Περίπου τέσσερις στους δέκα ελεύθερους επαγγελματίες που επιβαρύνονται μέσω του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης αναμένεται να δουν μειωμένη φορολογική επιβάρυνση από το 2027, μετά τις αλλαγές που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της ΔΕΘ.
Οι παρεμβάσεις στο υφιστάμενο σύστημα αφορούν κυρίως δύο προσαυξήσεις που επηρεάζουν το τεκμαρτό εισόδημα. Συγκεκριμένα, καταργείται η προσαύξηση κατά 10% που συνδέεται με το ετήσιο κόστος μισθοδοσίας, καθώς και η προσαύξηση 5% που επιβάλλεται όταν ο τζίρος μιας επιχείρησης υπερβαίνει τον μέσο κύκλο εργασιών του αντίστοιχου ΚΑΔ.
Από περίπου 390.000 επαγγελματίες που κάθε χρόνο φορολογούνται με βάση τα τεκμήρια, υπολογίζεται ότι περίπου 155.000 θα επηρεαστούν θετικά από τις συγκεκριμένες αλλαγές.
Το συνολικό όφελος, ωστόσο, δεν αφορά το σύνολο των ελεύθερων επαγγελματιών. Περίπου 560.000 ατομικές επιχειρήσεις και επαγγελματίες δεν απασχολούν μισθωτούς, ενώ μεταξύ 100.000 και 120.000 εμφανίζουν κύκλο εργασιών υψηλότερο από τον μέσο όρο του κλάδου τους.
Με τις νέες ρυθμίσεις, οι φορολογικά συνεπείς επαγγελματίες δεν θα επιβαρύνονται πλέον με υψηλότερο τεκμαρτό εισόδημα εξαιτίας της απασχόλησης προσωπικού ή επειδή η επιχείρησή τους παρουσιάζει μεγαλύτερο τζίρο σε σχέση με τον μέσο όρο του κλάδου.
Οι αλλαγές θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2027, καθώς αφορούν τα εισοδήματα που αποκτώνται κατά το 2026.
Παράλληλα, από την επόμενη φορολογική περίοδο θα γίνει αισθητή και η επίδραση των αλλαγών στους φορολογικούς συντελεστές που έχουν ήδη ψηφιστεί. Οι νέες, χαμηλότερες κλίμακες θα εφαρμοστούν για πρώτη φορά στα εισοδήματα που αποκτώνται από φέτος.
Έτσι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες αναμένεται να έχουν διπλό όφελος, καθώς η φορολογική επιβάρυνση θα περιοριστεί τόσο από τις αλλαγές στο τεκμαρτό σύστημα όσο και από τη νέα φορολογική κλίμακα.
Παραμένει ως ελάχιστο όριο ο κατώτατος μισθός
Παρά τις παρεμβάσεις, δεν καταργείται η ελάχιστη βάση υπολογισμού του τεκμαρτού εισοδήματος. Ως κατώτατο επίπεδο εξακολουθεί να λαμβάνεται υπόψη ο κατώτατος μισθός, μαζί με τις προβλεπόμενες τριετίες.
Η λογική του μέτρου είναι ότι το εισόδημα που εμφανίζει ένας επαγγελματίας δεν μπορεί να υπολείπεται του ποσού που αντιστοιχεί στις αποδοχές ενός εργαζομένου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό.
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα μιας καφετέριας που λειτουργεί εδώ και 15 χρόνια και απασχολεί πέντε εργαζομένους, με ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ.
Με το σημερινό καθεστώς, το τεκμαρτό εισόδημα υπολογίζεται σε 27.244 ευρώ και ο φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ.
Με το νέο σύστημα, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ, ενώ ο φόρος μειώνεται στα 2.249 ευρώ. Η συνολική ελάφρυνση φτάνει τα 2.534 ευρώ, με τη φορολογική επιβάρυνση να μειώνεται περίπου κατά 53%.
Μειωμένα τεκμήρια για περισσότερους μικρούς οικισμούς
Επιπλέον διευρύνεται το μέτρο της μείωσης των τεκμηρίων για επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε μικρούς οικισμούς.
Το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται από τους 1.500 στους 2.000 κατοίκους. Έτσι, περισσότεροι επαγγελματίες που έχουν την έδρα τους σε μικρά χωριά και κοινότητες θα μπορούν να επωφεληθούν από τη μείωση των τεκμηρίων κατά 50%.
Η συγκεκριμένη έκπτωση δεν αφορά συνολικά τις επιχειρήσεις της περιφέρειας, αλλά αποκλειστικά όσους δραστηριοποιούνται σε οικισμούς που πληρούν το συγκεκριμένο πληθυσμιακό κριτήριο.
Σε επίπεδο γεωγραφικής κατανομής, στην Αττική βρίσκεται περίπου το 39% των ατομικών επιχειρήσεων, δηλαδή περίπου 272.000. Το υπόλοιπο 61%, περίπου 425.500 επιχειρήσεις, έχει έδρα στην περιφέρεια, με την Κεντρική Μακεδονία να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό, περίπου 16%.
Μειώνεται και η προκαταβολή φόρου
Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται παράλληλα μείωση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις.
Το ποσοστό θα περιοριστεί από 55% σε 50%. Αυτό σημαίνει ότι για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2027 η προκαταβολή θα υπολογίζεται με συντελεστή 50%.
Για τα εισοδήματα του 2026, ωστόσο, εξακολουθεί να ισχύει το σημερινό ποσοστό προκαταβολής, δηλαδή 55%.
Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες ταξί
Ξεχωριστές παρεμβάσεις προβλέπονται για τους επαγγελματίες που εκμεταλλεύονται ταξί.
Το τεκμήριο θα συνδέεται πλέον με το πραγματικό ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Επομένως, στην περίπτωση που κάποιος διαθέτει το 50% ενός ταξί, το αντίστοιχο τεκμήριο θα περιορίζεται κατά 50%.
Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγεται η φορολόγηση του επαγγελματία σαν να έχει στην κατοχή και εκμετάλλευσή του ολόκληρο το όχημα, όταν στην πραγματικότητα διαθέτει μόνο μέρος αυτού.
Παράλληλα, από το τεκμήριο εξαιρούνται ανήλικα τέκνα έως 18 ετών που διαθέτουν άδεια ταξί. Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις στις οποίες η άδεια έχει περιέλθει στα παιδιά μέσω κληρονομικής διαδοχής μετά τον θάνατο γονέα.
