Με βασική αβεβαιότητα την πορεία των τιμών των καυσίμων και την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης, κατατίθεται σήμερα στη Βουλή το προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2027.
Κεντρικοί στόχοι για την επόμενη χρονιά είναι η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας, η συνέχιση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και η περαιτέρω υποχώρηση του δημόσιου χρέους.
Η ανάπτυξη εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί στο 2,3% το 2027, από 2% το 2026, με την επενδυτική δραστηριότητα και την ιδιωτική κατανάλωση να αποτελούν τους βασικούς μοχλούς της οικονομίας.
Σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης αναμένεται να διαδραματίσει το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς σταδιακά περιορίζεται η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης. Ο σχεδιασμός προβλέπει αύξηση των διαθέσιμων πόρων τα επόμενα χρόνια.
Για το 2027 προβλέπεται να διοχετευθούν στην αγορά συνολικά 11 δισ. ευρώ, από τα οποία 4 δισ. ευρώ θα προέλθουν από εθνικούς πόρους και 7 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα. Οι διαθέσιμοι πόροι αναμένεται να ανέλθουν σε 12,2 δισ. ευρώ το 2028, σε 13,2 δισ. ευρώ το 2029 και σε 14,2 δισ. ευρώ το 2030.
Στο τέλος της τετραετίας, οι εθνικοί πόροι προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 4,2 δισ. ευρώ, ενώ οι συγχρηματοδοτούμενες δαπάνες θα φτάσουν τα 10 δισ. ευρώ.
Η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα, παρά την οριακή επιβράδυνσή της, με την αύξησή της να εκτιμάται στο 1,5% το 2027, έναντι 1,6% φέτος. Παράλληλα, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να ενισχυθούν κατά 4,2%, με τον τουρισμό και τη βιομηχανία να συμβάλλουν στη βελτίωση της εικόνας. Ανοδική πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν και οι εισαγωγές.
Οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό
Ο πληθωρισμός αποτελεί ένα από τα βασικά σημεία προβληματισμού στις δημοσιονομικές προβλέψεις. Το οικονομικό επιτελείο αναθεωρεί εκ νέου προς τα πάνω την εκτίμησή του για το 2026, τοποθετώντας τον πληθωρισμό στο 3,6%, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 3,2%.
Για το 2027, ωστόσο, προβλέπεται αποκλιμάκωση του πληθωρισμού στο 2,4%-2,5%.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παραδοχή που περιλαμβάνεται στο προσχέδιο για την τιμή του πετρελαίου Brent. Ο Προϋπολογισμός καταρτίζεται με υπόθεση μέσης τιμής στα 89 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο αρκετά υψηλότερο από την τελευταία αναθεωρημένη πρόβλεψη των 82 δολαρίων για το 2026.
Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη σε σχέση με τον περσινό Προϋπολογισμό, ο οποίος είχε στηριχθεί σε εκτίμηση μέσης τιμής Brent μόλις στα 64 δολάρια το βαρέλι.
Στην αγορά εργασίας, η ανεργία εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να μειώνεται, φτάνοντας το 7,9% το 2027 από 8,3% φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ.
Σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά μεγέθη, το προσχέδιο προβλέπει πρωτογενές πλεόνασμα 2,4% του ΑΕΠ το 2027. Παράλληλα, στο Γενικό Λογιστήριο εξετάζεται ακόμη και στόχος 3,7% του ΑΕΠ, με το επιχείρημα ότι η πορεία των φορολογικών εσόδων είναι ισχυρή, ενώ ιδιαίτερα αυξημένες είναι οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ.
Για το 2026, οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το πρωτογενές πλεόνασμα θα ξεπεράσει το 4% του ΑΕΠ, έναντι της τελευταίας πρόβλεψης για 3,2%, δημιουργώντας πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο.
Οι πρωτογενείς δαπάνες αναμένεται να αυξηθούν κατά 3% το 2027, έναντι 3,1% το 2026, σε επίπεδα που συμβαδίζουν με το όριο δαπανών του νέου ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου.
Πτωτική πορεία προβλέπεται και για το δημόσιο χρέος. Ο λόγος του χρέους προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει από 136,8% το 2026 σε 134,4% το 2028. Στην αποκλιμάκωση αναμένεται να συμβάλουν και οι κινήσεις πρόωρης αποπληρωμής, οι οποίες για φέτος ανέρχονται συνολικά σε 12,84 δισ. ευρώ.
Οι φορολογικές ελαφρύνσεις
Στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού περιλαμβάνεται το πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων και εισοδηματικών ενισχύσεων ύψους 1,9 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, με το μεγαλύτερο μέρος των παρεμβάσεων να τίθεται σε εφαρμογή από το 2027.
Από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται η καταβολή της ενίσχυσης των 400 ευρώ στους συνταξιούχους άνω των 65 ετών, ανεξάρτητα από εισοδηματικά κριτήρια, καθώς και η επιστροφή ενοικίου σε περισσότερα από 1 εκατ. νοικοκυριά.
Το συνολικό κόστος των δύο μέτρων ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.
Το νομοσχέδιο που θα περιλαμβάνει τις νέες παρεμβάσεις αναμένεται να τεθεί το επόμενο διάστημα σε δημόσια διαβούλευση και στη συνέχεια να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση.
Μεταξύ των βασικών μέτρων περιλαμβάνονται:
- Η απαλλαγή περίπου 156.000 συνεπών ελεύθερων επαγγελματιών από τις προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία προσωπικού κατά τον υπολογισμό του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος.
- Ο μηδενισμός του φορολογικού συντελεστή για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και τους τρίτεκνους.
- Η αύξηση της μόνιμης ενίσχυσης του Νοεμβρίου από 300 σε 400 ευρώ καθαρά για συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες, καθώς και η επέκτασή της σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών από τον Νοέμβριο του 2026.
- Η καθιέρωση επιδόματος εορτών Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ μικτά για τους δημοσίους υπαλλήλους από το 2027.
- Η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού για βρέφη κατά τα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννησή τους. Η πολιτεία θα καταθέτει ποσό ίσο με την ετήσια εισφορά του γονέα, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο, μέχρι το παιδί να συμπληρώσει τα 18 έτη.
- Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών στον ιδιωτικό τομέα κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027.
- Η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος από το 2027 για το φορολογικό έτος 2026 στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.
- Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες από 55% σε 50% από το φορολογικό έτος 2027.
- Η σταδιακή μείωση, κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2028, ώστε από 80% σήμερα να φτάσει σταδιακά στο 50%.
- Η καθιέρωση επιταχυνόμενων αποσβέσεων σε έξι χρόνια, από δέκα σήμερα, για επενδύσεις επιχειρήσεων σε μηχανολογικό εξοπλισμό.
- Η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων.
- Η κατάργηση από το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία.
