Νέα ένταση στις σχέσεις μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών προκαλούν οι διαδοχικές ναυτικές επιθέσεις των τελευταίων ημερών, με το ενδιαφέρον να επικεντρώνεται στο στρατηγικής σημασίας Στενό του Ορμούζ.
Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι οι επόμενες αντιδράσεις της θα είναι εντονότερες, ενώ ανακοίνωσε πως μέσα στις επόμενες ημέρες σχεδιάζει να καθορίσει ζώνη περιορισμένης πρόσβασης σε τμήματα του Περσικού Κόλπου.
Παρά το γεγονός ότι η ένταση των αεροπορικών επιδρομών είχε υποχωρήσει κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, οι εχθροπραξίες επανήλθαν στις 30 Αυγούστου, με τις ΗΠΑ να προχωρούν σε νέες επιθέσεις. Το Ιράν απάντησε, επεκτείνοντας τις επιθέσεις του και σε γειτονικές χώρες, όπως έχει συμβεί από την έναρξη της πολεμικής σύγκρουσης, μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση της 28ης Φεβρουαρίου.
Από την Παρασκευή, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις των δύο πλευρών έχουν μεταφερθεί σε μεγάλο βαθμό στη θάλασσα, με το Στενό του Ορμούζ να αποτελεί βασικό σημείο αντιπαράθεσης.
Η ναυσιπλοΐα στην περιοχή έχει περιοριστεί δραστικά. Το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει τη συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδο, ενώ οι ΗΠΑ προχώρησαν στη συνέχεια σε αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο, ως απάντηση στις κινήσεις της Τεχεράνης.
Νέα ζώνη περιορισμένης πρόσβασης από το Ιράν
Η απόφαση της Τεχεράνης να δημιουργήσει νέα ζώνη περιορισμένης πρόσβασης θεωρείται ένδειξη περαιτέρω κλιμάκωσης.
Ο γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Μοχσέν Ρεζαεΐ, ανακοίνωσε ότι η ζώνη αναμένεται να καθοριστεί τις επόμενες ημέρες και θα εκτείνεται από το σημείο του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού προς περιοχές του Κόλπου.
Σύμφωνα με την προειδοποίηση της ιρανικής πλευράς, τα πλοία που θα εισέρχονται στη συγκεκριμένη περιοχή θα καταγράφονται σε κατάλογο κυρώσεων.
Ανταλλαγή επιθέσεων στη θάλασσα
Η νέα φάση της αντιπαράθεσης ξεκίνησε την Παρασκευή, όταν οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις έθεσαν στο στόχαστρο αμερικανικό αεροπλανοφόρο και αντιτορπιλικό.
Από την Ουάσιγκτον αναφέρθηκε ότι τα δύο πολεμικά πλοία απέφυγαν πολλαπλές ιρανικές επιθέσεις.
Μία ημέρα αργότερα, οι αμερικανικές δυνάμεις πραγματοποίησαν πλήγματα σε τρία δεξαμενόπλοια, τα οποία, σύμφωνα με τις ΗΠΑ, συνδέονταν με τους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης.
Οι Φρουροί της Επανάστασης υποστήριξαν στη συνέχεια ότι επιτέθηκαν σε τρία πετρελαιοφόρα που βρίσκονταν στο Στενό του Ορμούζ, καθώς και σε ακόμη τρία πλοία που, όπως ανέφεραν, είχαν σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε άλλα σημεία της περιοχής.
Η Τεχεράνη ισχυρίστηκε επίσης ότι επιτέθηκε σε αμερικανικό μη επανδρωμένο ναυτικό αεροσκάφος, το οποίο επιχείρησε να εισέλθει στο Στενό του Ορμούζ.
Τον συγκεκριμένο ισχυρισμό απέρριψε ο εκπρόσωπος της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM), Τιμ Χόκινς, ο οποίος δήλωσε ότι κανένα αμερικανικό σκάφος δεν δέχθηκε επίθεση.
Απειλές για εντονότερα αντίποινα
Σε υψηλούς τόνους κινήθηκε και ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν και πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.
Όπως μετέδωσε η κρατική τηλεόραση, προειδοποίησε τις ΗΠΑ ότι η Τεχεράνη δεν θα περιορίζεται πλέον σε αντίστοιχης έντασης απαντήσεις.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι κάθε επίθεση κατά των ιρανικών συμφερόντων και της ασφάλειας της χώρας θα αντιμετωπίζεται με ταχύτερα και ισχυρότερα αντίποινα.
Από την αμερικανική πλευρά, ο επικεφαλής της CENTCOM, Μπραντ Κούπερ, προειδοποίησε ότι η Ουάσιγκτον θα αυξήσει την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Η αντιπαράθεση των δύο πλευρών συνεχίζεται εδώ και μήνες, με τις απειλές να ανταλλάσσονται συχνά και μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές προσπάθειες για τον τερματισμό της σύγκρουσης παραμένουν ουσιαστικά παγωμένες.
Η αμερικανική πλευρά μιλά για «απελπισία»
Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, υποστήριξε ότι η ιρανική ηγεσία βρίσκεται σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση και επιχειρεί να διατηρήσει τον έλεγχο.
Σε δηλώσεις του στο ABC News ανέφερε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, όπως και οι στρατιωτικές του δυνατότητες στη θάλασσα και στον αέρα, έχουν υποστεί σοβαρά πλήγματα.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης επιβεβαίωσαν ότι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν δεξαμενόπλοιά τους, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια «απελπισμένη κίνηση». Παράλληλα, συνέδεσαν τις αμερικανικές επιχειρήσεις με την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στη ναυσιπλοΐα του Στενού του Ορμούζ.
Κατακόρυφη πτώση της ναυσιπλοΐας
Παρά τις δηλώσεις του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς την περασμένη εβδομάδα ότι η μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω της περιοχής έχει σχεδόν επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα, τα διαθέσιμα στοιχεία παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα.
Σύμφωνα με ανάλυση του Γαλλικού Πρακτορείου, η οποία βασίζεται σε στοιχεία της πλατφόρμας Kpler, οι διελεύσεις πλοίων που μεταφέρουν υδρογονάνθρακες, λιπάσματα και ορυκτά έχουν περιοριστεί κατά μέσο όρο σε περίπου 10 ημερησίως.
Πριν από τον πόλεμο, ο αντίστοιχος αριθμός έφτανε περίπου τις 95 διελεύσεις την ημέρα.
Παράλληλα, από τις 8 Ιουλίου περίπου τα δύο τρίτα των πλοίων που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ εμφανίζονται ως «φαντάσματα» στα συστήματα παρακολούθησης, καθώς απενεργοποιούν ή τροποποιούν τα σήματα εντοπισμού τους. Πριν από την έναρξη του πολέμου, το ποσοστό αυτό ήταν μικρότερο από 1%, σύμφωνα με τα στοιχεία της Kpler.
Ο Τραμπ υποβαθμίζει τη σημασία της σύγκρουσης
Την ίδια στιγμή, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να επιχειρεί να περιορίσει τη σημασία της σύγκρουσης, καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές που θα πραγματοποιηθούν κατά τη διάρκεια της δεύτερης προεδρικής του θητείας.
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε την Παρασκευή τη σύγκρουση με το Ιράν υπόθεση περιορισμένης σημασίας για τις ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές επιχειρήσεις περιορίζονται σε περιστασιακές αεροπορικές επιδρομές και ότι δεν διεξάγονται αυτή τη στιγμή ευρείας κλίμακας χερσαίες μάχες.
Το τελευταίο διάστημα, ο Τραμπ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην οικονομική πίεση κατά της Τεχεράνης, η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις εδώ και πολλά χρόνια.
