Πόλεμος χωρίς εναλλακτική για την ειρήνη
Η επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν συνιστά μία τεράστια αλλαγή στην πλανητική ισορροπία, στην αντίληψη που έχουμε για την παγκόσμια ειρήνη, για τον πόλεμο μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Τα ορόσημα αυτά και οι έννοιες που καθόρισαν τον 20ο αιώνα είναι φανερό ότι δεν υπάρχουν πια. Και ο 21ος αιώνας που έκλεισε το πρώτο τέταρτο έχει δημιουργήσει τις συνθήκες για μία τομή, μία μεταβολή που ουδέποτε πιστεύαμε όσοι μεγαλώσαμε μετά το 1950 ότι θα μπορούσε να συμβεί. Ζούμε μια τομή στον χρόνο, την ιστορία, την πολιτική. Με
ένα μέσο παλιό όμως, τον πόλεμο, που είναι γνωστός μέσα στη μακρά ιστορία του ανθρώπου, ως η κύρια μεταβλητή των μεγάλων αλλαγών. Και η πιο τρομακτική
Πρόκειται για έναν πόλεμο «όλων εναντίον όλων» έστω κι αν τα στρατόπεδα έχουν όνομα και συγκεκριμένη σύνθεση. Γίνεται φανερό όμως ότι το όριο αυτού του πολέμου έχει παγκόσμια διάσταση, περιλαμβάνει τους πάντες, όλους μας. Κι αυτό είναι που προκαλεί αυτή τη μεγάλη ανησυχία, αυτήν την βαθιά ανασφάλεια που έχει φωλιάσει στις καρδιές των ανθρώπων όλου του κόσμου. Η ανασφάλεια, η ανησυχία, αλλά και ο τρόμος μπροστά στην φρίκη του πολέμου, που έχει ένα όνομα, «θάνατος». Και δεν είναι ο θάνατος από ένα φυσικό φαινόμενο ή έναν ιό, από τη «μαύρη πανούκλα», αλλά από τον άνθρωπο προς τον άνθρωπο. Πρόκειται για μία επιλογή του ανθρώπου, επιλογή που είχαμε επιλέξει το 1945 ότι δεν θα γίνει, «ποτέ ξανά».
Το γεωπολιτικό κέντρο αυτού του πολέμου, στη Μέση Ανατολή και ευρύτερα στην Ανατολή, η οικονομική πρόκληση που είναι ο έλεγχος πλουτοπαραγωγικών πηγών, η οριοθέτηση των μεγάλων δυνάμεων του καιρού μας που διαθέτουν τους εξοπλισμούς και τα σύγχρονα όπλα μαζικής σφαγής, το ξεπέρασμα των θεσμικών εμποδίων που έβαζε το Διεθνές Δίκαιο και ο ΟΗΕ για τις εισβολές, τις απαγωγές, τις μαζικές δολοφονικές επιθέσεις, δείχνουν το πόσο τρομακτική είναι αυτή η νέα συνθήκη. Τρομακτική, νέα, αλλά και εμφανιζόμενη ως «κανονικότητα» έστω ως «νέα κανονικότητα» που πρέπει όλοι μας να προσαρμοστούμε. «Αυτή είναι η κατάσταση» μας λένε οι ισχυροί και όσοι έχουν το δάχτυλο στη σκανδάλη, «προσαρμοστείτε». Αυτό είναι το κέντρο βάρους, το κεντρικό σημείο. Κι αυτή τη στιγμή δεν διαφαίνονται από πουθενά οι μεγάλες πολιτικές δυνάμεις που θα πουν «όχι» και που θα τοποθετηθούν κεντρικά ενάντια στον πόλεμο προτείνοντας μία άλλη, εναλλακτική, μία διέξοδο προς μία νέα ισορροπία της ειρήνης. Η ειρήνη δεν έχει τη δύναμη να επιβληθεί.
ΦΙΛΗΜΩΝ ΚΑΡΑΜΗΤΣΟΣ
από τημ εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» 3-3-2026
