Με απόφαση της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, καθορίζεται για πρώτη φορά ο τρόπος λειτουργίας και ενημέρωσης του Εθνικού Ευρετηρίου Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας, ενισχύοντας τη συστηματική καταγραφή και διαφύλαξη των πρακτικών, των γνώσεων και των τεχνικών που αποτελούν τον πλούτο της άυλης πολιτιστικής παράδοσης της χώρας.
Η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς του Υπουργείου Πολιτισμού αναλαμβάνει την ευθύνη για τη διατήρηση και ενημέρωση του Ευρετηρίου σε έντυπη και ψηφιακή μορφή. Το Εθνικό Ευρετήριο καταγράφει τις ζωντανές εκφράσεις της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, όπως αυτές ασκούνται σήμερα, και λειτουργεί παράλληλα ως πλατφόρμα ανάδειξης καλών πρακτικών διαφύλαξής της.
Μέχρι σήμερα, το Ευρετήριο περιλαμβάνει 164 εγγεγραμμένα στοιχεία και μία Καλή Πρακτική Διαφύλαξης. Η νέα ρύθμιση καθορίζει ότι η τήρησή του περιλαμβάνει τόσο την εγγραφή νέων στοιχείων όσο και την ανάδειξη καλών πρακτικών, σύμφωνα με τις αρχές της Σύμβασης της UNESCO του 2003.
Επιπλέον, προβλέπεται η επικαιροποίηση των ήδη εγγεγραμμένων στοιχείων και πρακτικών κάθε 15 έτη από την αρχική εγγραφή, ή όποτε κριθεί απαραίτητο από την αρμόδια υπηρεσία. Οι διαδικασίες αυτές πραγματοποιούνται με ενεργή συμμετοχή των κοινοτήτων, των ομάδων ή των ατόμων που διατηρούν και ασκούν την άυλη κληρονομιά.
Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε ότι η ρύθμιση ήταν αναγκαία, ειδικά εν μέσω των νέων προκλήσεων που δημιουργεί η Τεχνητή Νοημοσύνη, η οποία φέρνει νέες προσεγγίσεις στην καταγραφή και τεκμηρίωση της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς. Η κ. Μενδώνη τόνισε ότι κάθε στοιχείο άυλης κληρονομιάς αποτελεί φορέα ταυτότητας και δημιουργικής έκφρασης, ενώ η διαδικασία εμπλουτισμού και ανάδειξης καλών πρακτικών διέπεται πλέον από κανόνες και ένα σύγχρονο, βιώσιμο πλαίσιο υποστήριξης από το Υπουργείο.
Η διαδικασία εμπλουτισμού ξεκινά μετά από δημόσια πρόσκληση της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η οποία δημοσιεύεται και κοινοποιείται ευρέως. Το Συμβούλιο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς γνωμοδοτεί για τις νέες εγγραφές και τις επικαιροποιήσεις, ενώ προβλέπεται ακόμη και η διαγραφή στοιχείων που δεν ασκούνται πλέον ή δεν ανταποκρίνονται στα κριτήρια της UNESCO.
Το Ευρετήριο μπορεί να εμπλουτιστεί και με κοινές εγγραφές από περισσότερες κοινότητες, ενώ η διαλειτουργικότητά του με άλλες βάσεις δεδομένων του ΥΠΠΟ, όπως το Αρχαιολογικό Κτηματολόγιο, ενισχύει την ολοκληρωμένη ψηφιακή καταγραφή της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
