Μια κοιλότητα στην επιφάνεια της Σελήνης, που ενδέχεται να αποτελεί είσοδο σε ένα μεγάλο υπόγειο σπήλαιο, πρόκειται να μελετήσει η NASA. Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν το Marius Hills Pit συνδέεται με υπόγειους χώρους που θα μπορούσαν στο μέλλον να προσφέρουν προστασία σε αστροναύτες από την ακτινοβολία και τις ακραίες θερμοκρασίες.
Για την έρευνα επιλέχθηκε το πρόγραμμα Geophysical Instruments for Marius Lunar Pit Investigation (GIMLI), το οποίο θα συνδυάσει ραντάρ διείσδυσης εδάφους, σεισμικούς αισθητήρες και όργανα μέτρησης του τοπικού βαρυτικού πεδίου. Την ηγεσία της έρευνας έχει το Planetary Science Institute (PSI).
Το Marius Hills Pit εντοπίστηκε το 2009 από το ιαπωνικό διαστημόπλοιο SELENE και αποτελεί μία από περίπου 300 παρόμοιες κοιλότητες που έχουν καταγραφεί στη σεληνιακή επιφάνεια. Βρίσκεται σε περιοχή με έντονη και ποικιλόμορφη ιστορία ηφαιστειακής δραστηριότητας, ενώ το βάθος του αντιστοιχεί περίπου στο ύψος ενός κτιρίου 10 ορόφων και το άνοιγμά του έχει διαστάσεις περίπου ενός γηπέδου αμερικανικού ποδοσφαίρου.
Αναζήτηση για τούνελ λάβας
Οι επιστήμονες θα εξετάσουν όχι μόνο την πιθανή ύπαρξη υπόγειου χώρου, αλλά και τα γεωλογικά στρώματα που είναι ορατά στα τοιχώματα της κοιλότητας. Εκεί αποκαλύπτονται στρώματα ρεγόλιθου και ροών λάβας, τα οποία υπό κανονικές συνθήκες βρίσκονται κάτω από την επιφάνεια.
Ο συνδυασμός των διαφορετικών μεθόδων αναμένεται να επιτρέψει στους ερευνητές να μελετήσουν τη δομή του υπεδάφους και να αναζητήσουν ενδείξεις για την ύπαρξη ενός σωλήνα λάβας που εκτείνεται από την κοιλότητα.
Η επιβεβαίωση ενός μεγάλου τούνελ λάβας θα μπορούσε παράλληλα να προσφέρει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο εξελισσόταν η ηφαιστειακή δραστηριότητα στη Σελήνη. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αντίστοιχοι σχηματισμοί αποτελούν χαρακτηριστικό του βασαλτικού ηφαιστεισμού και στη Γη.
Πιθανό καταφύγιο για μελλοντικούς αστροναύτες
Το ενδιαφέρον για τις σεληνιακές κοιλότητες δεν είναι μόνο γεωλογικό. Εφόσον επιβεβαιωθεί η ύπαρξη σπηλαίου κάτω από το Marius Hills Pit, ένας τέτοιος χώρος θα μπορούσε να λειτουργήσει ως φυσικό καταφύγιο για μελλοντικές αποστολές και, αργότερα, για κατοίκους της Σελήνης.
Σύμφωνα με τη NASA, η ακτινοβολία στην επιφάνεια της Σελήνης είναι περίπου 2,6 φορές υψηλότερη από εκείνη στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και περίπου 200 φορές υψηλότερη από τα επίπεδα στη Γη. Η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να συνδέεται με σοβαρούς κινδύνους για την υγεία.
Το GIMLI θα επιχειρήσει να εξετάσει την περιοχή από την ίδια τη σεληνιακή επιφάνεια, αξιοποιώντας ενεργές σεισμικές μεθόδους, ραντάρ και μετρήσεις βαρύτητας. Ακόμη και αν δεν εντοπιστεί σπήλαιο, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η μελέτη των εκτεθειμένων γεωλογικών στρωμάτων μπορεί να προσφέρει σημαντικά στοιχεία για την ιστορία της Σελήνης.
Η έρευνα πραγματοποιείται ενώ η NASA σχεδιάζει νέες επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη στο πλαίσιο του προγράμματος Artemis. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που αναφέρεται στο κείμενο, η αποστολή Artemis IV προγραμματίζεται για το 2028, με τους αστροναύτες να πραγματοποιούν επιστημονικές εργασίες στην περιοχή του Νότιου Πόλου.
