Η Ελλάδα ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Ένωση να δίνεται στα κράτη-μέλη η δυνατότητα προσωρινής αναστολής της εξέτασης αιτήσεων ασύλου σε περιπτώσεις μαζικών μεταναστευτικών ροών.
Η πρόταση κατατέθηκε από τον υπουργό Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνο Πλεύρη, κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, στο πλαίσιο του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων. Σύμφωνα με το κείμενο, η ελληνική πρόταση φαίνεται να βρήκε υποστήριξη από ορισμένα κράτη-μέλη.
Ο Θάνος Πλεύρης ανέφερε ότι το Σύμφωνο της ΕΕ για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, που τέθηκε σε ισχύ τον Ιούνιο, έχει ενισχύσει την ικανότητα της Ένωσης να διαχειρίζεται τις μεταναστευτικές ροές, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι παρέχει επαρκείς δυνατότητες για όλες τις έκτακτες καταστάσεις.
«Σε τέτοιες περιπτώσεις, θα πρέπει να υπάρχει ενισχυμένη επιτήρηση των συνόρων και αναστολή του ασύλου», δήλωσε ο υπουργός πριν από τη συνεδρίαση.
Την προσέγγιση αυτή υποστήριξε ο Ολλανδός υπουργός Μετανάστευσης, Μπαρτ βαν ντεν Μπρινκ, ο οποίος δήλωσε ότι μαζικές αφίξεις, όπως εκείνες στη Θέουτα, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ζήτημα διαχείρισης των συνόρων και όχι ως ζήτημα ασύλου.
Σύμφωνα με την Ισπανία, περισσότεροι από 72.000 μετανάστες εισήλθαν στη Θέουτα στα τέλη Ιουλίου. Οι περισσότεροι έχουν έκτοτε επιστρέψει, ενώ περίπου 10.000 παραμένουν στην περιοχή.
Το νέο πλαίσιο έκτακτης ανάγκης
Η συζήτηση για την αντιμετώπιση μαζικών μεταναστευτικών ροών πραγματοποιείται ενώ αρκετά κράτη-μέλη θεωρούν ότι το υφιστάμενο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο δεν παρέχει επαρκή εργαλεία για περιπτώσεις μεγάλης κλίμακας, παρά τους μηχανισμούς που προβλέπει για έκτακτες περιστάσεις.
Οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 35% φέτος, ενώ οι επιστροφές αυξήθηκαν κατά περίπου 8% το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Η ελληνική πρόταση κατατέθηκε δύο εβδομάδες μετά τη δήλωση της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ότι η Επιτροπή θα παρουσιάσει πλαίσιο έκτακτης ανάγκης, το οποίο θα επιτρέπει στα κράτη-μέλη να αντιδρούν σε αιφνίδιες και μαζικές αφίξεις.
Ο επίτροπος Μετανάστευσης της ΕΕ, Μάγκνους Μπρούνερ, σημείωσε ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να τηρείται το διεθνές δίκαιο.
«Η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή», ανέφερε, προσθέτοντας ότι όταν οι μετακινήσεις οργανώνονται και εργαλειοποιούνται, το ζήτημα αφορά και την ασφάλεια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι θα πρέπει να τηρούνται τα θεμελιώδη δικαιώματα και οι αξίες.
Return hubs εκτός ΕΕ
Οι υπουργοί Εσωτερικών ενέκριναν επίσης νέο κανονισμό για τις επιστροφές, ο οποίος επιτρέπει στα κράτη-μέλη να δημιουργούν κέντρα επιστροφών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δύο πολιτικοί του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανέφεραν ότι η Ρουάντα έχει πραγματοποιήσει προκαταρκτικές επαφές με ορισμένες χώρες της ΕΕ σχετικά με το ενδεχόμενο φιλοξενίας μιας τέτοιας δομής, επικαλούμενοι συζητήσεις με Ρουαντέζους αξιωματούχους.
Παράλληλα, αξιωματούχοι από την Ελλάδα, την Ολλανδία, τη Γερμανία, την Αυστρία και τη Δανία, που αποτελούν τη λεγόμενη «Ομάδα των Πέντε», συναντήθηκαν στο περιθώριο του Συμβουλίου την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου.
Ο Μπαρτ βαν ντεν Μπρινκ δήλωσε ότι τεχνική αποστολή επισκέφθηκε στις αρχές Σεπτεμβρίου την πιθανή χώρα υποδοχής. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ομάδα επιδιώκει να προσδιορίσει τη χώρα έως το τέλος του έτους, με τις μεταφορές να ξεκινούν το 2027.
