Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το κοινωνικό σχέδιο της Ελλάδας για το κλίμα, το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό σχέδιο που έχει εγκριθεί μέχρι σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα.
Το σχέδιο, που καταρτίστηκε από τις ελληνικές αρχές σε συνεργασία με την Κομισιόν, αξιοποιεί έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπών για την προώθηση της καθαρής ενεργειακής μετάβασης και τη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών, καταναλωτών και επιχειρήσεων.
Για την περίοδο 2026-2032 προβλέπεται η κινητοποίηση συνολικά 4,77 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 3,57 δισ. ευρώ, ή 75%, θα προέλθουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση και 1,2 δισ. ευρώ, ή 25%, από εθνικούς πόρους.
Με την πλήρη εφαρμογή των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων, εκτιμάται ότι οι εκπομπές θα μειωθούν κατά 811.000 τόνους ισοδύναμου CO₂ ετησίως έως το 2032.
Η Κομισιόν έκρινε ότι το ελληνικό σχέδιο αντιμετωπίζει επαρκώς τις κοινωνικές επιπτώσεις από την επέκταση του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών στα κτίρια και τις οδικές μεταφορές, στο πλαίσιο του νέου ΣΕΔΕ2.
Στήριξη 460.000 ευάλωτων νοικοκυριών
Σημαντικό μέρος των πόρων θα κατευθυνθεί στη στήριξη 460.000 ευάλωτων νοικοκυριών, με στόχο τη μείωση της εξάρτησής τους από τα ορυκτά καύσιμα.
Το σχέδιο προβλέπει στήριξη για έως και 62.000 ενεργειακές ανακαινίσεις, καθώς και την εγκατάσταση 200.000 αντλιών θερμότητας και ηλιακών συστημάτων θέρμανσης νερού.
Παράλληλα, θα δημιουργηθούν 2.800 νέες ενεργειακά αποδοτικές κοινωνικές κατοικίες, ενισχύοντας το απόθεμα κοινωνικής στέγασης της χώρας.
Επιπλέον, 226 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για την ανακαίνιση δημόσιων φοιτητικών εστιών, βελτιώνοντας την πρόσβαση 5.930 ευάλωτων φοιτητών και φοιτητριών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Προβλέπεται επίσης προσωρινό επίδομα θέρμανσης, το οποίο θα μπορεί να στηρίζει έως και 800.000 ευάλωτα νοικοκυριά κάθε χρόνο για την κάλυψη των δαπανών θέρμανσης μετά την έναρξη εφαρμογής του ΣΕΔΕ2.
Πάνω από 200 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία
Το σχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές παρεμβάσεις και στις δημόσιες συγκοινωνίες, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ωφελήσουν περίπου 300.000 ευάλωτους χρήστες των μεταφορών.
Προβλέπεται η προμήθεια περισσότερων από 200 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων για αστικές περιοχές με υψηλό δείκτη ευπάθειας στις μεταφορές, καθώς και η προσθήκη 22 συρμών στο μετρό της Αθήνας.
Παράλληλα, θα δημιουργηθούν νέες υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία σε απομακρυσμένες περιοχές και υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Μέσω συστήματος κοινωνικής χρηματοδοτικής μίσθωσης, 15.000 ευάλωτα νοικοκυριά που εξαρτώνται από το αυτοκίνητο θα μπορούν επίσης να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηλεκτρικά οχήματα με προσιτό μηνιαίο μίσθωμα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προσβασιμότητα, με την προμήθεια περισσότερων από 12.000 συσκευών κινητικότητας, όπως ηλεκτρικά αναπηρικά αμαξίδια και σκούτερ, τη δημιουργία ειδικής υπηρεσίας μεταφοράς μαθητών και μαθητριών με αναπηρία, καθώς και παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 85 σταθμούς μετρό.
Στήριξη σε 28.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις
Το ελληνικό σχέδιο προβλέπει ακόμη μέτρα για 28.000 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, με στόχο τη μετάβασή τους σε καθαρότερα κτίρια και λύσεις μετακίνησης.
Συνολικά 820 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για τη μείωση του ενεργειακού και μεταφορικού κόστους των επιχειρήσεων, μέσω στοχευμένων παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και επιδοτήσεων.
Η Ελλάδα θα μπορεί να υποβάλει αίτημα για την πρώτη πληρωμή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μόλις ξεκινήσει η υλοποίηση του σχεδίου και επιτευχθούν τα προβλεπόμενα ορόσημα.
Πάνω από 86 δισ. ευρώ σε επίπεδο ΕΕ
Το Κοινωνικό Ταμείο για το Κλίμα έχει σχεδιαστεί για να χρηματοδοτεί επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση, την ανακαίνιση κτιρίων, την καθαρή θέρμανση και ψύξη, την ενσωμάτωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αλλά και την κινητικότητα και τις μεταφορές μηδενικών εκπομπών.
Για την περίοδο 2026-2032 αναμένεται να κινητοποιήσει τουλάχιστον 86,7 δισ. ευρώ σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, συνδυάζοντας έσοδα από το νέο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών για τα καύσιμα που χρησιμοποιούνται σε κτίρια, οδικές μεταφορές και πρόσθετους τομείς με τις αντίστοιχες εθνικές συνεισφορές.
Μέχρι σήμερα, δέκα κράτη μέλη έχουν υποβάλει επίσημα τα κοινωνικά τους σχέδια για το κλίμα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Σουηδία, Λιθουανία, Λετονία, Μάλτα, Κάτω Χώρες, Ελλάδα, Κροατία, Σλοβενία, Ιταλία και Λουξεμβούργο.
Το σχέδιο της Σουηδίας ήταν το πρώτο που εγκρίθηκε, ενώ ακολούθησαν εκείνα της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Μάλτας, πριν από την έγκριση του ελληνικού σχεδίου.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνεχίζει να συνεργάζεται με τα υπόλοιπα κράτη μέλη, παρέχοντας καθοδήγηση για την ολοκλήρωση και την ταχεία εφαρμογή των εθνικών σχεδίων.
