Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου διαθέτει πλέον περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας απέναντι σε νέες διαταραχές της προσφοράς, καθώς περισσότερα από 1 δισ. βαρέλια έχουν ήδη αποδεσμευτεί από την έναρξη της φετινής κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Saudi Aramco, Αμίν Νάσερ, δήλωσε στο Energy Intelligence Forum στο Λονδίνο ότι λιγότερα από 6 δισ. βαρέλια εμπορικών αποθεμάτων παραμένουν σήμερα, με μόλις περίπου 10% ή και λιγότερο να θεωρείται πραγματικά διαθέσιμο για την αντιμετώπιση νέων διαταραχών.
Την ίδια ώρα, νέες αναφορές για επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ εντείνουν τις ανησυχίες για την ομαλή τροφοδοσία της αγοράς. Σύμφωνα με το UK Maritime Trade Operations, τον Οκτώβριο έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής εννέα επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ και τον Περσικό Κόλπο, αριθμός που αντιστοιχεί στο ήμισυ των περιστατικών του Σεπτεμβρίου.
Η εξέλιξη αποτυπώνεται και στις τιμές. Το Brent ενισχύεται κατά 0,9% στα 101,48 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI σημειώνει άνοδο 1% στα 90,29 δολάρια.
Στα χαμηλότερα επίπεδα από το 1982 το αμερικανικό απόθεμα
Η περιορισμένη διαθεσιμότητα αποθεμάτων γίνεται εμφανής και στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου τα αποθέματα αργού στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου (SPR) έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 1982, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας.
Κυβερνήσεις και ενεργειακές εταιρείες έχουν ήδη αντλήσει σημαντικές ποσότητες από τα αποθέματά τους, προκειμένου να περιορίσουν τις επιπτώσεις των διαταραχών στην παγκόσμια προσφορά που συνδέονται με τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία.
Η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου διαμορφώνεται σήμερα σε περίπου 102 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τη Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA).
Νέα αποδέσμευση 100 εκατ. βαρελιών
Η IEA προετοιμάζει παράλληλα την αποδέσμευση περίπου 100 εκατ. βαρελιών αργού πετρελαίου και ντίζελ, με στόχο να περιοριστούν οι υψηλές τιμές του ντίζελ.
Ο Αμίν Νάσερ επιβεβαίωσε το μέγεθος της επικείμενης παρέμβασης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι τα περιορισμένα διαθέσιμα αποθέματα δυσκολεύουν την αντιμετώπιση νέων διαταραχών.
Παραμένει αδιευκρίνιστο εάν μέρος αυτής της ποσότητας θα προέλθει από τα αποθέματα που είχαν ενταχθεί στην πρωτοφανή αποδέσμευση 400 εκατ. βαρελιών του Μαρτίου και δεν έχουν ακόμη διοχετευθεί στην αγορά.
«Πιο ευάλωτη» η αγορά
Ο διευθύνων σύμβουλος της Chevron, Μάικ Γουίρθ, εκτίμησε ότι η απώλεια των αποθεματικών «μαξιλαριών» έχει καταστήσει την αγορά πετρελαίου περισσότερο ευάλωτη στις διαταραχές και έχει αυξήσει το κατώτατο επίπεδο των τιμών.
Η αναπλήρωση των αποθεμάτων αναμένεται να απαιτήσει χρόνια, καθώς θα πρέπει να πραγματοποιηθεί παράλληλα με την κάλυψη της παγκόσμιας ζήτησης. Επιπλέον, μέρος του πετρελαίου που βρίσκεται αποθηκευμένο δεν είναι άμεσα αξιοποιήσιμο, ενώ οι κυβερνητικοί κανόνες προβλέπουν ελάχιστα επίπεδα στρατηγικών αποθεμάτων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Vitol, Ράσελ Χάρντι, προειδοποίησε ότι η αγορά εξαρτάται πλέον σε μεγάλο βαθμό από τις θαλάσσιες εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή. Η διατήρηση των ροών αυτών θεωρείται κρίσιμη για την ισορροπία της αγοράς τον χειμώνα, καθώς, όπως σημείωσε, δεν υπάρχουν πλέον σημαντικά δυτικά αποθέματα που θα μπορούσαν να καλύψουν νέες ελλείψεις.
Πιέσεις και στο φυσικό αέριο
Αντίστοιχη πίεση καταγράφεται και στο φυσικό αέριο, καθώς τα αποθέματα έχουν επίσης μειωθεί.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Petronas, Τενγκού Μοχάμεντ Ταουφίκ, προειδοποίησε ότι ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στην αγορά φυσικού αερίου στις αρχές του 2027, εφόσον τα αποθέματα υποχωρήσουν σε οριακά επίπεδα.
Με τα διαθέσιμα αποθέματα να έχουν περιοριστεί, οι νέες διαταραχές στην προσφορά μπορούν να επηρεάσουν ταχύτερα την ισορροπία της αγοράς και τις τιμές.
