Σε δημόσια διαβούλευση αναρτήθηκε το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, το οποίο περιλαμβάνει σειρά αλλαγών στον πρωτογενή τομέα, με έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, την ενίσχυση των ελέγχων και την αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων.
Το σχέδιο νόμου, με τίτλο «Ρύθμιση του τομέα της αλιείας, τροποποίηση του Αλιευτικού Κώδικα, ρυθμίσεις για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος, το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων και λοιπές διατάξεις», προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία ψηφιακής «καρτέλας αγρότη», τη διασύνδεση του Μητρώου Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) με την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης myagro (ΟΣΔΕ), καθώς και την πλήρη ψηφιοποίηση της αλιείας.
Νέο σύστημα ελέγχου της αλιείας
Με το νομοσχέδιο θεσπίζεται Εθνικό Σύστημα Ελέγχου Αλιείας, το οποίο θα καλύπτει τόσο τη θαλάσσια αλιευτική δραστηριότητα όσο και την εμπορία των αλιευτικών προϊόντων. Το σύστημα θα διασυνδέεται ψηφιακά και σε πραγματικό χρόνο με τις υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, των κρατών-μελών και των περιφερειακών οργανώσεων.
Κεντρικό ρόλο θα έχει το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παρακολούθησης Αλιείας (ΟΣΠΑ), το οποίο ενισχύεται με νέα υποσυστήματα και θα συγκεντρώνει στοιχεία για το αλιευτικό μητρώο, τις άδειες αλίευσης, την εμπορία και την ιχνηλασιμότητα των αλιευτικών προϊόντων, τα σκάφη, τις παραβάσεις, τους επιθεωρητές, τις υδατοκαλλιέργειες και τη μεταποίηση.
Παράλληλα, προβλέπονται νέα διοικητικά μέτρα για την αντιμετώπιση της παράνομης, λαθραίας και άναρχης αλιείας. Μεταξύ άλλων, θα είναι δυνατή η άμεση παύση της αλιευτικής δραστηριότητας, η αλλαγή πορείας σκάφους ή μεταφορικού μέσου για τη διενέργεια ελέγχου, η αναστολή αλιευτικής άδειας, η επιβολή εγγύησης και η δέσμευση παράνομων αλιευτικών εργαλείων, εξοπλισμού, σκαφών και προϊόντων.
Αυστηροποιείται επίσης το σύστημα προστίμων και κυρώσεων, με τις παραβάσεις να κατηγοριοποιούνται σε σοβαρές, κοινές και ήσσονος σημασίας. Τα πρόστιμα αυξάνονται, ενώ για τις σοβαρές παραβάσεις προβλέπεται και αφαίρεση μορίων, σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Ψηφιακή καρτέλα αγρότη
Σημαντική αλλαγή αφορά το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ καθίσταται προϋπόθεση για την υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης, με τη διαδικασία να πραγματοποιείται κάθε χρόνο ηλεκτρονικά μέσω κωδικών Taxisnet. Η σχετική βεβαίωση θα αναρτάται στη θυρίδα του χρήστη στο gov.gr.
Για τους επαγγελματίες αγρότες και τους κατόχους αγροτικής εκμετάλλευσης, η ιδιότητα θα αποδίδεται αυτοματοποιημένα μέσω διασύνδεσης πληροφοριακών συστημάτων, ενώ θα υπάρχει δυνατότητα ένστασης σε περίπτωση διαφωνίας.
Για κάθε εγγεγραμμένο στο ΜΑΑΕ θα δημιουργείται ψηφιακή καρτέλα αγρότη, στην οποία θα συγκεντρώνονται οι αγροτικές δραστηριότητές του, καθώς και τα αλφαριθμητικά και γεωχωρικά δεδομένα των εκμεταλλεύσεών του.
Αυστηρότερες κυρώσεις για τις ζωονόσους
Το νομοσχέδιο προβλέπει αυστηρότερες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις για την παραβίαση των μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης μεταδοτικών ασθενειών των ζώων.
Σε περίπτωση παραβίασης μέτρων από την οποία μπορεί να προκύψει κοινός κίνδυνος για ζώα προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή τουλάχιστον 1.500 ευρώ.
Εφόσον η ασθένεια μεταδοθεί σε ζώα, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή τουλάχιστον 5.000 ευρώ, ενώ τα διοικητικά πρόστιμα μπορούν να φτάσουν έως τις 80.000 ευρώ.
Παράλληλα, διευρύνονται οι κατηγορίες προσωπικού που μπορούν να μετακινούνται στις περιοχές που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων για ελέγχους, δειγματοληψίες, καταμετρήσεις ζωικού κεφαλαίου και επίβλεψη θανατώσεων.
Ψηφιακή ιχνηλασιμότητα στο μέλι
Θεσπίζεται επίσης πλαίσιο για την ψηφιακή ιχνηλασιμότητα του μελιού και των μελισσοκομικών προϊόντων μέσω της πλατφόρμας «Ισοζύγιο μελιού και μελισσοκομικών προϊόντων – e-honey».
Μέσω της πλατφόρμας θα παρακολουθείται η παραγωγή, η εμπορία και η διακίνηση των προϊόντων, ενώ το e-honey θα διασυνδέεται με το Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο και άλλα πληροφοριακά συστήματα του Δημοσίου. Η ΑΑΔΕ θα παρέχει τα απαραίτητα δεδομένα ηλεκτρονικών τιμολογίων και ψηφιακών παραστατικών.
Ρυθμίσεις για τις υδατοκαλλιέργειες
Επικαιροποιείται και συμπληρώνεται το θεσμικό πλαίσιο των υδατοκαλλιεργειών, με ρυθμίσεις για την εκμίσθωση ιχθυοτρόφων υδάτων, τη μετατόπιση μονάδων προς περιοχές υδρανάπαυσης και την οργάνωση των σχέσεων μεταξύ των φορέων ΠΟΑΥ και των μελών τους.
Αλλαγές στην εκπροσώπηση των αλιέων
Προβλέπεται δυνατότητα ίδρυσης ενός συλλόγου ανά δήμο και ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, ενώ οι σύλλογοι της ίδιας Περιφέρειας μπορούν να συγκροτούν Ομοσπονδία.
Σε πανελλαδικό επίπεδο προβλέπεται η δυνατότητα σύστασης Συνομοσπονδίας ανά κατηγορία αλιευτικών εργαλείων, με τη συμμετοχή τουλάχιστον επτά αντίστοιχων Ομοσπονδιών.
Παράλληλα, θεσπίζονται περιορισμοί στην εκφόρτωση μικρών πελαγικών ειδών και ρυθμίζεται η ερασιτεχνική αλιεία με ψαροντούφεκο στον Θερμαϊκό και στους κόλπους της Θεσσαλονίκης.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμη την απαγόρευση της χρήσης τράτας ή γρίπου που σύρεται από σκάφος, δηλαδή της βιντζότρατας, σε συμμόρφωση με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Μεταφορά των πληροφοριακών συστημάτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ
Το σχέδιο νόμου συμπληρώνει το θεσμικό πλαίσιο για την ολοκλήρωση της μεταφοράς των αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ.
Η ΑΑΔΕ, ως Οργανισμός Πληρωμών, καθίσταται κύριος και φορέας λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, αναλαμβάνοντας τη λειτουργία, τη φιλοξενία, την τεχνική υποστήριξη, τη συντήρηση και την ανάπτυξή του.
Στην ΑΑΔΕ μεταφέρονται επίσης τα πάγια περιουσιακά στοιχεία, τα φυσικά και ηλεκτρονικά αρχεία, τα λογισμικά, τα πληροφοριακά συστήματα, οι βάσεις δεδομένων, οι εφαρμογές και ο πηγαίος κώδικας του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι υφιστάμενες συμβάσεις συνεχίζονται στο όνομα της ΑΑΔΕ, ενώ οι εκκρεμείς διαδικασίες αναζήτησης παράνομων ή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών συνεχίζονται χωρίς να απαιτείται επανάληψη των νόμιμων διαδικαστικών ενεργειών που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί.
Νέο πλαίσιο για τις Σχολές Επαγγελμάτων Κρέατος
Τέλος, αναμορφώνεται το πλαίσιο αναγνώρισης, λειτουργίας και ελέγχου των δημόσιων και ιδιωτικών Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος.
Δημιουργείται ηλεκτρονικό Μητρώο Σχολών Επαγγελμάτων Κρέατος, στο οποίο θα καταχωρίζονται οι σχολές, οι σπουδαστές και οι απόφοιτοι, ενώ προβλέπεται και ηλεκτρονική τράπεζα θεμάτων για τις εξετάσεις.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι η δημιουργία ενός ενιαίου, ψηφιακού και αυστηρότερου πλαισίου για τον πρωτογενή τομέα, με ενισχυμένους ελέγχους, αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και ψηφιοποίηση των διαδικασιών σε αγροτική παραγωγή, αλιεία και υδατοκαλλιέργειες.
