Διαρκής αγώνας επιβίωσης για την κάλυψη των αναγκών

Λίγες ημέρες μετά τη δήλωση του Γ.Γ. Αυτοδιοίκησης του υπουργείου Εσωτερικών πως η αυτοδιοίκηση λαμβάνει τα περισσότερα χρήματα από ποτέ, η «σκληρή» πραγματικότητα και το υψηλό ενεργειακό κόστος, φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη για επιπλέον χρηματοδότηση κυρίως των μικρών δήμων

Μείζονα ζητήματα έχουν να αντιμετωπίσουν οι μικροί δήμοι της χώρας και φυσικά και της Ηπείρου, με κυριότερο όλων το υψηλό ενεργειακό κόστος, το οποίο απειλεί την οικονομική βιωσιμότητά τους.

Είναι άλλωστε γνωστό πως η σημαντική άνοδος τόσο στις τιμές των καυσίμων όσο και στην ηλεκτρική ενέργεια έχει προκαλέσει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας σε όλους τους δήμους και της Ηπείρου, κυρίως όμως στους μικρούς περιφερειακούς δήμους.

Την ίδια στιγμή οι αιρετοί των μικρών δήμων γνωρίζουν πως η κατάσταση αναμένεται να γίνει ακόμη δυσκολότερη εξαιτίας της προβλεπόμενης υψηλής τιμής διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.

Ταυτόχρονα, ανά την Ελλάδα, δήμοι και οι κατά τόπους ΠΕΔ, ζητούν συνεχώς, επιπλέον χρηματοδότηση για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών των σχολείων, ώστε να αποφύγουν εν μέσω χειμώνα την οικονομική ασφυξία.

Ωστόσο και με όλα τα παραπάνω ως δεδομένα, είχαμε και την πρόσφατη δήλωση του Γ.Γ. Αυτοδιοίκησης του υπουργείου Εσωτερικών, Σάββα Χιονίδη, ο οποίος από τα Ιωάννινα και τη Μπάφρα όπου είχε βρεθεί, είχε δηλώσει πως η αυτοδιοίκηση λαμβάνει τα περισσότερα χρήματα από ποτέ, δήλωση που προκάλεσε την αντίδραση αρκετών δημάρχων.

Οι δήμαρχοι ξεκαθαρίζουν μάλιστα πως το υπουργείο «ξεχνά», πως χωρίς το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό, οι μικρότεροι δήμοι αδυνατούν να συντάξουν ώριμες μελέτες, με αποτέλεσμα να χάνουν πολύτιμα κονδύλια.

Ο δήμος Πωγωνίου

Χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντιδράσεων και ο δήμος Πωγωνίου, καθώς την Τετάρτη, οι πρόσφατες δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα Αυτοδιοίκησης και Αποκέντρωσης του υπουργείου Εσωτερικών, σχολιάστηκαν σε σχετικό ερώτημα που του τέθηκε από τον δήμαρχο, Κώστα Καψάλη.

Να υπενθυμίσουμε ότι ο κ. Χιονίδης είπε ότι «οι Δήμοι έχουν σήμερα στη διάθεσή τους περισσότερα χρήματα από όσα είχαν ποτέ», μετατοπίζοντας την ευθύνη για τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των έργων στο μεταβαλλόμενο μοντέλο χρηματοδότησης και όχι στην έλλειψη πόρων.

Με τη σειρά του χθες, ο κ. Καψάλης, εξέφρασε τη διαφωνία του αναδεικνύοντας την σκληρή πραγματικότητα που βιώνουν οι περιφερειακοί δήμοι και ειδικά οι μικροί δήμοι.

Ο κ. Καψάλης υπογράμμισε ότι η οριζόντια ανάγνωση των αριθμών αδικεί κατάφωρα τους μικρούς και μεσαίους δήμους, οι οποίοι στην πράξη στερούνται τους αναγκαίους πόρους για να επιτελέσουν ένα καθαρά αυτοδιοικητικό έργο.

Όπως εξήγησε, η κεντρική διοίκηση μεταφέρει συνεχώς νέες αρμοδιότητες  χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση, εγκλωβίζοντας τις δημοτικές αρχές σε έναν διαρκή αγώνα επιβίωσης για την κάλυψη των πάγιων λειτουργικών τους εξόδων.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μένει πίσω το πραγματικό αναπτυξιακό έργο και η κοινωνική μέριμνα που έχει ανάγκη η επαρχία, καθιστώντας τους δήμους απλούς «διαχειριστές κρίσεων» και κρατικών εντολών αντί για αυτόνομους πυλώνες τοπικής ανάπτυξης.

«Τα έχουμε πει. Τα θέσαμε και στη ΚΕΔΕ τα θέματα που υπάρχουν όπως για παράδειγμα ότι δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα καθαρά για τους δήμους όπως τα προηγούμενα χρόνια. Τα λέμε συνέχεια, αλλά όσα λέμε φτάνουν μέχρι την πόρτα του υπουργείου», είπε ο κ. Καψάλης δίνοντας με αυτό τον περιγραφικό τρόπο την πραγματική κατάσταση που υπάρχει σε πολλούς δήμους της χώρας.

Για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης

Παράλληλα, ένα νέο κεφάλαιο για τη λειτουργία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανοίγει με τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης Δήμων και Περιφερειών, ένα εκτεταμένο θεσμικό πλαίσιο που επιχειρεί να βάλει τάξη στην πολυνομία και στις διάσπαρτες διατάξεις που επί χρόνια δυσχέραιναν την καθημερινή λειτουργία των Δήμων και των Περιφερειών.

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου σε δηλώσεις του την Τετάρτη, υπογράμμισε τη σημασία της συστηματικής ενημέρωσης των αιρετών και των υπηρεσιακών παραγόντων γύρω από ένα «πρωτόγνωρο και μεγάλο νομοθέτημα», όπως χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα.

Όπως σημείωσε, όταν ανέλαβε καθήκοντα στην ΚΕΔΕ, το 2023, έθεσε ως βασικό αίτημα την ανάγκη κωδικοποίησης και εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου της Αυτοδιοίκησης, καθώς η πολυνομία και οι διάσπαρτες διατάξεις δυσχέραιναν την καθημερινή λειτουργία των Δήμων.

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ συνεχάρη τον υπουργό Εσωτερικών και τους συνεργάτες του για την ανταπόκριση στο αίτημα αυτό, τονίζοντας ότι στο Υπουργείο Εσωτερικών συγκροτήθηκαν επιτροπές και υποεπιτροπές ανά κεφάλαιο, μέσα από τις οποίες προχώρησε η επεξεργασία και η διαμόρφωση του νέου Κώδικα, ο οποίος αποτελεί προϊόν εκτεταμένης συζήτησης, ζυμώσεων και επεξεργασίας.

«Κανένας νόμος δεν είναι τέλειος κατά 100%. Εφαρμόζεται και, μέσα από την εφαρμογή του, αν προκύψουν ζητήματα, είμαστε εδώ για να τα αντιμετωπίσουμε σε συνεργασία με το Υπουργείο Εσωτερικών, τον Υπουργό κ. Θεόδωρο Λιβάνιο και τους συνεργάτες του», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Κυρίζογλου.

Η ΚΕΔΕ, ως θεσμικός εκπρόσωπος των Δήμων της χώρας, θα παραμείνει ενεργά παρούσα σε όλη τη διαδικασία εφαρμογής του νέου Κώδικα, καταγράφοντας παρατηρήσεις, αναδεικνύοντας πρακτικά ζητήματα και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση ενός πιο καθαρού, λειτουργικού και αποτελεσματικού πλαισίου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Στόχος είναι ο νέος Κώδικας να αποτελέσει πραγματικό εργαλείο για τους Δήμους, τους αιρετούς, τις υπηρεσίες και, τελικά, για τους πολίτες.

Ρεπορτάζ: Βασίλης Λούπας

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΣΤΙΣ 24-9-2026