Την πρότασή του για ένα νέο μοντέλο οργάνωσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης παρουσίασε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., Αλέξης Τσίπρας, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του κόμματος στο Σεράφειο, παρουσιάζοντας το «Σχέδιο Αριστοτέλης», το οποίο χαρακτήρισε ως τη βάση ενός «νέου κοινωνικού συμβολαίου, από την κοινωνία για την κοινωνία».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η πρόταση αποτελεί μια νέα αρχιτεκτονική για τη διοικητική οργάνωση της χώρας και, όπως ανέφερε, συνιστά την πρώτη φάση μιας ευρύτερης θεσμικής μεταρρύθμισης.
Αναπτυξιακά συμβόλαια και επανεξέταση των συνενώσεων
Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι κάθε περιφέρεια θα αποκτήσει το δικό της αναπτυξιακό συμβόλαιο με το κεντρικό κράτος, το οποίο θα περιλαμβάνει συγκεκριμένους στόχους, έργα, χρονοδιαγράμματα και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Παράλληλα, πρότεινε την επανεξέταση των συνενώσεων που πραγματοποιήθηκαν με τον «Καλλικράτη», εκτιμώντας ότι περισσότεροι από 100 δήμοι θα μπορούσαν να ανακτήσουν την αυτονομία τους.
Όπως σημείωσε, η μεγάλη χωρική έκταση πολλών δήμων δυσχεραίνει την άμεση επαφή της δημοτικής αρχής με τους πολίτες, γεγονός που, σύμφωνα με τον ίδιο, επηρεάζει την ποιότητα της τοπικής δημοκρατίας.
Μητροπολιτικοί σύνδεσμοι σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Η πρόταση προβλέπει επίσης τη δημιουργία μητροπολιτικών συνδέσμων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, οι οποίοι θα αναλάβουν αρμοδιότητες σε τομείς όπως ο χωροταξικός σχεδιασμός, οι μεταφορές, οι μεγάλες υποδομές, η διαχείριση υδάτων, η αντιπλημμυρική και πολιτική προστασία, η περιβαλλοντική διαχείριση, καθώς και οι κοινόχρηστοι και παράκτιοι χώροι.
Οι τέσσερις βασικοί άξονες
Το «Σχέδιο Αριστοτέλης» βασίζεται σε τέσσερις κεντρικούς άξονες:
- ενίσχυση της γεωγραφικής ισότητας, με τη δημιουργία Εθνικού Παρατηρητηρίου Γεωγραφικής Ισότητας,
- οικονομικά ισχυρότερη και περισσότερο αυτόνομη Τοπική Αυτοδιοίκηση, με θεσμοθέτηση σταθερών πόρων για δήμους και περιφέρειες,
- ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών μέσω δημοψηφισμάτων, συμμετοχικής διακυβέρνησης και εκλογής δημάρχων και περιφερειαρχών με πλειοψηφία 50%,
- προώθηση της ψηφιακής, διαφανούς και αποτελεσματικής διοίκησης.
Προτάσεις χρηματοδότησης
Στο οικονομικό σκέλος της πρότασης περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- η απόδοση του συνόλου του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους,
- η αξιοποίηση του 6% των αποθεματικών του Πράσινου Ταμείου,
- η διάθεση του 40% του νέου εθνικού αναπτυξιακού φακέλου στην Αυτοδιοίκηση,
- η δημιουργία νέου προγράμματος «Φιλόδημος», ύψους 3,5 δισ. ευρώ ανά αυτοδιοικητική θητεία, με αξιοποίηση πόρων του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης και χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.
Όπως ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ., το σύνολο των προτεινόμενων χρηματοδοτικών εργαλείων θα μπορούσε να εξασφαλίσει περίπου 13 δισ. ευρώ προς τους δήμους σε μία δημοτική θητεία και σχεδόν 15 δισ. ευρώ συνολικά σε κατοχυρωμένους πόρους για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
