Η αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος βρίσκεται στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης, καθώς τα υψηλά ενοίκια και το αυξημένο κόστος κατοικίας πιέζουν ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά. Στο πλαίσιο αυτό, προωθούνται προγράμματα που στοχεύουν τόσο στην αξιοποίηση κλειστών ακινήτων όσο και στη διευκόλυνση της αγοράς πρώτης κατοικίας.
Στα επόμενα βήματα περιλαμβάνονται η έναρξη της διαδικασίας υποβολής δικαιολογητικών για τη δεύτερη φάση του προγράμματος «Ανακαινίζω», καθώς και η προετοιμασία του νέου «Σπίτι μου ΙΙΙ», το οποίο φιλοδοξεί να διευκολύνει την απόκτηση κατοικίας από περίπου 20.000 πολίτες.
«Ανακαινίζω»: Επιδότηση έως 36.000 ευρώ
Για τη δεύτερη φάση του προγράμματος «Ανακαινίζω» αναμένεται να ανοίξει μέσα στις επόμενες ημέρες η διαδικασία κατάθεσης των απαραίτητων δικαιολογητικών. Με την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου, οι δικαιούχοι θα μπορούν να δηλώσουν τις δαπάνες τους, ώστε να λάβουν προκαταβολικά το 50% της επιδότησης.
Κατά την πρώτη φάση έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις, εκ των οποίων οι 80.000 αφορούν κατοικίες στις οποίες διαμένουν οι ιδιοκτήτες τους και οι υπόλοιπες 14.000 κλειστά ακίνητα.
Η ενίσχυση μπορεί να καλύψει έως το 95% των επιλέξιμων δαπανών, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Βασική προϋπόθεση είναι να πραγματοποιηθεί ήπια ενεργειακή αναβάθμιση του ακινήτου.
«Σπίτι μου ΙΙΙ»: Διευρυμένα κριτήρια για την πρώτη κατοικία
Σε αναμονή βρίσκεται και το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισ. ευρώ και στόχο να βοηθήσει περίπου 20.000 πολίτες να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.
Με βάση τα προβλεπόμενα χαρακτηριστικά του προγράμματος, διευρύνονται τα ηλικιακά και εισοδηματικά κριτήρια, ενώ καθορίζονται ανώτατα όρια για την αξία του ακινήτου και το ύψος του δανείου.
Ειδικότερα, προβλέπονται τα εξής:
- Ηλικία δικαιούχων: Από 25 έως 55 ετών.
- Αξία κατοικίας: Έως 300.000 ευρώ.
- Ύψος δανείου: Έως 230.000 ευρώ.
- Ζευγάρια: Εισοδηματικό όριο 35.000 ευρώ, με προσαύξηση 7.000 ευρώ για κάθε παιδί.
- Άγαμοι: Ανώτατο εισοδηματικό όριο 25.000 ευρώ.
- Μονογονεϊκές οικογένειες: Όριο 39.000 ευρώ, με επιπλέον 7.000 ευρώ για κάθε παιδί.
Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη επιτρεπόμενη επιφάνεια κατοικίας για πολύτεκνες οικογένειες. Για οικογένειες με περισσότερα από τέσσερα παιδιά, το όριο των τετραγωνικών μέτρων θα αυξάνεται κατά 10 τ.μ. για κάθε παιδί πέραν των τεσσάρων.
Η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, έχει επισημάνει ότι το στεγαστικό αποτελεί πανευρωπαϊκό πρόβλημα, για την αντιμετώπιση του οποίου απαιτείται συνδυασμός διαφορετικών παρεμβάσεων. Όπως ανέφερε, μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» περίπου 25.000 νέοι απέκτησαν κατοικία.
Για το «Σπίτι μου ΙΙΙ», η υπουργός δήλωσε ότι ολοκληρώνεται ο οδηγός εφαρμογής, με στόχο να ξεκινήσουν οι αιτήσεις και οι εκταμιεύσεις μέσα στον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο. Παράλληλα, προχωρά ο σχεδιασμός για τη δημιουργία περίπου 2.300 κοινωνικών κατοικιών σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα, με σκοπό την ενίσχυση του διαθέσιμου αποθέματος προσιτής στέγης.
Οι φορολογικές παρεμβάσεις για τα ακίνητα
Την ίδια στιγμή, σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου έχει τεθεί το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο περιλαμβάνει τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και προβλέπεται να εφαρμοστούν το 2026 και το 2027. Η ψήφισή του προγραμματίζεται για τον Νοέμβριο.
Στο σκέλος που αφορά τη στέγη και την ακίνητη περιουσία περιλαμβάνονται οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
- Κατάργηση του ΕΝΦΙΑ από το 2027 σε οικισμούς με έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 κατοίκους στη Δυτική Μακεδονία. Το μέτρο αφορά επιπλέον 131 οικισμούς και περίπου 62.000 ιδιοκτήτες ακινήτων.
- Αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από την 1η Ιουλίου 2027 για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
- Παράταση για το 2027 της απαλλαγής από τον φόρο για κενά ακίνητα που εκμισθώνονται.
- Παράταση της αναστολής του φόρου υπεραξίας από μεταβίβαση ακίνητης περιουσίας για το 2027.
- Παράταση της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για τα νέα κτίρια και για το 2027.
- Παράταση της μείωσης του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων κατά το 2027.
Οι παρεμβάσεις αυτές αποτελούν μέρος του ευρύτερου πλαισίου μέτρων που προωθούνται για την κατοικία, με έμφαση στην ανακαίνιση υφιστάμενων ακινήτων, την αγορά πρώτης κατοικίας και τις φορολογικές ρυθμίσεις που αφορούν την ακίνητη περιουσία.
