Σε συμφωνία για τον τερματισμό των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή φέρονται να κατέληξαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, σύμφωνα με ανακοινώσεις που έγιναν τα ξημερώματα και χαιρετίστηκαν από τη διεθνή κοινότητα.
Η εξέλιξη γνωστοποιήθηκε αρχικά από τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σαμπάζ Σαρίφ, ο οποίος έκανε λόγο για επιτυχή κατάληξη των διαπραγματεύσεων. Λίγο αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και Ιρανοί αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία-πλαίσιο, η οποία προβλέπει την παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε διάφορα μέτωπα της περιοχής, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, μέσω ανάρτησής του, ανέφερε ότι η συμφωνία έχει ολοκληρωθεί, προσθέτοντας ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ θα προχωρήσει μετά την επίσημη υπογραφή της. Η ανακοίνωση επηρέασε άμεσα τις διεθνείς αγορές, οδηγώντας σε πτώση των τιμών του πετρελαίου, καθώς η συγκεκριμένη θαλάσσια οδός αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Από ιρανικής πλευράς, ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί δήλωσε ότι εντός 60 ημερών θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις για μια οριστική συμφωνία. Μεταξύ των βασικών θεμάτων που αναμένεται να συζητηθούν περιλαμβάνονται η άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας, η οικονομική ανάπτυξη και η δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης της εφαρμογής των συμφωνηθέντων.
Σύμφωνα με πληροφορίες που μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο MEHR, το προσχέδιο του μνημονίου συνεννόησης περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες προβλέψεις δεν έχουν επιβεβαιωθεί επίσημα.
Η τελετή υπογραφής του μνημονίου αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 19 Ιουνίου στη Γενεύη, με πιθανή παρουσία υψηλόβαθμων αξιωματούχων των δύο χωρών.
Την ίδια στιγμή, αρκετά κράτη και διεθνείς οργανισμοί υποδέχθηκαν θετικά την εξέλιξη. Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε τη συμφωνία σημαντικό βήμα προς την ειρηνική επίλυση της κρίσης, ενώ ηγέτες από τη Γαλλία, τη Βρετανία, την Τουρκία, το Κατάρ, την Ιαπωνία, την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία εξέφρασαν την ελπίδα ότι η διαδικασία θα οδηγήσει σε σταθερότητα, ασφάλεια και οριστική διευθέτηση των εκκρεμών ζητημάτων στην περιοχή.
Ο πόλεμος, που σύμφωνα με τις αναφορές ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, είχε σοβαρές ανθρωπιστικές και οικονομικές επιπτώσεις, επηρεάζοντας σημαντικά την ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και τις διεθνείς αγορές.
Το προσχέδιο της συμφωνίας
Τα κυριότερα σημεία του προσχεδίου συμφωνίας προβλέπουν:
– Μόνιμη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου
– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις του Ιράν
– Άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ΗΠΑ εντός 30 ημερών
– Απόσυρση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράν
– Επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών «υπό ιρανικές ρυθμίσεις»
– Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους να καταρτίσουν σχέδια ανοικοδόμησης για το Ιράν αξίας τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων
– Τερματισμός των κυρώσεων στα ιρανικά πετρελαϊκά και ενεργειακά προϊόντα
– Επαναβεβαίωση της δέσμευσης του Ιράν να μην παράγει πυρηνικά όπλα
– Δέσμευση των ΗΠΑ να μην αυξήσουν τις δυνάμεις τους στην περιοχή και να μην επιβάλουν νέες κυρώσεις.
Το Mehr αναφέρει, επίσης, ότι «οι τελικές διαπραγματεύσεις δεν θα ξεκινήσουν πριν αποδεσμευτεί το ήμισυ των ”παγωμένων” κεφαλαίων του Ιράν, ανασταλούν οι κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο και αρθεί ο ναυτικός αποκλεισμός».
Τέλος, το δημοσίευμα του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων προσθέτει ότι η τελική συμφωνία θα εγκριθεί μέσω ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
