Αυστηρότερες ποινές και Μητρώο Ορκωτών Πραγματογνωμόνων
Υπερψηφίστηκε χθες, Τετάρτη 28 Ιανουαρίου, από τη Βουλή των Ελλήνων το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Πολιτισμού με τίτλο: «Προστασία έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Καταπολέμηση της κατασκευής και διακίνησης πλαστών έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων και της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων – Ποινικές διατάξεις – Σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων και λοιπές διατάξεις».
Όπως επισημαίνεται, η πρόληψη και η καταστολή των αδικημάτων στον χώρο της τέχνης αποτελούν κεφαλαιώδες ζήτημα για την προστασία της ακεραιότητας της ίδιας της τέχνης, των δημιουργών και όσων δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα, ιδίως σήμερα, με τη ραγδαία ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών.
Με τον νέο νόμο εισάγεται, για πρώτη φορά στην ελληνική έννομη τάξη, ένα ολοκληρωμένο θεσμικό πλαίσιο για την πρόληψη και την καταπολέμηση της πλαστογράφησης και της απάτης σε έργα τέχνης και συλλεκτικά αντικείμενα. Μέχρι σήμερα, η σχετική παραβατικότητα αντιμετωπιζόταν αποκλειστικά με τις γενικές διατάξεις περί πλαστογραφίας και απάτης του Ποινικού Κώδικα, ενώ η επιβολή ποινής προϋπέθετε οικονομική συναλλαγή.
Πλέον, θεσπίζονται διατάξεις που καλύπτουν την κατασκευή, παραποίηση, έκθεση, διακίνηση, διάθεση και κατοχή πλαστών ή παραποιημένων έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Το πεδίο εφαρμογής διευρύνεται, χωρίς περιορισμούς ως προς την κατηγορία του έργου ή την ύπαρξη πνευματικών δικαιωμάτων, τοποθετώντας το ίδιο το έργο τέχνης στο επίκεντρο της προστασίας.
Παράλληλα, το αδίκημα επεκτείνεται ώστε να περιλαμβάνει και την απάτη που αφορά την προέλευση, τη χρονολογία ή την κατάσταση του έργου ή του συλλεκτικού αντικειμένου, καθιστώντας εφικτή την τιμώρηση ακόμη και για έργα χωρίς αναγνωρισμένο δημιουργό. Επιπλέον, προβλέπεται η ποινικοποίηση της φθοράς έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων που βρίσκονται σε δημόσιους, δημοτικούς και κοινόχρηστους χώρους, καθώς και σε μουσεία.
Με τον νέο νόμο αυξάνονται και οι προβλεπόμενες ποινές. Η βασική ποινή ευθυγραμμίζεται με εκείνη της απάτης του Ποινικού Κώδικα και προβλέπει φυλάκιση από έξι μήνες έως πέντε έτη και χρηματική ποινή από 5.000 έως 120.000 ευρώ. Σε περιπτώσεις τέλεσης των αδικημάτων από οργανωμένη ομάδα, σε εμπορική κλίμακα, με κατάχρηση επαγγελματικής ιδιότητας ή όταν η ζημιά υπερβαίνει τις 120.000 ευρώ, οι ποινές αυξάνονται σε κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή έως 300.000 ευρώ.
Στο ίδιο νομοθετικό πλαίσιο προβλέπεται η σύσταση Μητρώου Ορκωτών Πραγματογνωμόνων, στο οποίο θα εγγράφονται, κατόπιν εξετάσεων, φυσικά πρόσωπα αρμόδια για τη διαπίστωση της γνησιότητας έργων τέχνης και συλλεκτικών αντικειμένων. Επίσης, συστήνεται στο Υπουργείο Πολιτισμού Αυτοτελές Τμήμα Έργων Τέχνης, με στόχο την ουσιαστική ενίσχυση της προστασίας τους.
Παράλληλα, ο νόμος περιλαμβάνει διατάξεις για τη διασφάλιση της προστασίας και της βιώσιμης λειτουργίας των ιστορικής σημασίας κινηματογράφων. Δημιουργείται ειδικό Μητρώο στο Υπουργείο Πολιτισμού, στο οποίο θα εντάσσονται κινηματογράφοι χαρακτηρισμένοι ως μνημεία, καθώς και ακίνητα με διατηρητέα χρήση κινηματογράφου. Για τους κινηματογράφους αυτούς προβλέπονται οικονομικά κίνητρα και ειδική μέριμνα για την προστασία των μισθωτών.
Τέλος, θεσπίζεται νέα διαδικασία επιλογής των οργάνων διοίκησης των νομικών προσώπων δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου που εποπτεύονται από το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω δημόσιας ή διεθνούς πρόσκλησης ενδιαφέροντος και αξιολόγησης των υποψηφίων από πενταμελή Ειδική Επιτροπή.
