Ένα βήμα μπροστά και δύο πίσω από το ΥΠΕΝ που θέτει σε διαβούλευση το νέο Χωροταξικό για τις ΑΠΕ, εξαιρώντας όσα έργα βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο
Με «αστερίσκους» που είναι εξαιρετικά σημαντικοί ειδικά για την περιφέρεια της Ηπείρου το Υπουργείο Περιβάλλοντος έθεσε σε δημόσια διαβούλευση του νέο Ειδικό Χωροταξικό Σχέδιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στη χώρα.
Η διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης θα διαρκέσει 35 ημέρες και έρχεται σε μία περίοδο που στην Ήπειρο ειδικά υπάρχει σε εξέλιξη μία «βιομηχανία» έργων ΑΠΕ όπως αιολικά πάρκα και φωτοβολταϊκά που έχουν προκαλέσει μαζικές αντιδράσεις και από τους φορείς και από τις τοπικές κοινωνίες στις περισσότερες τουλάχιστον περιπτώσεις.
Το ΥΠΕΝ επιχειρεί να κάνει πράξη τις διακηρυγμένες κυβερνητικές θέσεις περί εθνικής αναγκαιότητας για το χωροταξικό σχεδιασμό στις ΑΠΕ από την άλλη όμως δείχνει να «κλείνει το μάτι» σε οικονομικά συμφέροντα που έχουν ήδη προλάβει να πάρουν και τις άδειες στα χέρια τους, αλλά και να έχουν καταθέσει τις αιτήσεις τους λίγο πριν το τελικό στάδιο της επένδυσής τους. Έτσι, στο κείμενο γίνεται αναφορά σε εξαιρέσεις από τη διαδικασία του νέου Χωροταξικού που κάθε άλλο παρά αισιόδοξες και θετικές μπορούν να χαρακτηριστούν για την Ήπειρο, αφού από τη διαδικασία που θα εφαρμοστεί με βάση το νέο Χωροταξικό θα εξαιρούνται έργα που ήδη λειτουργούν είτε έργα που έχουν λάβει περιβαλλοντική αδειοδότηση ή έχουν φτάσει σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης πριν την έναρξη της διαβούλευσης.
Επίσης, γίνεται αναφορά και σε άλλες εξαιρέσεις που αναφέρονται σε μικρές εγκαταστάσεις, έργα αντλησιοταμίευσης, μεγάλα υδροηλεκτρικά και φωτοβολταϊκά σε στέγες. Έτσι, ενώ το ΥΠΕΝ με το Ειδικό Χωροταξικό κάνει ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά από την άλλη δε δείχνει την ισχυρή πολιτική βούληση να βάλει στην άκρη ή έστω να εξετάσει τις σοβαρές ανησυχίες που εκφράζονται στις τοπικές κοινωνίες για τη μετατροπή τεράστιων εκτάσεων ακόμη και σε γη υψηλής παραγωγικότητας σε εκτάσεις που θα καλύπτουν μόνον ενεργειακές ανάγκες και αυτές όχι για τα συμφέροντα των τοπικών κοινωνιών.
Οι περιορισμοί
Στο νέο Χωροταξικό προβλέπονται για πρώτη φορά ενιαίες απαγορεύσεις χωροθέτησης φωτοβολταϊκών σε ευαίσθητες περιοχές όπως είναι:
περιοχές Natura 2000, δάση και δασικές εκτάσεις, υγρότοποι Ραμσάρ και νησιωτικοί υγρότοποι, εθνικοί δρυμοί και αισθητικά δάση, μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς και αρχαιολογικές ζώνες, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και ακτές κολύμβησης
Επιπλέον, θεσπίζεται ανώτατο όριο κάλυψης γης, καθώς οι νέοι φωτοβολταϊκοί σταθμοί δεν μπορούν να υπερβαίνουν το 1,5% της έκτασης ανά Περιφερειακή Ενότητα. Επίσης, στα αιολικά πάρκα προβλέπονται περιορισμοί με απαγορεύσεις εγκατάστασης σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, σε υγροτόπους και προστατευόμενες ζώνες Natura, σε νησιά κάτω των 300 τ.χλμ. (με εξαιρέσεις), σε τουριστικά ανεπτυγμένες περιοχές, σε ακτές κολύμβησης και σε περιοχές χωρίς οδική πρόσβαση.
Να μπει φρένο στις ΑΠΕ ζητά το Περ. Συμβούλιο
Στη συνεδρίαση του Περιφ. Συμβουλίου την Τρίτη ένα από τα θέματα στη λογοδοσία τέθηκε από τη Λαϊκή Συσπείρωση και αφορούσε στα υπό αδειοδότηση έργα αιολικών πάρκων και φωτοβολταϊκών σε περιοχές της Π.Ε Πρέβεζας, όπως στην Καμαρίνα Ζαλόγγου και στη θέση «Περίβλεπτος» στην Πάργα. Εισηγητής από τη ΛΑ.ΣΥ ήταν ο περιφερειακός σύμβουλος Κων. Κωτσαντής που ανέδειξε τις πολύ σοβαρές πτυχές του προβλήματος με την καταστρατήγηση κάθε έννοιας λογικής ανάπτυξης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ στην Ήπειρο και ευρύτερα, ζητώντας την ισχυρή πολιτική παρέμβαση του Σώματος ώστε να σταλεί αφενός ένα ισχυρό μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση και αφετέρου να μπει ένα «φρένο» στη διαδικασία των αδειοδοτήσεων έργων που πλήττουν ευθέως τον πυρήνα της αγροτικής οικονομίας στην Ήπειρο.
Για την Περ. Αρχή την πρώτη απάντηση έδωσε ο αντιπεριφερειάρχης, αρμόδιος για θέματα Περιβάλλοντος και πρόεδρος της Επιτροπής Περιβάλλοντος Βασίλης Γοργόλης που υπενθύμισε πως οι γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής ήταν αρνητικές και για τις τέσσερις παρεμβάσεις, ενώ μετέφερε και τη γενικότερη θέση της Περιφ. Αρχής.
«Η Περιφέρεια Ηπείρου, στο πλαίσιο των θεσμικών της αρμοδιοτήτων, αξιοποιεί όλα τα προβλεπόμενα εργαλεία περιβαλλοντικής διαβούλευσης και γνωμοδότησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι κάθε προτεινόμενο έργο αξιολογείται με αυστηρά περιβαλλοντικά, χωρικά και κοινωνικά κριτήρια. Δεν ήταν λίγες οι φορές που η Επιτροπή γνωμοδότησε αρνητικά για έργα τα οποία χωροθετούνται σε βοσκοτόπους και ζώνες υψηλής παραγωγικότητας.
Η αρνητική γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος σε τέτοιες περιπτώσεις συνιστά σαφή τοποθέτηση υπέρ της ανάγκης προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, της αγροτικής παραγωγής, της κτηνοτροφικής δραστηριότητας, των φυσικών τοπίων και της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Παράλληλα, η Περιφέρεια συνεχίζει να υποστηρίζει τον ορθολογικό χωροταξικό σχεδιασμό των ΑΠΕ, με σεβασμό στη φέρουσα ικανότητα κάθε περιοχής, στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τοπίου και στις παραγωγικές δραστηριότητες που ήδη αναπτύσσονται.
Είναι σαφές ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να υλοποιείται αποσπασματικά ούτε εις βάρος της κοινωνικής συνοχής, του περιβάλλοντος, της αγροτική δραστηριότητας και της τοπικής οικονομίας.
Η θέση μας παραμένει σταθερή: η ενεργειακή μετάβαση οφείλει να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον, την ενεργειακή ασφάλεια, την προστασία του περιβάλλοντος και την κοινωνική αποδοχή. Προϋπόθεση γι’ αυτό είναι ο σοβαρός χωροταξικός σχεδιασμός, η ουσιαστική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και η δίκαιη κατανομή των ωφελειών και των επιβαρύνσεων.
Η γνωμοδότηση της Περιφέρειας αποτελεί ουσιαστική και σαφή παρέμβαση στη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης και αποτυπώνει την τεκμηριωμένη διαφωνία μας ως προς την υλοποίηση των συγκεκριμένων σχεδιασμών, με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των περιοχών και τα στοιχεία που τέθηκαν υπό αξιολόγηση», ανέφερε ο κ. Γοργόλης.
Παρέμβαση και του Στρ. Ιωάννου
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η παρέμβαση του αντιπεριφερειάρχη Π.Ε Πρέβεζας Στρ. Ιωάννου που επέμεινε ιδιαίτερα στο ότι είναι αδιανόητο και εσφαλμένο να αδειοδοτούνται και να χωροθετούνται εκ των προτέρων έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας ακόμη και σε περιοχές που είναι χαρακτηρισμένες ως Γη Υψηλής Παραγωγικότητας. «Προφανώς και είμαστε υπέρ των ΑΠΕ γιατί είναι ένα καθοριστικό βήμα για την απεξάρτηση της χώρας από τα ορυκτά καύσιμα.
Ήδη μάλιστα έχουμε κάνει ως χώρα τεράστια βήματα προς αυτήν την κατεύθυνση. Όμως παρατηρούμε ότι κάπου υπάρχει μία παρανόηση.
Δε γίνεται να έχουμε περιοχές που ζητούν κάποιοι και παίρνουν και άδειες για έργα ΑΠΕ ενώ πρόκειται για Γη Υψηλής Παραγωγικότητας. Να διώξουμε τον κόσμο της παραγωγής δηλαδή από τα χωράφια και τις παραγωγικές ανάγκες για να καλύπτουμε τις ενεργειακές ανάγκες, δεν είναι μία σωστή πολιτική», σημείωσε μεταξύ άλλων ο κ. Ιωάννου.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ
Από την εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» στις 21-5-2026
