Τι πρέπει να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι για τις μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS, αλλά και σε ποιες περιπτώσεις μια συναλλαγή μπορεί να θεωρηθεί δωρεά ή γονική παροχή, ανέλυσε η φοροτεχνικός Νίκη Βομπιράκη στο ΕΡΤnews.
Η χρήση του IRIS έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς διευκολύνει τις καθημερινές συναλλαγές και τις μεταφορές μικρών ποσών. Ωστόσο, όπως επισημάνθηκε, η φορολογική αντιμετώπιση μιας μεταφοράς εξαρτάται από τον σκοπό της και τη σχέση μεταξύ αποστολέα και παραλήπτη.
Χαρτζιλίκι από γονείς σε παιδιά
Ειδικά για τις μεταφορές χρημάτων από γονείς προς παιδιά, η φορολογική αντιμετώπιση διαφοροποιείται όταν πρόκειται για την κάλυψη των συνηθισμένων αναγκών διαβίωσης.
Σύμφωνα με την οδηγία της ΑΑΔΕ που επικαλέστηκε η φοροτεχνικός, για το χαρτζιλίκι και τα συνήθη έξοδα ανηλίκων και φοιτητών έως 25 ετών δεν προβλέπεται συγκεκριμένο χρηματικό όριο. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το ενοίκιο φοιτητικής κατοικίας, τα δίδακτρα, τα βιβλία, οι μετακινήσεις και γενικότερα οι ανάγκες καθημερινής διαβίωσης.
Για τις συγκεκριμένες μεταφορές δεν απαιτείται δήλωση δωρεάς μέσω myProperty, εφόσον πρόκειται πράγματι για χρήματα που προορίζονται για την κάλυψη των συνήθων αναγκών του παιδιού.
Ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία έχει η αναγραφή σαφούς αιτιολογίας κατά τη μεταφορά. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να τεκμηριωθεί ο λόγος για τον οποίο πραγματοποιήθηκε η συναλλαγή, σε περίπτωση που ζητηθούν διευκρινίσεις στο μέλλον.
Όταν τα χρήματα χρησιμοποιούνται για μεγάλη δαπάνη
Διαφορετικά αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες η μεταφορά χρημάτων δεν αφορά τις καθημερινές ανάγκες, αλλά χρησιμοποιείται για την απόκτηση περιουσιακού στοιχείου ή για σημαντική οικονομική δραστηριότητα.
Ενδεικτικά, τέτοιες περιπτώσεις είναι η αγορά ακινήτου ή αυτοκινήτου, η δημιουργία αποταμίευσης ή επένδυσης, η ίδρυση επιχείρησης και η αποπληρωμή προσωπικού δανείου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορεί να προκύπτει αύξηση της περιουσίας του παραλήπτη και η συναλλαγή να πρέπει να αντιμετωπιστεί ως δωρεά ή γονική παροχή. Για τον λόγο αυτό, όπως εξήγησε η φοροτεχνικός, είναι ασφαλέστερο να ακολουθείται η προβλεπόμενη διαδικασία και να δηλώνεται η δωρεά, ακόμη και αν τελικά δεν προκύπτει φόρος.
Η διαδικασία προϋποθέτει τραπεζική μεταφορά των χρημάτων από λογαριασμό σε λογαριασμό και υποβολή της σχετικής δήλωσης μέσω της πλατφόρμας myProperty.
Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ
Καθοριστικό ρόλο στη φορολογική αντιμετώπιση των χρηματικών δωρεών έχει ο βαθμός συγγένειας μεταξύ δωρητή και δικαιούχου.
Για την πρώτη κατηγορία συγγένειας προβλέπεται αφορολόγητο όριο 800.000 ευρώ, όταν η δωρεά ή γονική παροχή πραγματοποιείται μέσω του προβλεπόμενου τραπεζικού συστήματος. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, οι σύζυγοι και τα πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, τα παιδιά, καθώς και οι παππούδες και οι γιαγιάδες προς τα εγγόνια τους.
Για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ εφαρμόζεται φορολογικός συντελεστής 10%.
Αντίθετα, όταν η χρηματική δωρεά δεν πραγματοποιείται μέσω του τραπεζικού συστήματος, επιβάλλεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και στην περίπτωση μεταφοράς χρημάτων μεταξύ γονέα και παιδιού.
Τι ισχύει μεταξύ αδελφών
Διαφορετικό είναι το καθεστώς για τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ αδελφών, καθώς οι συγκεκριμένες σχέσεις υπάγονται στη δεύτερη κατηγορία συγγένειας.
Στις χρηματικές δωρεές μεταξύ αδελφών επιβάλλεται φόρος 20% από το πρώτο ευρώ. Στη δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται και άλλες συγγενικές σχέσεις που δεν εντάσσονται στην πρώτη κατηγορία.
Για χρηματικές δωρεές μεταξύ φίλων, γνωστών και λοιπών τρίτων προσώπων, ο φορολογικός συντελεστής ανέρχεται σε 40% από το πρώτο ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στις λεγόμενες «τριγωνικές» μεταφορές, κατά τις οποίες τα χρήματα μετακινούνται μέσω τρίτου προσώπου, προκειμένου να καταλήξουν τελικά στον πραγματικό δικαιούχο. Τέτοιες συναλλαγές μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο φορολογικού ελέγχου και δεν αναιρούν τις προβλεπόμενες φορολογικές υποχρεώσεις.
Γιατί έχει σημασία η αιτιολογία
Η σωστή αιτιολογία στη μεταφορά χρημάτων αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που θα πρέπει να προσέχουν οι φορολογούμενοι.
Η σύσταση είναι να αποφεύγονται αόριστες ή χιουμοριστικές περιγραφές και να αναγράφεται με σαφήνεια ο πραγματικός λόγος της συναλλαγής. Η αιτιολογία δεν απαλλάσσει από μόνη της μια συναλλαγή από τυχόν φορολογική υποχρέωση, μπορεί όμως να συμβάλει στην τεκμηρίωση της πραγματικής αιτίας για την οποία πραγματοποιήθηκε η μεταφορά.
Επομένως, η χρήση του IRIS για την αποστολή χρημάτων δεν συνεπάγεται αυτομάτως φορολόγηση. Καθοριστικά στοιχεία είναι ο σκοπός της μεταφοράς, η σχέση μεταξύ των δύο προσώπων και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται και τεκμηριώνεται η συναλλαγή.
