Διευκρινίσεις για το φορολογικό καθεστώς που διέπει τις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS παρέχει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, μετά τα ερωτήματα που έχουν προκύψει το τελευταίο διάστημα, κυρίως λόγω λανθασμένων αιτιολογιών στις συναλλαγές.
Όπως ξεκαθαρίζει η φορολογική διοίκηση, οι καθημερινές μεταφορές μικρών ποσών μεταξύ συγγενών και οικείων προσώπων δεν αποτελούν από μόνες τους αντικείμενο φορολογικού ενδιαφέροντος. Σε αυτή την κατηγορία εντάσσονται, για παράδειγμα, χρήματα που μεταφέρουν γονείς στα παιδιά τους για την κάλυψη καθημερινών αναγκών, όπως ενοίκια, δίδακτρα, αγορές από σούπερ μάρκετ και άλλα έξοδα.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο φορολογικό όριο για τέτοιες μεταφορές, με την προϋπόθεση ότι πρόκειται πράγματι για κάλυψη καθημερινών αναγκών και δεν προκύπτει καταχρηστική πρακτική. Ως προς τη χρήση του IRIS, το ημερήσιο όριο μεταφοράς μεταξύ ιδιωτών ανέρχεται σε 1.000 ευρώ, ενώ το μηνιαίο όριο διαμορφώνεται στις 5.000 ευρώ.
Προσοχή στην αιτιολογία της συναλλαγής
Προβλήματα μπορεί να προκύψουν όταν κατά τη μεταφορά χρημάτων αναγράφεται λανθασμένη αιτιολογία, όπως «δωρεά» ή «δάνειο», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για άλλη συναλλαγή.
Σε τέτοιες περιπτώσεις υπάρχει ενδεχόμενο να δημιουργηθούν φορολογικές υποχρεώσεις, καθώς η συγκεκριμένη αιτιολογία μπορεί να αξιολογηθεί από τις φορολογικές αρχές στο πλαίσιο του ελέγχου της συναλλαγής.
Παράλληλα, τα χρήματα που δίνουν γονείς ή παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για καθημερινά μικροέξοδα, δηλαδή ως χαρτζιλίκι, δεν αντιμετωπίζονται ως χρηματική δωρεά που απαιτεί δήλωση μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY.
Τι ισχύει για τις δωρεές
Διαφορετικό είναι το καθεστώς για τις χρηματικές γονικές παροχές και δωρεές. Για συγγενείς της πρώτης κατηγορίας, όπως παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια, ισχύει αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, εφόσον η μεταφορά πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η προβλεπόμενη δήλωση.
Για ποσά άνω των 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%.
Οι δηλώσεις χρηματικών γονικών παροχών και δωρεών υποβάλλονται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY. Στη συνέχεια, η ΑΑΔΕ ελέγχει τη συναλλαγή με βάση τα στοιχεία που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα.
Εάν η τραπεζική συναλλαγή δεν επιβεβαιωθεί και δεν προσκομιστούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μπορεί να επιβληθεί φόρος χωρίς να αναγνωριστεί το αφορολόγητο όριο.
Αντίθετα, χρηματικές γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με μετρητά, χωρίς δηλαδή να μεσολαβεί τραπεζική μεταφορά, φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή 10% και χωρίς αφορολόγητο ποσό.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές δωρεές, όταν αυτές πραγματοποιούνται με σκοπό να καταλήξει το ποσό σε πρόσωπο που δεν δικαιούται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί τέτοια πρακτική, μπορεί να επιβληθεί φόρος 20% χωρίς αφορολόγητο όριο. Μάλιστα, διαδοχικές συναλλαγές που πραγματοποιούνται σε σύντομο χρονικό διάστημα, ιδίως εντός έξι μηνών, μπορεί να αποτελέσουν ένδειξη για φορολογικό έλεγχο.
Έλεγχος μπορεί επίσης να πραγματοποιηθεί όταν χρηματικά ποσά μεταφέρονται σε κοινό λογαριασμό του τέκνου ή του δωρεοδόχου με τρίτο πρόσωπο. Εξετάζεται εάν τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν από τον πραγματικό δωρεοδόχο και όχι από το άλλο πρόσωπο που συνδικαιούται τον λογαριασμό.
Για χρηματικές δωρεές προς αδέλφια, θείους και άλλους συγγενείς δεύτερης και τρίτης κατηγορίας δεν ισχύει αφορολόγητο όριο. Ο φόρος ανέρχεται σε 20% για τη δεύτερη κατηγορία και σε 40% για την τρίτη κατηγορία και τα λοιπά πρόσωπα.
Τα όρια του IRIS
Από τον Ιανουάριο έχουν αυξηθεί τα όρια των συναλλαγών μέσω IRIS. Το ημερήσιο όριο για τους ιδιώτες ανέρχεται πλέον σε 1.000 ευρώ, τόσο για μεταφορές μεταξύ ιδιωτών όσο και για πληρωμές προς επαγγελματίες, ενώ το μηνιαίο όριο διαμορφώνεται σε 5.000 ευρώ.
Στις μεταφορές μεταξύ ιδιωτών δεν υπάρχει προμήθεια. Όταν η συναλλαγή αφορά επαγγελματία ή επιχείρηση, η χρέωση αφορά τον λήπτη των χρημάτων και διαμορφώνεται ανάλογα με την κατηγορία της επιχείρησης και τον τρόπο πληρωμής.
Η προμήθεια κυμαίνεται από 0,2% έως 0,5% επί του ποσού της συναλλαγής.
