Σε αυξημένη επιτήρηση θέτει η ΑΑΔΕ τις επιχειρήσεις εστίασης, τα μπαρ και τα καταστήματα που πραγματοποιούν πωλήσεις μέσω πλατφορμών delivery, ενισχύοντας τόσο τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις όσο και τους επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους. Βασικός στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν οι ταμειακές μηχανές είναι σωστά συνδεδεμένες με τα πληροφοριακά συστήματα της φορολογικής διοίκησης και εάν το σύνολο των συναλλαγών καταγράφεται και δηλώνεται κανονικά.
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται στις πραγματικές πωλήσεις των επιχειρήσεων, στις αποδείξεις λιανικής που εκδίδονται και στα έσοδα που διαβιβάζονται στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myDATA.
Η εντατικοποίηση της ελεγκτικής δραστηριότητας ακολουθεί την αποκάλυψη της μεγάλης υπόθεσης φοροδιαφυγής στην Pizza Fan, επαναφέροντας στο προσκήνιο τις πρακτικές απόκρυψης εισοδημάτων σε επιχειρήσεις με μεγάλο όγκο ηλεκτρονικών παραγγελιών.
Χαμηλά δηλωμένα κέρδη παρά τον υψηλό τζίρο
Η εστίαση, τα μπαρ και οι επιχειρήσεις delivery συγκαταλέγονται στους κλάδους που βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες της φορολογικής διοίκησης. Προβληματισμό προκαλούν τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων, καθώς σημαντικός αριθμός επαγγελματιών εμφανίζει ζημίες, ενώ αρκετές επιχειρήσεις που δηλώνουν κέρδη καταγράφουν ιδιαίτερα χαμηλά καθαρά εισοδήματα, παρά τον σημαντικό κύκλο εργασιών τους.
Ενδεικτική είναι η εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2024. Στον κλάδο της εστίασης, τα μέσα ακαθάριστα έσοδα ανήλθαν σε 140.575 ευρώ, την ώρα που τα μέσα καθαρά δηλωθέντα κέρδη περιορίστηκαν σε 8.553 ευρώ ετησίως, δηλαδή περίπου 713 ευρώ τον μήνα.
Αντίστοιχα, στα μπαρ ο μέσος τζίρος διαμορφώθηκε σε 77.989 ευρώ, αλλά τα καθαρά κέρδη δεν ξεπέρασαν τα 5.947 ευρώ τον χρόνο, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 496 ευρώ μηνιαίως.
Επιπλέον, ζημιογόνα αποτελέσματα εμφάνισε το 53% των επιχειρήσεων εστίασης και το 68% των μπαρ. Η εικόνα αυτή καταγράφεται και σε προηγούμενες φορολογικές χρήσεις, ενισχύοντας το ενδιαφέρον της ΑΑΔΕ για τη συγκεκριμένη αγορά.
Τα συγκεκριμένα δεδομένα δεν αποτελούν από μόνα τους απόδειξη φοροδιαφυγής. Ωστόσο, η απόσταση μεταξύ των ακαθάριστων εσόδων και των δηλωμένων καθαρών κερδών αποτελεί αντικείμενο ελεγκτικής διερεύνησης, καθώς δημιουργεί την ανάγκη για λεπτομερέστερη εξέταση των οικονομικών στοιχείων.
Στο μικροσκόπιο οι ηλεκτρονικές παραγγελίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα δεδομένα που συλλέγονται από τις ψηφιακές πλατφόρμες παραγγελιοληψίας. Οι πληροφορίες για τις παραγγελίες αντιπαραβάλλονται με τις αποδείξεις που εκδίδουν τα καταστήματα και τα ποσά που καταχωρίζονται στο myDATA.
Σύμφωνα με τη συμφωνία της φορολογικής διοίκησης με τις ψηφιακές πλατφόρμες, προβλέπεται η τριμηνιαία διαβίβαση στοιχείων για το σύνολο των συναλλαγών που πραγματοποιούνται μέσω αυτών από τις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις. Με τον τρόπο αυτό, η ΑΑΔΕ μπορεί να εντοπίζει διαφορές ανάμεσα στις παραγγελίες που καταγράφονται ηλεκτρονικά και στα έσοδα που δηλώνουν τα καταστήματα.
Συγκεκριμένα, οι ελεγκτές εξετάζουν:
-
Παραγγελίες που εμφανίζονται στις πλατφόρμες, αλλά δεν συνοδεύονται από αντίστοιχες αποδείξεις λιανικής.
-
Αποκλίσεις μεταξύ των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των ποσών που διαβιβάζονται στο myDATA.
-
Περιπτώσεις στις οποίες οι παραγγελίες συνοδεύονται από δελτία παραγγελίας αντί για νόμιμες αποδείξεις.
-
Ενδεχόμενες υποτιμολογήσεις ή υπερτιμολογήσεις αγαθών και υπηρεσιών.
-
Διαφορές ανάμεσα στα δηλωμένα έσοδα των επιχειρήσεων και στις συναλλαγές που καταγράφουν οι ψηφιακές πλατφόρμες.
Έκτακτοι έλεγχοι και αξιοποίηση αλγορίθμων
Παράλληλα με τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, η ΑΑΔΕ προγραμματίζει έκτακτους επιτόπιους ελέγχους σε καταστήματα εστίασης, μπαρ και επιχειρήσεις delivery. Οι ελεγκτές θα εξετάζουν εάν οι συναλλαγές που πραγματοποιούνται στην πράξη αποτυπώνονται στα φορολογικά συστήματα και εάν οι ταμειακές μηχανές λειτουργούν σύμφωνα με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Σημαντικό εργαλείο για την επιλογή των επιχειρήσεων που θα ελεγχθούν αναμένεται να αποτελέσουν οι αλγόριθμοι ανάλυσης κινδύνου. Μέσω αυτών θα εντοπίζονται περιπτώσεις με ασυνήθιστες αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωμένα έσοδα και στην εμπορική δραστηριότητα, ώστε να δίνεται προτεραιότητα στις επιχειρήσεις που παρουσιάζουν ενδείξεις φορολογικών παραβάσεων.
Στο επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 περιλαμβάνονται, άλλωστε, 160 ειδικές έρευνες που αφορούν το ηλεκτρονικό εμπόριο, τις πλατφόρμες παραγγελιοληψίας και διαμεσολάβησης, καθώς και γενικότερα την ηλεκτρονική επιχειρηματική δραστηριότητα.
