Την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έλαβε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου το αίτημα της Ελλάδας για την επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής, ώστε να καλυφθούν πρόσθετες επενδύσεις για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας. Η σχετική επιστολή του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών είχε αποσταλεί στις 6 Αυγούστου 2026.
Οι νέες επενδύσεις εκτιμάται ότι θα φτάσουν σχεδόν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους. Οι σχετικές δαπάνες θα εξαιρούνται από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, σε ποσοστό έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Ωστόσο, τα ποσά θα εξακολουθούν να συνυπολογίζονται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος. Η δυνατότητα αυτή αποσκοπεί στη χρηματοδότηση έργων που ενισχύουν την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος και επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.
Τα έργα που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό
Στο πλαίσιο της επέκτασης της ρήτρας διαφυγής προβλέπεται να ενταχθούν παρεμβάσεις συνολικού ύψους εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, που αφορούν την αποθήκευση ενέργειας, την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, τις μεταφορές και τη βιομηχανία.
Ειδικότερα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει:
- 200 εκατ. ευρώ για νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών σε εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
- 200 εκατ. ευρώ για πανελλαδικό πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, με 100.000 δικαιούχους.
- 50 εκατ. ευρώ για έργο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με αντλίες θερμότητας, ηλιακούς θερμοσίφωνες και φωτοβολταϊκά συστήματα σε στέγες με μπαταρίες, για 10.000 δικαιούχους.
- 117 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΗΛΕΚΤΡΑ», που αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση 109 παλαιών κτιρίων του Δημοσίου και πανεπιστημίων.
- 45 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα «ΦΟΙΒΟΣ – ΑΘΗΝΑ», με παρεμβάσεις σε 246 σχολεία, νηπιαγωγεία και βρεφονηπιακούς σταθμούς.
- 50 εκατ. ευρώ για δράση δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα στη βιομηχανία.
- 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα που αφορούν την ασφάλεια και τις επεκτάσεις του δικτύου.
- 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Πιερρακάκης: Επενδύσεις για ενεργειακή αυτονομία και μείωση του κόστους
Τη σημασία της απόφασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, επισημαίνοντας ότι η έγκριση αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα και έχει πολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις.
Όπως ανέφερε, η επέκταση της ρήτρας διαφυγής δημιουργεί περιθώριο για κρίσιμες επενδύσεις που αποσκοπούν στη μείωση του ενεργειακού κόστους, στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και στον περιορισμό της έκθεσης της χώρας σε διεθνείς κρίσεις.
Ο υπουργός πρόσθεσε ότι η Ελλάδα διατηρεί παράλληλα τη δυνατότητα να στηρίζει πολίτες και επιχειρήσεις όταν οι συνθήκες το απαιτούν, συνδέοντας την απόφαση με την προσπάθεια ενίσχυσης της οικονομίας και της ενεργειακής ασφάλειας.
