Νέα δέσμη μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, με τις παρεμβάσεις να αφορούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η επέκταση της ρύθμισης των 72 σε έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, οι αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας των servicers, η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης στα 15 λεπτά ανά λίτρο, αλλά και η προσπάθεια συγκράτησης της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.
Στην περίπτωση του diesel, η συνολική ελάφρυνση στην αντλία αναμένεται να φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο, με συνυπολογισμό και των προσφορών των διυλιστηρίων.
«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ανέφερε ο πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι τα μέτρα θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, λόγω της μεταβλητότητας των διεθνών τιμών ενέργειας.
Ο κ. Μητσοτάκης έδωσε έμφαση και στην ευρωπαϊκή διάσταση του ζητήματος, σημειώνοντας ότι οι ευρύτερες πρωτοβουλίες θα πρέπει να έχουν ευρωπαϊκό χαρακτήρα. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα καταθέτει στις Βρυξέλλες πρόταση για τη θέσπιση έκτακτης δημοσιονομικής ευελιξίας για τα κράτη-μέλη.
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητώντας συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές
Στη νέα δέσμη μέτρων περιλαμβάνεται η επέκταση της υφιστάμενης ρύθμισης των 72 σε έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία.
Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν χρέη που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η προθεσμία υποβολής αίτησης ένταξης στη ρύθμιση είναι η 30ή Ιουνίου 2027. Παράλληλα, όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, κατόπιν αίτησης, να μεταφερθούν στο νέο σχήμα των 120 δόσεων.
Το επιτόκιο καθορίζεται στο 5,84%, ενώ για τις οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.
Έως 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού
Παράλληλα, παραμένει σε ισχύ η δυνατότητα ρύθμισης οφειλών έως και 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, για χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers.
Το όριο οφειλών για την υπαγωγή στον μηχανισμό έχει μειωθεί από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.
Από τις 21 Σεπτεμβρίου προβλέπεται επίσης η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού, με τον οφειλέτη να μπορεί να επιλέξει τη διάσωσή της έναντι άλλης περιουσίας, με αντίστοιχη προσαρμογή των δόσεων.
Νέοι κανόνες για τους servicers
Αλλαγές προβλέπονται και στο πλαίσιο λειτουργίας των servicers, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις.
Σε περίπτωση παραβίασης συμφωνημένης ρύθμισης από servicer, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ. Παράλληλα, στον πολίτη θα πιστώνονται αυτόματα πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.
Η διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης, που μέχρι σήμερα δεν είχε δεσμευτικό χαρακτήρα, αποκτά συγκεκριμένο πλαίσιο, με κανόνες, προθεσμίες απάντησης και υποχρέωση του servicer να υποβάλλει τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Προβλέπεται ακόμη ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή, ενώ εάν ο οφειλέτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του μέσα σε 45 ημέρες, οι τόκοι θα παγώνουν.
Στα 20 λεπτά η συνολική ελάφρυνση στο ντίζελ
Στο μέτωπο των καυσίμων, η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο, δηλαδή από τα 8 στα 12 λεπτά χωρίς ΦΠΑ.
Το μέτρο θα ισχύσει από 1 έως 15 Οκτωβρίου 2026, με δημοσιονομικό κόστος 20 εκατ. ευρώ για το συγκεκριμένο δεκαπενθήμερο.
Στην τελική διαμόρφωση της τιμής θα συνυπολογιστούν και οι προσφορές των διυλιστηρίων, με τη συνολική ελάφρυνση στην τιμή του diesel κίνησης να φτάνει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Παράλληλα, στόχος της κυβέρνησης είναι η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο.
Νέες ανακοινώσεις για τα καύσιμα κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένονται έως τις 14 Οκτωβρίου, με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου να παραμένουν ιδιαίτερα μεταβλητές.
Τα μέτρα που έχουν ήδη εφαρμοστεί
Οι νέες παρεμβάσεις προστίθενται στα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί από την κυβέρνηση από την άνοιξη για τον περιορισμό των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
Τον Ιούνιο του 2026 χορηγήθηκε έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία κάλυψε περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με κόστος 232 εκατ. ευρώ.
Στο πετρέλαιο κίνησης εφαρμόστηκαν επιδοτήσεις 20 λεπτών ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, για τον Απρίλιο και τον Μάιο, 15 λεπτών τον Ιούνιο, 10 λεπτών τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο και πλέον 15 λεπτών για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων στο diesel υπολογίζεται σε 216 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, εφαρμόστηκε fuel pass για τον Απρίλιο και τον Μάιο, ύψους 60 ευρώ για τις νησιωτικές περιοχές και 50 ευρώ για την υπόλοιπη Ελλάδα, με κόστος 113 εκατ. ευρώ.
Στα μέτρα περιλαμβάνονται ακόμη επιδότηση 15% στα λιπάσματα για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με κόστος 48 εκατ. ευρώ, καθώς και αποζημίωση προς τις ακτοπλοϊκές εταιρείες για υποχρεωτικές χρεώσεις εισιτηρίων, με ετήσιο κόστος 60 εκατ. ευρώ.
Επιπλέον, αυξήθηκαν τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενοικίου, ώστε το μέτρο να καλύπτει περίπου το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή περίπου 1 εκατομμύριο δικαιούχους, με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ.
Διευρύνθηκαν επίσης τα εισοδηματικά όρια για την ενίσχυση των συνταξιούχων. Πλέον η ενίσχυση επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, περίπου 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους, με επιπλέον κόστος 516 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025.
Σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία, το συνολικό ύψος της μέχρι σήμερα δέσμης μέτρων ανέρχεται σε 1,21 δισ. ευρώ. Από αυτά, 669 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους και 541 εκατ. ευρώ μόνιμα μέτρα για την ενίσχυση των συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.
Η κυβέρνηση αναμένεται να επανεξετάζει την κατάσταση ανά 15 ημέρες, ενώ παράλληλα επιδιώκει ευρωπαϊκή παρέμβαση για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.
