Την ανάγκη κοινής ευρωπαϊκής και ευρωατλαντικής αντιμετώπισης των προκλήσεων ασφάλειας υπογράμμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μετά τη συνάντησή του στο Μέγαρο Μαξίμου με τον πρόεδρο της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα, τη Δευτέρα 5 Οκτωβρίου.
Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η προάσπιση της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ατλαντικής Συμμαχίας αποτελεί κοινή υπόθεση, ιδιαίτερα για τις χώρες της πρώτης γραμμής, όπως η Ελλάδα και η Λιθουανία.
Οι υβριδικές επιθέσεις και η ρωσική απειλή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την «απόλυτη αλληλεγγύη» της Ελλάδας προς τη Λιθουανία, αναφερόμενος στις διαδοχικές υβριδικές επιθέσεις που έχει δεχθεί.
Όπως σημείωσε, η Ελλάδα αντιλαμβάνεται τους φόβους της Λιθουανίας σχετικά με τη ρωσική απειλή, ενώ χαρακτήρισε τις μη εξουσιοδοτημένες διελεύσεις, τις κυβερνοεπιθέσεις και τις δολιοφθορές, ανεξαρτήτως προέλευσης, ζητήματα που αφορούν πλέον ολόκληρη την Ευρώπη και απαιτούν συντονισμένη απάντηση.
Παράλληλα, τόνισε ότι στόχος είναι η διαφύλαξη μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα παραμένει χώρος ευημερίας και ελευθερίας, με παράλληλη ενίσχυση της άμυνας και της ανθεκτικότητάς της.
Μεταναστευτικό και προστασία των συνόρων
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρωθυπουργός και στο μεταναστευτικό, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα και η Λιθουανία, ως χώρες των συνόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γνωρίζουν την εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών.
Ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η προστασία των συνόρων πρέπει να συνδυάζεται με τη διατήρηση των ευρωπαϊκών αξιών, ενώ σημείωσε ότι η εφαρμογή του νέου Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο θα κριθεί στην πράξη.
Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στην ελληνική πρόταση για τη δημιουργία ευρωπαϊκού μηχανισμού έκτακτης ανάγκης απέναντι στην εργαλειοποίηση των μεταναστευτικών ροών και τη μεταναστευτική πίεση.
Αναφορά στην Τουρκία και το SAFE
Χωρίς να κατονομάσει την Τουρκία, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη συμμετοχή τρίτων χωρών σε ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα προγράμματα.
Όπως είπε, η συμμετοχή σε προγράμματα όπως το SAFE ή σε αντίστοιχες ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δεν μπορεί να είναι χωρίς όρους. Προϋπόθεση, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ο σεβασμός των συμφερόντων ασφάλειας των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε επίσης στους αλιείς, σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση εργάζεται για την αντιμετώπιση του προβλήματος που αντιμετωπίζουν και για την παροχή πρόσθετης οικονομικής βοήθειας.
Το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο
Κατά τη συνάντηση συζητήθηκε και το κοινό πρόγραμμα της «τριάδας των προεδριών» της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αποτελείται από την Ιρλανδία, τη Λιθουανία και την Ελλάδα.
Ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι οι τρεις χώρες έχουν κοινή κατεύθυνση για μια Ευρώπη ελεύθερη και δημοκρατική, ισχυρή και ασφαλή, αλλά και ευημερούσα και ανταγωνιστική.
Για τις διαπραγματεύσεις σχετικά με το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, ο κ. Μητσοτάκης υποστήριξε ότι οι πόροι που έχουν αρχικά προταθεί δεν ανταποκρίνονται στις αυξημένες ευρωπαϊκές φιλοδοξίες. Παράλληλα, τόνισε ότι η συνοχή δεν αποτελεί αντίπαλο της ανταγωνιστικότητας, αλλά προϋπόθεσή της, συνδέοντας την εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς με τη γεωγραφική ισορροπία.
Ο πρωθυπουργός τάχθηκε επίσης υπέρ μιας «λελογισμένης δημοσιονομικής ευελιξίας», ώστε τα κράτη-μέλη να μπορούν να στηρίζουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις με στοχευμένα μέτρα, αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που ενδεχομένως διαθέτουν.
Πληθωρισμός και στήριξη της κοινωνίας
Αναφερόμενος στην κατάσταση στις αγορές ομολόγων, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να θέσει σε κίνδυνο την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των αγορών και τη δημοσιονομική ισορροπία.
Παράλληλα, ανέφερε ότι, εφόσον προκύπτουν πρόσθετα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω του πληθωρισμού που συνδέεται αποκλειστικά με την ενέργεια, αυτά θα μπορούσαν, «λογιστικά», να αξιοποιηθούν για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα στήριξης της κοινωνίας.
Στήριξη στην Ουκρανία
Για τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας σε μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη, η οποία θα σέβεται την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας και θα συνοδεύεται από αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της συνέχισης της πίεσης προς τη Ρωσία, μεταξύ άλλων μέσω των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
«Οι Ουκρανοί φυλούν σήμερα Θερμοπύλες. Κερδίζουν επάξια τον σεβασμό μας. Οφείλουμε να παραμείνουμε στο πλευρό τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μέση Ανατολή, ναυσιπλοΐα και ενεργειακό κόστος
Σε ό,τι αφορά την κρίση στη Μέση Ανατολή και στον Κόλπο, ο κ. Μητσοτάκης ζήτησε άμεση αποκλιμάκωση.
Όπως σημείωσε, η παράταση της έντασης επηρεάζει την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, ενώ αυξάνει το ενεργειακό κόστος, το οποίο μεταφέρεται τελικά στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε τη θέση της Ελλάδας υπέρ του σεβασμού του Δικαίου της Θάλασσας και της ελεύθερης διέλευσης. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας θα αποτελέσει προτεραιότητα κατά την Ελληνική Προεδρία, ενώ η Αθήνα θα αναδείξει το ζήτημα και κατά την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Οκτώβριο.
Ευρωπαϊκές λύσεις για τα drones
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρότεινε ακόμη την ανάπτυξη κοινών ευρωπαϊκών τεχνολογικών λύσεων για την αντιμετώπιση των drones, με δυνατότητα χρηματοδότησης μέσω ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας.
Όπως εξήγησε, πρόκειται για κοινή πρόκληση για τις χώρες που βρίσκονται στα εξωτερικά σύνορα της Ευρώπης. Τόνισε παράλληλα την ανάγκη για οικονομικότερους τρόπους προστασίας του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, ώστε να μην απαιτείται κάθε φορά η χρήση ακριβών συστημάτων ή η απογείωση μαχητικών αεροσκαφών για την αναχαίτιση ενός drone.
Ο πρωθυπουργός σημείωσε ότι οι χώρες της Βαλτικής αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις λόγω της εγγύτητάς τους στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με διαφορετικές προκλήσεις στο νοτιοανατολικό άκρο της Ευρώπης.
