίτο των ποσοτήτων που είχαν συμφωνηθεί την άνοιξη από τα στρατηγικά αποθέματα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε μείωση κατά 20% των ευρύτερων αποθεμάτων.
Στις ΗΠΑ αποφασίστηκε χθες η άντληση και του τελευταίου μέρους της «πρώτης δόσης» από τα αποθέματα, με αντίστοιχη κίνηση να αναμένεται και στην Ευρώπη.
Μετά την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας, σύμφωνα με το κείμενο, θα έχει απομείνει διαθέσιμο περίπου το 70% των αποθεμάτων. Ο ΙΕΑ δηλώνει παράλληλα έτοιμος να προχωρήσει σε δεύτερη μεγάλη άντληση, εφόσον οι κυβερνήσεις κρίνουν ότι αυτό είναι απαραίτητο.
Προς το παρόν, πάντως, δεν φαίνεται να υπάρχει άμεση ανάγκη για μια τέτοια παρέμβαση, καθώς ο επίτροπος και ο επικεφαλής του ΙΕΑ συμφώνησαν ότι το ζήτημα δεν βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας. Εφόσον αποφασιστεί νέα άντληση, αυτή θα γίνει αργότερα, μετά από διεθνείς επαφές στο πλαίσιο του ΙΕΑ.
Εθνικές αποφάσεις για τα υπερκέρδη
Στο μέτωπο του ντίζελ εξετάζεται, μεταξύ άλλων, η χαλάρωση ορισμένων κανονισμών, προκειμένου να επιτραπούν διαφορετικές προσμείξεις και να ενισχυθεί η διαθεσιμότητα. Αντίστοιχη απόφαση έχει ληφθεί τις προηγούμενες ημέρες και στις ΗΠΑ, όπου οι τιμές έχουν φτάσει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Σε ό,τι αφορά τη φορολόγηση των υπερκερδών από το πετρέλαιο, ο Νταν Γιόργκενσεν ανέφερε ότι τα κράτη-μέλη μπορούν να προχωρήσουν σε σχετικές παρεμβάσεις, χωρίς ωστόσο να αναμένεται ενιαία απόφαση σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Το ίδιο ισχύει και για τις επιδοτήσεις στη βενζίνη και το ντίζελ. Η Κομισιόν ζητά οι παρεμβάσεις να είναι στοχευμένες και προσωρινές, ώστε να μην επηρεαστεί η προσπάθεια απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και να μην υπάρξουν επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά.
Η συγκεκριμένη θέση προκάλεσε αντιδράσεις μεταξύ ορισμένων υπουργών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ένας από αυτούς στο περιθώριο της συνόδου, «για την Κομισιόν δεν υπάρχει κρίση».
Παράλληλα, στις Βρυξέλλες υπάρχει προβληματισμός για το ενδεχόμενο μιας νέας κρίσης χρέους, καθώς οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων έχουν αυξηθεί, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ.
Η μάχη με τον χρόνο για τα αποθέματα φυσικού αερίου
Στο φυσικό αέριο, ο επίτροπος υπενθύμισε ότι έχει χαλαρώσει ο κανονισμός για την αναπλήρωση των αποθηκών, με στόχο πλέον να έχει επιτευχθεί επίπεδο πληρότητας 80% μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
Ο ίδιος απέστειλε μέσα στην εβδομάδα επιστολή προς τους υπουργούς, ζητώντας να αξιοποιηθεί όσο το δυνατόν καλύτερα ο χρόνος που απομένει.
Σε διαφορετική περίπτωση, οι αποθήκες ενδέχεται την επόμενη άνοιξη να βρεθούν σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα από τα φετινά, δημιουργώντας έναν νέο κύκλο πιέσεων.
Η ελληνική θέση για τα μέτρα στήριξης
Από την ελληνική πλευρά, το υπουργείο Ενέργειας έθεσε την ανάγκη για δομικά αλλά και άμεσα μέτρα προστασίας των καταναλωτών.
Ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος ανέφερε ότι η Ευρώπη μπορεί να κάνει περισσότερα τόσο ως προς τη διάγνωση του προβλήματος όσο και ως προς την αναζήτηση πρόσθετων λύσεων για την αντιμετώπισή του.
Ωστόσο, από τις τοποθετήσεις του Ευρωπαίου επιτρόπου δεν προέκυψε ότι η Κομισιόν προτίθεται να προσφέρει ενισχυμένη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη. Η ελληνική κυβέρνηση έχει συνδέσει το ζήτημα αυτό με τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ο Νταν Γιόργκενσεν ανέφερε ότι εξετάζονται διαφορετικές λύσεις, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο σχετικών εξελίξεων τους επόμενους μήνες.
Παράλληλα, σύμφωνα με το κείμενο, δεν φαίνεται να προχωρά άμεσα νέα αποδέσμευση πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματα.
Έτσι, η κυβέρνηση προχωρά με τις δικές της παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, με την αρχή να γίνεται σήμερα από το ντίζελ και να ακολουθεί στα μέσα Οκτωβρίου το πετρέλαιο θέρμανσης
